يكشنبه ۰۳ مرداد ۱۳۹۵ - 19 شوال 1437

پیامبران

مسلمانان جهان

علماء و أعلام

از منظر دیگران

اماکن اسلامی

مناجات و أدعية

أهل بیت (ع)

خدمات فرهنگی اجتماعی

مقالات

استفتاءات

تألیفات

اخبار

زندگی نامه

ثمره ماه رمضان، تولد انسانی جدید است

 

مقالات

 

ثمره ماه رمضان، تولد انسانی جدید است

علامه مرجع سید محمد حسین فضل الله

ترجمه: محمدجمعه امینی

 

مؤمنانی که گشت و گذاری در ماه رمضان داشتند، در حال و هوای عیدی که به پیشواز آن خواهیم رفت، شور و شادی خاصی خواهند داشت. ولی ژرفای اعمالی که در این ماه انجام دادیم، چیست؟ در روزهای عید کدام یک از مفاهیم و معانی معنوی و انسانی را باید داشته باشیم و در وجود خویش عمق ببخشیم؟ آیا حال و هوایی که در ماه رمضان تجربه کردیم، صرفاً جنبه گفت و سخن داشت که با خروج از زبان انسان بعد از مدتی در هوا می‌میرد و از بین می‌رود؟ آیا عباداتی که در قالب کلمات و جسممان به نمایش گذاشتیم، اندک اندک محو و ناپدید می‌شوند؟ آیا ماه رمضان یکی از سنت‌های ما به شمار می‌آید که ابتدا شکل فکری و معنوی دارد، اما در نهایت سرد و بی‌روح می‌شود و انسان همان رفتاری را با موجود مرده دارد، با آن دارد و همان برخوردی را که با پیکر فلج دارد، با آن انجام می‌دهد؟ آیا عید نیز سنخ حرف، تعارف، لذات و نظایر آن است؟

 

انسان سازی

عزیزان! هدف همه احکام و قوانینی که توسط اسلام وضع می‌شود، ساختن انسان به همان صورتی است که خداوند دوست دارد. برای این است که او را به گونه‌ای آماده کند که خلیفه خداوند شود. خلیفه خداوند در روی زمین بودن به این معناست که تبلور بخش اخلاق الهی باشد و به صورت صفات، وحی و ارزش‌های او درآید. برای این است که انسان به گونه‌ای رفتار کند که خداوند انوار حقیقت را به عقل او بتاباند، محبت را به قلب او ارزانی دارد و رفتن به سوی هدف بزرگ را به قلب او بیفشاند.

 

نقش نماز

فلسفه نماز نیز این است که نماز ابزاری است برای این که انسان اهل خیر و نیکی باشد و منکر را نفی کند. برای این است که نماز انسان را از فحشا و منکرات نهی می‌کند. کاری می‌کند که انسان در عقل، قلب و زندگی خود به خوبی‌ها روی آورد. همان خوبی‌هایی که در زندگی فردی و جمعی انسان مورد نظر خداوند هستند. برای این است که انسان در احساس و عاطفه خود نیز منکر را نفی کند. به این ترتیب دو واژه معروف و منکر، تمام وجود انسان انقلابی و همه چشم‌اندازهای فکری و فعالیت‌های عملی او را در برمی‌گیرد؛ اما سؤال این است که نماز چگونه می‌تواند همه این‌ها را تحقق ببخشد؟

نماز می‌تواند همه این‌ها را تحقق ببخشد. چون روح مؤمن را به سوی خداوند بالا می‌برد. اگر به ملاقات خداوند بروی، او را بزرگ بدانی، پاک و منزهش بدانی، او را ستایش کنی، همه واژگانی را که درباره خداوند به کار می‌بری، مانند الرحمن الرحیم، مالک یوم الدین، معبود یگانه، تکیه‌گاه و پشتیبان، راهنمایی کننده به راه راست، واحد و احد، او که نه زاده شده و نه می‌زاید، عظیم اعلاست، وقتی با خداوند هستی، امکان ندارد به مرداب کسانی بیفتی که با ارزش‌ها، حق و عدل کاری ندارند. هر قدر که در نماز بیشتر به خداوند روی آوری، بیش از هر زمان دیگری وجودت خدایی می‌شود.

