جمعه ۰۲ آبان ۱۳۹۳ - 01 محرم 1436

پیامبران

مسلمانان جهان

علماء و أعلام

از منظر دیگران

اماکن اسلامی

مناجات و أدعية

أهل بیت (ع)

خدمات فرهنگی اجتماعی

مقالات

استفتاءات

تألیفات

اخبار

زندگی نامه

تعامل با زمان

 

مقالات

 

زمان نشان دهنده وحدت در نظام هستی است

علامه مرجع زمان را محدود به زاويه خاصّی نمي‌كند، بلكه با نگاه هستی شناختی به زمان مي‌نگرد كه انسان بايد با آن به تعامل بپردازد. ايشان مي‌گويند: «آغازها و پايانهای سنتی زمان چيز خاصّی در حركت انسان بدست نمي‌دهند. فقط اين‌قدر اهميت دارند كه انسان را وا مي­دارند كه به تفكر مجدد بپردازند. سبب مي‌گردد كه انسان نگاه دوباره‌ای به زندگی خود بيندازد تا اگر نياز به تصحيح دارد به تصحيح آن اقدام كند. زيرا زمان نشان دهنده وحدت در نظام هستی است. در نظام هستی هيچ زمانی بر زمان ديگر برتری ندارد. اين كه مي‌گوييم اول قرن يا اول هزاره، هيچ خصوصيتی ندارد. از ديدگاه اسلام، گذشت زمان، روند رو به افزايش حركت زمان را در عمر انسان نشان مي‌دهد.»[1]

 

بايد زمانه را از حقيقت پر كنيم

از ديدگاه علامه مرجع، زمان فقط ثانيه‌ها و روزهای در حال گذر نيست؛ بلكه زمان وظيفه دارد در عمق احساس و عواطف انسانی وارد شود و به سوی توليد خير و فضيلت دعوت نمايد و اين امكان پذير نيست مگر اين‌كه زمان را از خير و حقيقت و سود رسانی به مردم سرشار كنيم. او مي‌گويد: «زمان همان عمر ماست، عمر فرد و عمر جامعه. در آغاز هر زمانی بايد به مسؤوليت‌های خود در قبال خداوند متعال فكر كنيم. خواست خداوند اين است كه زمانه را از حق و خير و عدل و سود رسانی به مردم سرشار كنيم. نه اين‌كه آغاز زمان را فرصتی برای آلودگی قرار دهيم. بعضی از مردم چنين مي‌كنند و سال خود را با مسكرات شروع مي‌كنند.»[2]

 

شادمانی آگاهانه و مسؤولانه

بعضی از مردم زمان را از جاده خير و حق خارج ساخته و به سوی فسق و فجور سوق مي‌دهند. چرا كه تفسير نادرستی از شادی دارند. علامه مرجع نمي‌گويد كه انسان شاد نباشد بلكه معتقد است كه شادمانی بايد آگاهانه و مسؤولانه باشد. اين مسؤوليت‌پذيری شخصيت انسان را حفظ مي‌نمايد و او را از شادمانی بدون پروا كه عقل را از او مي‌گيرد، نهی مي‌كند. علامه مرجع مي‌گويد: «بايد به شادی خود جرعه‌ای عقل و آگاهی بنوشانيم نه اين‌ كه به آن جرعه‌ای از جنون بنوشانيم؛ زيرا اين كار باعث فرو كاستن از احساسات و عواطف مي‌گردد.»[3] «خصوصاً كه خداوند انسان را عاقل آفريده و او را نسبت به اعمال خود مسؤول قرار داده است. پس انسان نمي‌تواند يك لحظه هم كه شده عقل خود را به كناری بگذارد از اين رو مي‌بينيم كه همه رسالت‌ها، آن‌گونه كه در احاديث ائمه (ع) آمده است، نوشيدن شراب را حرام كرده‌اند.

بنابراين انسان بايد در آغاز زمانها بسيار هوشيار و آگاه باشد و چنين احساس كند، هر سالی كه مي‌گذرد او بايد يك قدم به سوی خدا بردارد و از او دور نشود: «ايها الذين آمنوا اتقوا الله ولتنظر نفس ما قدّمت لغد»(حشر/18). در سال تحويل، انسان بايد بايد با خود فكر كند كه برای آخرت خويش سود كرده است يا سود نكرده است.»[4]

 

بازنگری به گذشته

به همين جهت علامه مرجع تأكيد مي‌دارد كه انسان بايد گذشته خود را نقد و ارزيابی كند و از اشتباهاتی كه در آن مرتكب شده است درس بگيرد. او مي‌گويد:

