جمعه ۰۳ مرداد ۱۳۹۳ - 28 رمضان 1435

پیامبران

مسلمانان جهان

علماء و أعلام

از منظر دیگران

اماکن اسلامی

مناجات و أدعية

أهل بیت (ع)

خدمات فرهنگی اجتماعی

مقالات

استفتاءات

تألیفات

اخبار

زندگی نامه

شب قدر

 

مقالات

 

شب قدر

علامه مرجع سید محمدحسین فضل الله(ره)

مترجم: محمدجمعه امینی

 

«إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیلَةِ الْقَدْرِ* وَمَآ أَدْرَاک مَا لَیلَةُ الْقَدْرِ* لَیلَةُ الْقَدْر خَیرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ* تَنَزَّلُ الْمَلائِکةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کلِّ أَمْرٍ* سَلامٌ هِی حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ»(سورة الفجر).

 

جایگاه شب قدر در زمان

دقت در آیاتی که از نزول قرآن سخن می‌گویند، نشان می‌دهد که نزول قرآن در یکی از شب‌های ماه رمضان اتفاق افتاده است. خداوند متعال می‌فرماید: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ» (البقرة/185) و «إِنَّآ أَنزَلْنَاهُ فِی لَیلَةٍ مُّبَارَکةٍ إِنَّا کنَّا مُنذِرِینَ* فِیهَا یفْرَقُ کلُّ أَمْرٍ حَکیمٍ* أَمْراً مِّنْ عِنْدِنَآ إِنَّا کنَّا مُرْسِلِینَ» (الدّخان/3 ـ 5). در مقایسه با سوره قدر، ظاهر آیات نشان می‌دهند که این شب، همان شب قدر است.

در تعیین شب قدر، احادیث گوناگونی وجود دارد؛ اما مشهور در میان امامیه این است که شب قدر، شب بیست و سوم ماه رمضان است. در باره شب قدر، عبدالله بن بکیر از زراره از یکی از دو امام باقر(ع) یا امام صادق(ع) روایت می‌نماید که آن حضرت فرمود: «شب بیست و سوم همان شب جهنی است و حدیث جهنی این است که گفت: به رسول خدا(ص) عرضه داشتم: منزل من از مدینه دور است، به من دستور بده که در شب معینی وارد مدینه شوم. فرمود: شب بیست و سوم داخل شو.»

به همین معنا روایت دیگری در الدرالمنثور از مالک و بیهقی وجود دارد. مشهور نزد علمای اهل سنت این است که شب قدر، شب بیست و هفتم ماه رمضان است.

 

آیا قرآن به صورت دفعی نازل شده است؟

«إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیلَةِ الْقَدْرِ». آیا قرآن به صورت کامل در شب قدر نازل شده است؟ آیا در این آیه و امثال آن، ظهور این است که غیر از نزول تدریجی قرآن در طول بیست و سه سال، قرآن به صورت دفعی نازل شده است؟ چرا که خداوند متعال می‌فرماید: «وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلَی مُکثٍ وَنَزَّلْنَاهُ تَنْزِیلاً»(الإسراء/ 106) و نیز می‌فرماید: «وَقَالَ الَّذِینَ کفَرُواْ لَوْلاَ نُزِّلَ عَلَیهِ الْقُرْءَانُ جُمْلَةً وَحِدَةً کذَلِک لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَک وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِیلاً»(الفرقان/ 32).

شاید کسی بگوید: ظاهر کلمه قرآن به معنای چیزی است که میان دو جلد جمع شده است؛ اما ملاحظه ما این است که آیات الهی از نزول قرآن در شب مبارک و در ماه رمضان و در شب قدر سخن می‌گویند. آیا منظور نزول بخش‌هایی از قرآن است یا نزول کل قرآن؟

در همه آیاتی که از نزول تدریجی یا نزول دفعی قرآن سخن می‌گویند، ظهور بر این واقعیت دلالت دارد که منظور از قرآن، مفهوم عامی است که می‌تواند بر آیه، سوره و کل کتاب صدق کند. همین‌طور در کتاب‌های سیره می‌بینیم که هرگاه مسلمانان دچار مشکلی می‌شدند، پیامبر منتظر می‌ماند که برای حل این مشکل وحی نازل شود. آن حضرت در سخنان خود برای مردم بیان می‌داشت که منتظر راه‌حلی قرآنی از سوی خداوند است. اگر قرآن به صورت دفعی نازل می‌شد، پیامبر از همه جزئیات آن اطلاع داشت. والله العالم.