 

برخورد ما با خداوند سطحی است

عزیزان! مشکل ما این است که وجود و اندیشه ما برخوردی سطحی با خداوند دارد؛ بنابراین در رابطه با خداوند اندیشه‌های ما عمیق نیستند. قلب ما نیز برخوردی سطحی با خداوند دارد و در تپش آن از محب الهی خبری نیست. این وضعیت در سایر جنبه‌های زندگی ما نیز وجود دارد؛ بنابراین خداوند برای ما واژه است و معنا و مفهوم نیست. خداوند برای ما چیزی دور از واقعیت‌های زندگی است، حال آن که خداوند از رگ گردن نیز به ما نزدیک‌تر است. از این رو در حدیث شریف وارد شده است: «مَنْ لم تنهه صلاته عن الفحشاء والمنكر، لم يزدد من الله إلاّ بُعداً؛ کسی که نمازش او را از منکر باز ندارد، چیزی جز دوری از خداوند بهره‌ای ندارد.»(1) نماز این است که به معنای آن نزدیک شوی. اگر به معنا و مفهوم آن نزدیک نشوی، نه تنها در جای خود باقی نمی‌مانی، بلکه از آن دورتر می‌شوی؛ زیرا تو از ابزار نزدیک شدن به خداوند، با غفلت خود و کاستی‌هایی که در نمازت وجود دارد، ابزاری برای نزدیک شدن به شیطان ساخته‌ای.

 

ساختن انسان پرهیزگار

برای این در ماه رمضان روزه می‌گیریم که خداوند آن را یکی از ابزارهای ساختن انسان پرهیزگار قرار داده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»(2) برای این که روزه‌دار مورد قبولی باشی، باید از راه روزه خود، به تقوا برسی. باید تقوای اعتقادی داشته باشی و عقیده‌ات را در مسیر درست قرار دهی. باید تقوای عبادت داشته باشی و عبادت خود را فقط برای خداوند قرار دهی. باید در رابطه با مردم نیز تقوا پیشه کنی و احساس کنی که مسئولیت تو این است که از روزنه‌های خیر، محبت، هدایت و نوری که در عقل و قلبت پرتوافشانی می‌کند، به مردم روی بیاوری. بالاتر از این باید برای مردم مفید باشی. انسانی شوی که با مردم رفتاری عادلانه دارد. در همه فعالیت‌هایی که در رابطه با زندگی مردم‌داری، باید به عنوان عضوی از جامعه، امت اسلامی و انسانیت با اعضای دیگر کمال همکاری را داشته باشی. هم تعامل مثبت داشته باشی و هم تعامل منفی. باید در همه موضع‌گیری‌های خود روزه‌دار قابل قبولی باشی.

خداوند متعال برای ما از جنبه‌های منفی روابط انسان با دیگران در عرصه‌های اجتماعی سخن گفته است. آن هم به گونه‌ای که انسان احساس ترس و نگرانی می‌کند: «وَلاَ تَرْكَنُواْ إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ»(3) و نیز می‌فرماید: «وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً»(4) و نیز می‌فرماید: «وَلاَ تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيماً»(3)، «وَلاَ تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنفُسَهُمْ إِنَّ اللهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ خَوَّاناً أَثِيماً»(5) و نیز می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضاً أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ»(7) و نیز می‌فرماید: «لَا يَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْراً مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاء مِّن نِّسَاء عَسَى أَن يَكُنَّ خَيْراً مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ»(8).

می‌بینیم که خداوند متعال این ضد ارزش‌ها را برای ما برجسته می‌کند؛ چون در ساقط کردن، ویران کردن کرامت و ویران نمودن زندگی انسان‌های دیگر نقش بسزایی دارند. ضد ارزش‌هایی که به هیچ وجه قابل قبول نیستند.

از این رو روزه به انسان چنین القا می‌کند که در جنبه‌های منفی و ضد ارزش‌ها روزه داشته باشد و در جنبه‌های مثبت و ارزش‌ها نیز تقوا داشته باشد. باید ارزش‌های مثبتی از قبیل راست‌گویی، امانت‌داری، پاک‌دامنی، سودرسانی به مردم، حق پذیری، عدالت محوری و سایر ارزش‌های برحقی را که خداوند در روش اخلاقی ترسیمی برای انسان قرار داده است، با تمام وجود پذیرا شود.