 

قدر چیست؟

منظور از قدر چیست؟ آیا منظور همان شرافت و رفعت است که به خاطر برخورداری از جایگاه رفیع نزد خداوند، نشان دهنده درجه و منزلت این شب است یا این که منظور از قدر، همان تقدیر است؟ یعنی این که در شب قدر، خداوند همه مقدرات و حوادث سال، اعم از مرگ و زندگی، سختی و دشواری و جنگ و صلح و چیزهای دیگر را رقم می‌زند و این معنا شاید به حقیقت نزدیک‌تر باشد. چرا که خداوند متعال می‌فرماید: «فِیهَا یفْرَقُ کلُّ أَمْرٍ حَکیمٍ* أَمْراً مِّنْ عِنْدِنَآ إِنَّا کنَّا مُرْسِلِینَ»(الدخان/4 ـ 5) و در سوره دیگری می‌فرماید: «تَنَزَّلُ الْمَلائِکةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کلِّ أَمْرٍ».

 

شب قدر از اسرار الهی است

«وَمَآ أَدْرَاک مَا لَیلَةُ الْقَدْرِ». انسان در جایگاهی نیست که حقیقت این شب را درک کند؛ زیرا شب قدر از اسرار الهی در کالبد زمان است. همان‌طور که خداوند در مکان‌ها و انسان‌ها نیز اسراری نهفته دارد؛ چون خداوندی که همه موجودات را آفریده است و می‌تواند به هر کدام از آن‌ها خصوصیتی عنایت کند و از آن «شیئاً مذکوراً» بسازد، همین خداوند می‌تواند به برخی دیگر اسراری عنایت کند که آن را به شیئاً عظیماً تبدیل نماید؛ زیرا خدایی که وجود را آفریده است، همین خدا می‌تواند به آن ارزش نیز بدهد. به این ترتیب خداوند برای این شب، ارزش معنوی خاصی قائل شده است: «لَیلَةُ الْقَدْرِ خَیرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ». این عدد شاید، بیانگر کمیت نباشد، بلکه در مقام بیان نوعیت این شب باشد. این شب از چنان درجه‌ای برخوردار است که همه زمان‌های دیگر در برابر آن رنگ می‌بازند و چیزی جز ذره‌های زمانی تنها، به حساب نمی‌آیند. آیا شب قدر، شرافت خود را از نزول قرآن در آن گرفته است یا این که پیش از این نیز از چنین شرافت و اهمیتی برخوردار بوده است؟ ظاهراً، مورد دوم محتمل‌تر است؛ زیرا خداوند می‌فرماید: «إِنَّآ أَنزَلْنَاهُ فِی لَیلَةٍ مُّبَارَکةٍ»(الدخان/3). این شب به خودی خود، مبارک است. این که قرآن در این شب نازل شده است، شاید به این جهت باشد که قرآن، امر الهی است که فرشتگان آن را پایین آورده‌اند. چه امری می‌تواند بزرگ‌تر از قرآن باشد. قرآنی که به خاطر لطف الهی که آسمان را به زمین پیوند می‌زند و زندگی را در عرصه‌های اندیشه، روش، شریعت و مفهوم وسیع حیات، در مسیر حکیمانه الهی قرار می‌دهد. مفهوم فراگیر زندگی، روزنه‌های بسیاری را فراروی انسان به ‌سوی روحی که از ناحیه خداوند آمده است، می‌گشاید تا او بتواند بیش از پیش در آسمان‌های پر معنویت الهی اوج بگیرد. «تَنَزَّلُ الْمَلائِکةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن کلِّ أَمْرٍ». این همان رازی است که فرشتگان پایین آورده‌اند. فرشتگانی که از سوی خداوند مأمور مسائل زمینی انسان هستند. همه چیزهایی که به انسان مربوط می‌شوند، از قبیل روزی، فعالیت، عمر و نظایر آن از سوی خداوند به فرشتگان سپرده شده است. منظور از روح شاید جبرئیل باشد. طبق احادیث بسیاری که وجود دارد، جبرئیل نسبت به سایر فرشتگان از برجستگی خاصی برخوردار است. او از سوی خداوند حامل وحی برای پیامبران است تا پیامبران وحی را به مردم برسانند. شاید منظور از آن، آفریده عظیمی باشد که از قدرت خاص و پیچیده‌ای برخوردار است و با سایر فرشتگان تفاوت دارد؛ اما این که جزئیات این امر چیست؟ و نشانه‌های دقیق آن کدامند؟ خداوند برای ما بیان ننموده است؛ اما ما می‌دانیم که هر امر حکیمانه‌ای تبیینی وجود دارد. امری که از ناحیه خداوند است. مفسران این امر را به روزی‌ها، اجل‌ها و مسائل مرتبط با زندگی انسان تفسیر می‌کنند.

هر چه باشد، انسان می‌تواند معنای برخی از آن را بفهمد و به منظور آن دست یابد یا از جمله چیزهایی باشد که انسان را توان رسیدن به آن نیست. این آیه اشاره می‌کند که رازی الهی وجود دارد و خداوند به خاطر رحمت و لطفی که به بندگان در زندگی فردی و اجتماعی‌شان دارد، ای راز را در این شب قرار داده است.

 

آماده شدن برای شب قدر

از این رو آموزه‌های نبوی که ریشه در وحی و الهام الهی به پیامبر دارند، بر ضرورت کسب آمادگی برای نماز، مناجات، دعا، گسستن از همه و پیوستن به خداوند، نزدیک شدن به خداوند به وسیله سخنان خاضعانه، اشک‌ها و ناله‌های خالصانه برای رسیدن به رضایت پروردگار تأکید کرده‌اند. رضایت اساس تقدیر الهی است. این رضایت میزان لطف و عنایت پروردگار را تعیین می‌نماید. این همان رازی است که انسان را از جایگاهی انسانی، به شب قدر پیوند می‌زند. در این شب انسان شایستگی دریافت سرّ الله را پیدا می‌کند و با قیام و قعود، رکوع و سجود و اخلاص و ابتهال خود به سوی پروردگار خود عزیمت می‌کند تا این شب، متفاوت از شب‌های دیگر شود. انسان می‌تواند هر وقت دیگری با خداوند ملاقات کند، ولی ملاقات با خداوند در شب قدر چیز دیگری است؛ زیرا «خَیرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ». رحمت در این شب، چند برابر است. عمل در این شب بیشتر به چشم می‌آید. خیر و برکت در این ماه، بیشتر است. بخشش‌های الهی افزون‌ترند. این شب، سراسر صلح است و سلام. انسان با خودش و مردم، در صلح و سازش است؛ زیرا این شب، به صلح و سلام الهی تبدیل شده است و برای قلب و روح انسان، سردی و سلامتی را به ارمغان آورده است تا کودک زندگی، بار دیگر به جستجوی خداوند بپردازد.

 

شب قدر، سلامت روح است

«سَلامٌ هِی حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ». چیزی که بدی، بغض و اذیت را القا کند و احساس صلح و سلامتی انسان را از بین ببرد، در این شب وجود ندارد. این شب، سراسر سلامت روح است که با رحمت و لطف الهی، همه دقایق و ساعت‌های شب را در بر می‌گیرد. «حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ» تا دمیدن صبح که روز دیگر آغاز می‌شود، این صلح و سلامتی ادامه دارد. در این روز، به خاطر روح و ریحانی که به انسان عطا شده است، او به انسان تازه‌ای تبدیل می‌شود. انسانی آکنده از خیر، محبت و سلامت در پیشگاه خداوند رحمان و رحیم. خداوندی که سلام است و مؤمن، عزیز، جبار و متکبر.