 

پیام‌های دعاهای رمضانی

عزیزان! وقتی در حال و هوای دعاهای ماه مبارک رمضان قرار می‌گیریم، می‌بینیم که بسیاری از جزئیات اعتقادی در آن‌ها وجود دارد و باعث می‌شود که انسان بیش از پیش نسبت به اعتقادات الهی خود آگاهی پیدا کند. در این دعاها جزئیات بسیاری در رابطه با شناخت صفات جمال و کمال الهی و عظمت و نعمت‌های خداوند وجود دارد. انسان با خواندن دعاهای مربوط به ماه رمضان درمی‌یابد که چگونه می‌تواند چنان رابطه‌ای با خداوند ایجاد کند که آکنده از محبت الهی شود. انسانی شود که از دور با خداوند مشغول صحبت گردد: «فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِي وَلْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ»(9). انسانی شود که مانند امام علی(ع) خداوند را دوست داشته باشد: «وكيف تعذّبني وحبّك في قلبي؛ چگونه مرا عذاب می‌کنی، در حالی که محبت تو در دلم جای دارد.» فضای دعا باعث می‌شود که انسان بیش از پیش به خداوند معرفت پیدا کند و رابطه مستحکم‌تری با خداوند ایجاد نماید. باعث می‌شود در عین حال که با مردم زندگی می‌کند، با آنان همکاری کند، از دردهایشان بکاهد و برای حل مشکلاتشان کوشش نماید. همه این‌ها در فرازهای گوناگون دعا وجود دارد. از این رو اشتباه بزرگی است که دعا را فقط یکی از سنت‌ها و عادات دیرپای خود تصور کنیم که الفاظ آن را می‌خوانیم، اما با روح دعا فاصله بسیاری داریم.

 

دعا، مکتب فرهنگ و معنویت

عزیزان! تمام دعاهای قرآن، پیامبر و ائمه اهل بیت(ع) مکتب فرهنگ و معنویت هستند. اگر در فرازهای آن تدبر و تأمل کافی به خرج دهیم، می‌توانیم به این نکته برسیم که اسلام تمام ابزارها و عناصر فرهنگی و معنوی را در خود جای داده است. در این دعاها، روح انسان در فضای صوفیانه ذهنی سیر نمی‌کند، بلکه ارتباطی محکم با خداوند، انسان، زندگی و مسئولیت خود در قبال همه این‌ها پیدا می‌کند. از این رو حضور در حال و هوای معنوی دعاهای ماه رمضان، مساوی این حقیقت است که دعا از تو انسان مسلمانی می‌سازد که در آسمان‌های روح و معنویت سیر می‌کنی. انسانی که در راه راست قرار دارد و با هدف بزرگ اسلامی که همان کسب رضایت الهی باشد، هماهنگ است: «وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللهِ أَكْبَرُ»(10).

اگر در ماه رمضان با قرآن کریم دَمخور شدیم، چون قرآن نوری است که عقل، قلب و زندگی ما را روشن کرده و ما را به راه‌های صلح و سلامت هدایت می‌کند تا با استفاده از عنایات، برکات و فیوضات این کتاب بزرگ، در پی رضایت الهی باشیم، خودمان را تزکیه خواهیم کرد و رویکرد الهی پیدا خواهیم نمود.

بنابراین دستاورد دعاهای روزانه مربوط به ماه رمضان این است که انسان جدیدی بسازیم که به انسان قدیم (انسان پیش از رمضان) ارتباطی ندارد؛ زیرا انسان پرهیزگار کسی است که از بار گناهان خود کاسته باشد، در نهان و آشکار انفاق کند، خشم خود را فروخورد، از مردم بگذرد و به آنان نیکی نماید، اصرار بر معصیت نداشته باشد و نه تکبر بورزد و نه خیانت کند. آیا بعد از ماه رمضان هیچ‌گاه از خود پرسیده‌ایم که در عقل خود چقدر به تقوا رسیده‌ایم؟ آیا به واسطه این ماه، صاحب عقل تقوا پیشه‌ای شده‌ایم که اندیشه‌ها و افکار ما را در راه حق و نه باطل به جریان اندازد؟ آیا به تقوای عقلی رسیده‌ایم تا عدالت میزان و معیار تعقل ما باشد نه باطل؟ آیا در ماه رمضان توانسته‌ایم به قلب پرهیزگاری دست پیدا کنیم و به انسان عاطفی پرهیزگاری تبدیل شویم که به مؤمنان محبت می‌ورزد تا همراه و همپای آنان به طاعت الهی بپردازد و به غیر مؤمنان نیز محبت می‌ورزد تا آنان را به راه خداوند هدایت نماید؟ زیرا انسان مؤمن فقط به فکر مؤمنان نیست بلکه به همه مردم می‌اندیشد؛ مانند خورشید باش که فاسق و نیکوکار یکسان نورافشانی می‌کند. باید به مؤمنان فکر کنی تا بر اساس نیکی و تقوا با آنان همکاری داشته باشی. باید به کافران نیز فکر کنی تا آنان را به راه راست هدایت نمایی.

پیش از این نیز عرض کردیم: قلبی که دریچه آن به روی مردم بسته است، نمی‌تواند کسی را هدایت نماید. چون وقتی نسبت به انسانی که با او اختلاف داری، عقده داشته باشی، نمی‌توانی کلمات و واژگان خود را به قلب او وارد نمایی. سخنان آمیخته با کینه و دشمنی نمی‌تواند قلوب دیگران را بگشاید. بر عکس، کلماتی که آمیخته با مهر و محبت باشند، می‌توانند قلب‌های جامد و سنگ شده را به روی تو باز کنند. از این رو خداوند متعال خطاب به پیامبر خود چنین می‌فرماید: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظّاً غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ»(11). قلب پیامبر خدا، بسیار نازک و مهربان بود. زبان او نیز به مانند قلبش بود. از این رو توانست دل‌های مردم و اصحاب را به روی خود باز کند: «لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ»(12) پیامبر توانست دل‌های دشمنان خود را نیز باز کند. از این رو وقتی که پیامبر خدا(ص) کلمات وحی را برای مردم می‌خواند، آن را رد می‌کردند. ولی لبخند، مهربانی، عطوفت و اخلاق بزرگ‌منشانه پیامبر باعث شد که کلمات و واژگان خوب به قلب‌های مردم راه پیدا کنند تا بذر اسلام، ولو بعد از پنج یا ده سال دیگر که مردم دسته دسته وارد اسلام می‌شوند، این بذرهای نیک رشد کنند و بزرگ شوند.

 

جلسه ارزیابی

عزیزان! خوب است بعد از ماه رمضان با خود و خدایمان جلسه‌ای بگذاریم و ببینیم که در عقلمان چه تغییری رخ داده است، دل‌هایمان چگونه شده است و زندگی‌مان در چه راهی به کار گرفته شده است. آیا از پرهیزگارانی هستیم که تقوای الهی را رعایت کرده و در همه گفتارها و رفتارهای خود از خداوند می‌ترسیم یا مانند آن شاعری هستیم که به شراب‌خواری اعتیاد داشت. ماه رمضان که می‌شد، خمره‌های شراب را در انبار می‌گذاشت؛ اما زمانی که عید فطر می‌شد، می‌گفت:

رمضانُ ولّى هاتها يا ساقي                        مشتاقةً تسعى إلى مشتاقِ

رمضان رفت ای ساقی! بیار باده که سخت مشتاق آنم.

 

ابعاد گوناگون عید واقعی

اکنون به عید بپردازیم. عزیزان! آیا این عید یک شادمانی بیهوده است؟ آیا عید بیهودگی و جنون است؟ آیا عید حرف‌های بی‌معناست؟ آیا عید ظواهر و مسائل شکلی است؟ آیا می‌دانید که امام علی(ع) چگونه می‌اندیشید؟ آیا می‌دانید که آن حضرت بر اساس حقیقت معنوی انسانی اسلامی دارای رویکرد الهی چگونه بر اشیاء حکم می‌کرد: «إنّما هو عيد لمن قَبِلَ الله صيامَهُ وشكر قيامَهُ»(13) سپس از خلال این عید به همه سال می‌پردازد. چون این عید، عید انجام دادن وظیفه است که انسان به خاطر انجام دادن آن شادی روحی و معنوی بزرگی احساس می‌کند: «وكل يوم لا يُعصى الله فيه فهو عيد»(14) انسان باید پیام‌های عید را درک کند. نباید عید را به تاریخ خاصی محدود و منحصر کنیم. باید کاری کنیم که همه روزهایمان عید باشد. هم انسان به خاطر داشتن چنین خدایی شاد باشد و هم خداوند شادمان از داشتن چنین بنده‌ای باشد. هم خداوند به تو محبت داده باشد و هم محبت خداوند شامل حال تو باشد.