شاید شب قدر، معین و معلوم باشد، اما خداوند آن را در میان شب‌های دیگر پنهان کرده است تا مردم برای رسیدن به آن، روزها را به عبادت سپری کنند و به احتمال این که شب قدر است، شب‌های بیشتری را به عبادت بگذرانند. آنان عادت می‌کنند که با عبادت، خضوع و تقرب به خداوند، معنای شب قدر را در سایر شب‌های خود نیز داشته باشند. خداوند همین را برای بندگان خود می‌خواهد. خداوند می‌خواهد که بندگانش به او نزدیک شوند، به ملاقات او بیایند و با روح و قلب خود، به او برسند؛ چون با بدن‌های خود نمی‌توانند به خداوند برسند.

 

نگاه عامیانه به شب قدر

مشکل نگاه عامیانه به شب قدر این است که مردم با چشم‌های [جسم] خود به آسمان نگاه می‌کنند. منتظر پدیده‌ای آسمانی هستند، به دنبال نوری در آسمان می‌گردند، می‌خواهند شبحی در حال گردش را ببینند، در جستجوی فرشته‌ای نورانی هستند، آنان به دنبال چیز خاصی می‌گردند. این ‌چنین انسان‌هایی این چیزها را نشانه کرامت الهی به خود می‌دانند و از این بابت احساس عزت و رضایت می‌نمایند.

ولی این‌ها خیالی بیش نیست. این‌ها به دنبال چیزی بیرون از ذات خودشان می‌گردند. مشکل این‌ها به عقب ‌افتادگی فکری و معنوی باز می‌گردد. آنان فهم عقب افتاده‌ای از عبادت، دین و درک اسرار درونی خود دارند؛ زیرا انسان معمولاً به بیرون ذات خود توجه دارد تا درون آن، به ظاهر عبادت توجه دارد تا محتوای آن و به سطح دین توجه می‌کند تا عمق آن. با این کارها دین به یک عادت و سنت تبدیل می‌شود و انسان از درک حقیقت انسانی خود که آمیزه‌ای گِل و روح الهی است، دور می‌شود. چنین انسانی به عبادت خودش مشغول می‌شود، جسمش از روح تهی می‌گردد و در شهوت غرق می‌شود. گمان می‌کند که ماده‌ای است که سرانجام به خاک و خاکستر تبدیل می‌شود، نه روحی که در کالبد جسم گرفتار شده است تا سرانجام به آستان الهی برسد؛ چرا که معنای انسان در شب قدر همین است.

منبع: تفسیر من وحی القرآن


ارسال این صفحه به دوست | نسخه قابل چاپ

تعداد بازدید کننده ها:  38

شب قدر

در موسم رحمت و غفران الهی، دل‌های خود را متوجه خدا کنید

چگونه با روزه‌داری، نفس خود را بر اساس تقوا تربیت کنیم؟

وحدت اسلامی و موانع روانی و سیاسی / مقاله‌ای از علامه مرجع(قدس سره)

اسلام رو در رو با چالش‌های فکری / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

پدیده تکفیر و خطرات آن برای جامعه اسلامی

عاشورا، قیام برای اصلاح امت اسلامی

پیام‌های سیاسی حج / علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله(ره)

مسئولیت ما در دوران غیبت

نقش سیاق از نگاه علامه فضل‌الله

«من وحی القرآن» تفسیری اجتماعی و واقع گرایانه

مراحل انحطاط اجتماعی بنی‌اسرائیل از دیدگاه علامه فضل‌الله(ره)

عاشورا فرا‌تر از مذاهب و ادیان

ماهیت تربیت قرآنی در نگرش علامه فضل‌الله(ره)

گرایش عقلی و اجتهادی در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله(ره) و کرانه‌های معنایی آیات قرآن