عزیزان! بعد از این که ماه رمضان سپری شد، باید توشه‌هایی را که از این ماه فراهم کرده‌ایم در عقل، قلب و زندگی خود جمع کنیم. بعد از این که روز عید به پایان رسید، لازم است پیگیر عمق بخشیدن به عید در روزهای دیگر خود باشیم. چون این روز عید انسان‌های مؤمنی است که لازم است روز طاعت خداوند با نفی معصیت الهی باشد. باید روز محبت ورزیدن به بندگان خداوند باشد و به عیال الله فایده برساند. چون در حدیث آمده است: «الخلقُ كلّهم عيالُ الله، وأحبّهم إلى الله أنفعهم لعياله»(15) یا «من أدخل على أهل بيته سروراً»(16).

عید ما عید شادمانی است. شادی ما در این است که از شادی خود به محرومان ارزانی داریم. از شادی خود به انسان‌های دردمند ببخشیم. از شادی خود به آوارگان، محزونان و مستمندان ارزانی داریم. اگر چنین شود عید ما به زمان خاصی محدود نخواهد ماند بلکه به واقعیتی در درون انسان تبدیل خواهد شد. والحمد لله ربِّ العالمين.

 

پی‌نوشت‌ها:

[1] البحار، ج 79، ص 198

[2] البقرة، الآية: 183.

[3] هود، الآية: 113.

[4] الأحزاب، الآية: 58.

[5] النساء، الآية: 105.

[6] النساء، الآية: 107.

[7] الحجرات، الآية: 12.

[8] الحجرات، الآية: 11.

[9] البقرة، الآية: 186.

[10] التوبة، الآية: 72.

[11] آل عمران، الآية: 159.

[12] التّوبة: 128.

[13] نهج البلاغة، ج 4، ص 100.

[14] نهج البلاغة، ص 853.

[15] البحار، ج 93، ص 118.

[16] البحار، ج 72، ص 66.


ارسال این صفحه به دوست | نسخه قابل چاپ

تعداد بازدید کننده ها:  10

ثمره ماه رمضان، تولد انسانی جدید است

ماه رمضان، خاستگاه ارتباط، مسئولیت‌پذیری و پاکی معنوی

روش قرآن در بازخوانی تاریخ

نقش تفکر روشمند در ساختن شخصیت اسلامی

سیمای انسانی پیامبر(ص) در قرآن

روش سیاسی و حکومت‌داری امام حسن(ع)

تأملاتی در رسانه اسلامی

حج در قرآن

شاخصه‌های جامعه دینی از دیدگاه امام صادق(ع)

عید فطر، گاه امیدواری

چگونه منتظر واقعی امام مهدی(عج) باشیم؟

پرتوی از زندگی امام موسی کاظم(ع)

امام علی(ع) مدرسه قرآن و اسلام

تعصب، جاهلی و غیراسلامی است

سیاست مالی در اسلام

مسئولیت راهبردی ما در قبال اهانت‌های غرب

نقش مسجد در ایجاد و تحکیم وحدت امت اسلامی

روش گفتگوی امام صادق(ع)

برابری زن و مرد در اسلام

روش اهل‌بیت(ع) در فهم قرآن

امام حسین(ع)، رسالت فراگیر و نماد وحدت اسلامی

حج، اجلاس جهانی مسلمانان

همه‌جانبه بودن مسئولیت در اسلام

خطر وعاظ السلاطین برای امت اسلامی

شب قدر

در موسم رحمت و غفران الهی، دل‌های خود را متوجه خدا کنید

چگونه با روزه‌داری، نفس خود را بر اساس تقوا تربیت کنیم؟

وحدت اسلامی و موانع روانی و سیاسی / مقاله‌ای از علامه مرجع(قدس سره)

اسلام رو در رو با چالش‌های فکری / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

پدیده تکفیر و خطرات آن برای جامعه اسلامی

عاشورا، قیام برای اصلاح امت اسلامی

پیام‌های سیاسی حج / علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله(ره)

مسئولیت ما در دوران غیبت

نقش سیاق از نگاه علامه فضل‌الله

«من وحی القرآن» تفسیری اجتماعی و واقع گرایانه

مراحل انحطاط اجتماعی بنی‌اسرائیل از دیدگاه علامه فضل‌الله(ره)

عاشورا فرا‌تر از مذاهب و ادیان

ماهیت تربیت قرآنی در نگرش علامه فضل‌الله(ره)

گرایش عقلی و اجتهادی در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله(ره) و کرانه‌های معنایی آیات قرآن

علامه فضل‌الله(ره) و تغییر جنسیت از منظر قرآن

علامه فضل‌الله و منطق قرآنی دعوت

علامه فضل الله و گستره معارف قرآن

علم پیامبر و امام در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله و تفسیر قرآن به قرآن

عصمت پیامبران در تفسیر «من وحی القرآن»

جهان شناخت علمی ‌ـ ‌قرآنی در داوری فضل‌الله

تفسیر شناخت «من وحی القرآن»

بلاغت محوری در شیوه تفسیری علامه فضل‌الله

قرائتی اسلامی از آزادی و دموکراسی / علامه مرجع(ره)

بررسی تطبیقی دیدگاه کلامی علامه طباطبایی و علامه فضل‌الله

انتظار از متن در تفسیر «من وحی القرآن»

صراحت و گفتگو، راه ما برای رفع فتنه / مقاله ای از سیدعلی فضل الله

سکانداري اسلام پس از رسول اکرم / علامه مرجع (قدس سره)

ولایت فقیه، شورا و دموکراسی / علامه مرجع (قدس سره)

زهرا الگوی زنان عالم / مقاله ای از علامه مرجع (قدس سره)

این است راز زهرا(س) / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

جنبش‌های اسلامی و ضرورت نظریه پردازی

مسئولیت ما در قبال انقلاب ها و بیداری عربی / علامه سید علی فضل الله

نگاه اسلامی به اهدای عضو

زن نمونه در حماسه حسینی

به سوی عاشورای اسلامی

تأملاتی اسلامی در موضوع اقلیت ها

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش پنجم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش چهارم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش سوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش دوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش اول

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 6

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 5

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 4

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 3

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 2

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 1

نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی

بیداری اسلامی، مشکلات، موضعگیری‌ها و چشم اندازها

عاشورا؛ قضیه، چالش و رویارویی / مقاله ای از معظم له (رضوان الله علیه)

نگاهى اسلامى به عاشورا

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 9

پیام تسلیت آیت الله شیخ محمد مهدی آصفی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت علامه سید محمد حسن امین به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت الازهر به مناسبت رحلت معظم له

آخرین لحظه های سید

مجلس بزرگداشت معظم له در مالزی برگزار شد

پیام تسلیت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

پیام تسلیت طلاب پاکستان

پیام تسلیت آیت الله العظمی صادقی تهرانی

پیام تسلیت سازمان بسیج دانشجویی دانشگاه‌های کشور

پيام تسليت نمايندگان مجلس ایران

پیام تسلیت جامعه روحانیت آذربایجان شرقی

پیام تسلیت نماينده ولی فقيه و سرپرست حجاج ايرانی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی صانعی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی گرامی

پیام تسلیت دفتر تبليغات اسلامی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت آيت‌الله العظمی بيات زنجانی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت نماينده مقام معظم رهبری و استاندار مازندران

پیام تسلیت نايب رئيس مجلس به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت سيد حسن نصر الله به مناسبت رحلت معظم له

نگرشی بر انديشه امام خمينی / مقاله ای از معظم له

شخصیت قرآنی زن / مقاله ای از معظم له

زن در نظام اجتماعی اسلام / مقاله معظم له

جستاری در کتاب

حجاب امری دینی یا طائفه ای؟ / مقاله معظم له

تأثیر روابط خانوادگی بر شخصیت کودک / مقاله معظم له

تأثیر محیط اجتماعی بر کودک / مقاله معظم له

تأملاتی اسلامی پیرامون کودک / مقاله معظم له

بیانیه نهایی کنفرانس "جدال رابطه فلک و فقه"