علامه فضل‌الله(ره) و تغییر جنسیت از منظر قرآن

علامه فضل‌الله و منطق قرآنی دعوت

علامه فضل الله و گستره معارف قرآن

علم پیامبر و امام در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله و تفسیر قرآن به قرآن

عصمت پیامبران در تفسیر «من وحی القرآن»

جهان شناخت علمی ‌ـ ‌قرآنی در داوری فضل‌الله

تفسیر شناخت «من وحی القرآن»

بلاغت محوری در شیوه تفسیری علامه فضل‌الله

قرائتی اسلامی از آزادی و دموکراسی / علامه مرجع(ره)

بررسی تطبیقی دیدگاه کلامی علامه طباطبایی و علامه فضل‌الله

انتظار از متن در تفسیر «من وحی القرآن»

صراحت و گفتگو، راه ما برای رفع فتنه / مقاله ای از سیدعلی فضل الله

سکانداري اسلام پس از رسول اکرم / علامه مرجع (قدس سره)

ولایت فقیه، شورا و دموکراسی / علامه مرجع (قدس سره)

زهرا الگوی زنان عالم / مقاله ای از علامه مرجع (قدس سره)

این است راز زهرا(س) / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

جنبش‌های اسلامی و ضرورت نظریه پردازی

مسئولیت ما در قبال انقلاب ها و بیداری عربی / علامه سید علی فضل الله

نگاه اسلامی به اهدای عضو

زن نمونه در حماسه حسینی

به سوی عاشورای اسلامی

تأملاتی اسلامی در موضوع اقلیت ها

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش پنجم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش چهارم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش سوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش دوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش اول

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 6

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 5

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 4

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 3

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 2

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 1

نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی

بیداری اسلامی، مشکلات، موضعگیری‌ها و چشم اندازها

عاشورا؛ قضیه، چالش و رویارویی / مقاله ای از معظم له (رضوان الله علیه)

نگاهى اسلامى به عاشورا

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 9

پیام تسلیت آیت الله شیخ محمد مهدی آصفی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت علامه سید محمد حسن امین به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت الازهر به مناسبت رحلت معظم له

آخرین لحظه های سید

مجلس بزرگداشت معظم له در مالزی برگزار شد

پیام تسلیت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

پیام تسلیت طلاب پاکستان

پیام تسلیت آیت الله العظمی صادقی تهرانی

پیام تسلیت سازمان بسیج دانشجویی دانشگاه‌های کشور

پيام تسليت نمايندگان مجلس ایران

پیام تسلیت جامعه روحانیت آذربایجان شرقی

پیام تسلیت نماينده ولی فقيه و سرپرست حجاج ايرانی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی صانعی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی گرامی

پیام تسلیت دفتر تبليغات اسلامی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت آيت‌الله العظمی بيات زنجانی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت نماينده مقام معظم رهبری و استاندار مازندران

پیام تسلیت نايب رئيس مجلس به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت سيد حسن نصر الله به مناسبت رحلت معظم له

نگرشی بر انديشه امام خمينی / مقاله ای از معظم له

شخصیت قرآنی زن / مقاله ای از معظم له

زن در نظام اجتماعی اسلام / مقاله معظم له

جستاری در کتاب

حجاب امری دینی یا طائفه ای؟ / مقاله معظم له

تأثیر روابط خانوادگی بر شخصیت کودک / مقاله معظم له

تأثیر محیط اجتماعی بر کودک / مقاله معظم له

تأملاتی اسلامی پیرامون کودک / مقاله معظم له

بیانیه نهایی کنفرانس "جدال رابطه فلک و فقه"

فقیه و حاکمیت

فرزند بین اطاعت و نیکی به والدین

تأملاتی قرآنی در باب روش / مقاله معظم له

زن در دائره روابط زناشویی / مقاله معظم له

اسلام میان واقعگرایی و آرمانگرایی / مقاله ای از معظم له

پیامهای معنوی و فکری و عملی حج / مقاله معظم له

نقش دين در جامعه انساني / مقاله معظم له

نگرشی نوین به کتاب "الاجتهاد بین أسر الماضی و آفاق المستقبل"

تأملی در باب تقريب / مقاله معظم له

اسلام فعال سازی خرد و باور است

شهید صدر، پویش استثنایی در دنیای اندیشه

نگاهی به کتاب

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 8

مفهوم شور از نظر قرآن / قسمت 7

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 6

امام صادق(ع) و ريشه دار سازي اسلام در زندگي مردم

مقاله معظم له به مناسبت درگذشت محمود درويش، شاعر فلسطينی

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش چهارم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش سوم

زن در عرصه زندگي

اين است زهرا / ترجمه­ای از قصیده علامه مرجع سید فضل الله

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت دوم)

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت اول)

فرهنگ اسلامی در دنیای متغیّر / مقاله ای از معظم له

قرائتی عقلانی از حملات واکنشی غرب به اسلام / مقاله ای از معظم له

پیام توحید ضدیت با بت پرستی و به بردگی گرفتن انسانهاست

عاشورا و چالش هاى فكرى و فرهنگى معاصر

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش دوم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش اول

شرح دعای امام زین العابدین (ع) در وداع با ماه رمضان

مسؤوليت ما در دوران غيبت

ریا در قرآن

درنگى در شيوه بيانى قرآن

ضرورت يك انقلاب فقهی

عاشورا فرياد بلند حق و آزادی / مقاله از از معظم له

نقش منبر حسينی / مقاله ای از معظم له

وجوه كفر / بخش دوم

وجوه كفر / بخش اول

پديده كفر در جامعه

حج سفر معنوی به سوی خداوند

طاغوت و تأثيرات آن بر عقيده و زندگی

مسأله حجاب اسلامي، چالش دين و قانون / مقاله ای از معظم له

جنگ بدر، چرايی و زمينه­های آن

مقاله روزنامه النهار پيرامون تداوم فعاليت هاى معظم له در بيمارستان

تزكيه نفس

نقش دين در جامعه انسانی / بخش دوم

نقش دين در جامعه انسانی / بخش اول

عدالت گستری در تمام زندگی

سؤالهايی از رئيس جمهور آمريكا

بوش، شيطان ابله

انتفاضه فلسطين حال و آينده (4)

مقاومت همان جامعه عرب است

انتفاضه فلسطين، حال و آينده(3)

امام على(عليه السلام)

انتفاضه فلسطين، حال و آينده (2)

فاطمه در نقش همسر

ميلاد زهرا: ميلاد زن مسلمان

مديريت مال و ثروت از ديدگاه قرآن كريم

انتفاضه فلسطين، حال و آينده / بخش اول

قرائتی نو از قرآن

زن مظهر رحمت است

آزادی بيان از ديدگاه اسلام

8 مارس سالگرد ترور علامه فضل الله يادآور تروريسم جهانى آمريكا

گزارش روزنامه المستقبل از تحركات سياسی و ارتباطات معظم له با رسانه‌ها و ديپلماتهای غربي

مرجع مظلوم در بیان معظم له (ویژه سالگرد شهادت آیت الله العظمی سید محمد صدر)

تعامل با زمان

جشنهای ولادت

رابطه اسلام و غرب

امام صادق (ع) دايرة المعارف معرفت و رسالت

امام علی (ع)، عابد و صابری مراقب

زينب، كربلاى جارى

اسلام و نقش اجتماعى زنان

بررسی فقهی ثبوت هلال از دیدگاه معظم له

فقه حقوقى (زن)

نگاهى اسلامى به عاشورا

پارلمان؛ وظايف، مسووليت ها و امتيازات



آدرس :ایران، قم، 45 متری عماریاسر، کوچه 5، پلاک 17 - كد پستي:3715713776 و يا صندوق پستي: 3466 - 37185

تلفن:37712316- 37727782- 982537723382+ / فاكس: 982537711893+

پست الكترونيكي: info@bayynat.ir