فقیه و حاکمیت

فرزند بین اطاعت و نیکی به والدین

تأملاتی قرآنی در باب روش / مقاله معظم له

زن در دائره روابط زناشویی / مقاله معظم له

اسلام میان واقعگرایی و آرمانگرایی / مقاله ای از معظم له

پیامهای معنوی و فکری و عملی حج / مقاله معظم له

نقش دين در جامعه انساني / مقاله معظم له

نگرشی نوین به کتاب "الاجتهاد بین أسر الماضی و آفاق المستقبل"

تأملی در باب تقريب / مقاله معظم له

اسلام فعال سازی خرد و باور است

شهید صدر، پویش استثنایی در دنیای اندیشه

نگاهی به کتاب

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 8

مفهوم شور از نظر قرآن / قسمت 7

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 6

امام صادق(ع) و ريشه دار سازي اسلام در زندگي مردم

مقاله معظم له به مناسبت درگذشت محمود درويش، شاعر فلسطينی

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش چهارم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش سوم

زن در عرصه زندگي

اين است زهرا / ترجمه­ای از قصیده علامه مرجع سید فضل الله

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت دوم)

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت اول)

فرهنگ اسلامی در دنیای متغیّر / مقاله ای از معظم له

قرائتی عقلانی از حملات واکنشی غرب به اسلام / مقاله ای از معظم له

پیام توحید ضدیت با بت پرستی و به بردگی گرفتن انسانهاست

عاشورا و چالش هاى فكرى و فرهنگى معاصر

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش دوم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش اول

شرح دعای امام زین العابدین (ع) در وداع با ماه رمضان

مسؤوليت ما در دوران غيبت

ریا در قرآن

درنگى در شيوه بيانى قرآن

ضرورت يك انقلاب فقهی

عاشورا فرياد بلند حق و آزادی / مقاله از از معظم له

نقش منبر حسينی / مقاله ای از معظم له

وجوه كفر / بخش دوم

وجوه كفر / بخش اول

پديده كفر در جامعه

حج سفر معنوی به سوی خداوند

طاغوت و تأثيرات آن بر عقيده و زندگی

مسأله حجاب اسلامي، چالش دين و قانون / مقاله ای از معظم له

جنگ بدر، چرايی و زمينه­های آن

مقاله روزنامه النهار پيرامون تداوم فعاليت هاى معظم له در بيمارستان

تزكيه نفس

نقش دين در جامعه انسانی / بخش دوم

نقش دين در جامعه انسانی / بخش اول

عدالت گستری در تمام زندگی

سؤالهايی از رئيس جمهور آمريكا

بوش، شيطان ابله

انتفاضه فلسطين حال و آينده (4)

مقاومت همان جامعه عرب است

انتفاضه فلسطين، حال و آينده(3)

امام على(عليه السلام)

انتفاضه فلسطين، حال و آينده (2)

فاطمه در نقش همسر

ميلاد زهرا: ميلاد زن مسلمان

مديريت مال و ثروت از ديدگاه قرآن كريم

انتفاضه فلسطين، حال و آينده / بخش اول

قرائتی نو از قرآن

زن مظهر رحمت است

آزادی بيان از ديدگاه اسلام

8 مارس سالگرد ترور علامه فضل الله يادآور تروريسم جهانى آمريكا

گزارش روزنامه المستقبل از تحركات سياسی و ارتباطات معظم له با رسانه‌ها و ديپلماتهای غربي

مرجع مظلوم در بیان معظم له (ویژه سالگرد شهادت آیت الله العظمی سید محمد صدر)

تعامل با زمان

جشنهای ولادت

رابطه اسلام و غرب

امام صادق (ع) دايرة المعارف معرفت و رسالت

امام علی (ع)، عابد و صابری مراقب

زينب، كربلاى جارى

اسلام و نقش اجتماعى زنان

بررسی فقهی ثبوت هلال از دیدگاه معظم له

فقه حقوقى (زن)

نگاهى اسلامى به عاشورا

پارلمان؛ وظايف، مسووليت ها و امتيازات



آدرس :ایران، قم، 45 متری عماریاسر، کوچه 5، پلاک 17 - كد پستي:3715713776 و يا صندوق پستي: 3466 - 37185

تلفن:37712316- 37727782- 982537723382+ / فاكس: 982537711893+

پست الكترونيكي: info@bayynat.ir