«معنای اين كه يك سال از عمر ما گذشته است اين است كه مسؤوليت يك سال عمر خود را به عهده داريم و خداوند نسبت به همه آن چيزهايی كه در يك سال انجام داده‌ايم، ما را مورد محاسبه قرار خواهد داد. كاری كه انجام داده‌ايم يا اكنون انجام مي‌دهيم، تأثير مثبت يا منفی روی آينده ما دارد. پس بايد به اعمال گذشته خود فكر كنيم كه آيا مي‌توانيم از موارد منفی آن بكاهيم و موارد مثبت آن را افزايش دهيم؟ وقتی سال جديد آغاز شد، چه برنامه‌هايی برای آن داريم؟ چه برنامه‌هايی برای عرضه به خداوند آماده كرده‌ايم؟ چه برنامه‌هايی برای تأمين خانواده خود فراهم كرده‌ايم؟ در زمينه‌های اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی زندگی چه كاری مي‌خواهيم انجام دهيم؟ آمدن سال جديد و رفتن سال قديم از مهمترين امور به شمار مي‌رود. زيرا جزئی از عمر ماست. بنابراين بدون آگاهي، تأمل و تفكر نبايد وارد زمان تازه‌ای شويم و شايسته نيست كه بدون آگاهي، تأمل و تفكر وارد زمان تازه‌ای شويم و شايسته نيست كه بدون محاسبه و ارزيابی نيز از آن بيرون شويم.»[5]

«امت اسلامی نيز همين‌گونه است. بايد به گذشته خود بنگرد و اوضاع و احوال خود را به دقت بازنگری كند و به مشكلات و بحرانهای آن به ديد تأمل بنگرد تا راه‌ها و سازوكارهای مناسبی را برای پشت سر نهادن مشكلات بررسی كند.»[6]

 

ارزش زمان به عمل است

با توجه به آنچه كه آمد، زمان فی نفسه قابل تجزيه نيست و روزها به خودی خود هيچ خصوصيتی ندارند، اين نوع عمل است كه ارزش زمان را تعيين مي‌كند. علامه مرجع با اشاره به اين مسأله مي‌گويد:

«آغاز روز مثل آغاز هفته و ماه و سال و قرن است. ارزش انسان نيز به عمل اوست «و قل اعملوا فسيری الله عملكم و رسوله و المؤمنون»(توبه/105). «إقرأ كتابك كفی بنفسك اليوم عليك حسيباً»(إسراء/14). آنچه كه از عمر طولانی و كوتاه دنيوی خود بدست مي‌آوريم، عمل است. پس بيائيد خود، خانواده خود و فرزندان خود را اين‌گونه تربيت كنيم كه آغاز و پايان سال فرصتی برای تأمل و تفكر است. بانكها در آخر سال، چند روزی را به تعيين سود و زيان و تراز مالی خود مي‌پردازند. بيائيد ما هم اين كار را انجام دهيم و سود و زيان خود را در ارتباط با خداوند و روابط اجتماعی خود تعيين كنيم و تراز خود را كه همان برنامه‌های عملی ما برای سال آينده است، تعيين كنيم. توبه همين است. از گذشته پشيمان شوی و برای آينده برنامه‌ريزی كنی كه ديگر گناه و بدی انجام ندهي.»[7]

 

صداهای ناهنجار نشانه عقب ماندگی است

در مناسبت‌ها و تحويل سال، بعضی رفتارها از بعضی انسان‌ها سر مي‌زند كه هيچ نفعی برای انسان ندارد. علامه مرجع اعتقاد دارد اين جشن‌ها بايد به صورتی متمدنانه و پيشرفته و بدور از صداهای ناهنجار و ترقه بازي‌ها و موارد مشابه برگزار شود. او مي‌گويد: «نكته‌ای را بارها بدان اشاره كرده‌­ام و آن اين است كه ترقه‌بازي، نشانه عقب‌ماندگی و وحشي‌گری است؛ زيرا كودكان را مي‌ترساند و باعث هياهو و سروصدا مي‌شود. خداوند درباره صداهای ناهنجار مي‌فرمايد: «إنَّ أنكر الأصوات لصوت الحمير»(لقمان/19) كه شامل صدای راديو، تلويزيون، ترقه‌ها و فشفشه‌ها نيز مي‌شود. تعامل انسان با محيط و مردم و زندگی بايد متمدنانه باشد. شيوه‌ها بايد متناسب با منافع مردم باشد. اين شيوه هرچه متناسب‌تر باشد انسان متمدن‌تر است. خواهش مي‌كنم همگان اين عادت مذموم را محكوم كنند. به كسانی كه مواد منفجره مي­فروشند نصيحت مي‌كنم كه اين كار شما برای جامعه ضرر دارد. همه آن سودی كه از اين راه نصيب شما مي‌شود با خسارتهايی كه از كار شما متوجه جامعه مي‌شود برابر نيست.»[8]

 

تعيين روز قيامت

علامه مرجع از اين هم فراتر مي‌رود و به ضروت قلع و قمع خرافات، دوری از آن و نرفتن به زير بار آن دعوت مي‌كند. معتقد است بايد با تمام راه‌ها و وسايل به جنگ خرافات رفت و گام در راه درستی نهاد كه خداوند آن را برای مردم رسم كرده است و اين كار با به دوش‌گيری مسؤوليت و داشتن رويكرد الهی ميسّر است. ايشان مي‌گويد: «هيچ نص قرآنی يا نبوی در ارتباط با تعيين روز قيامت وجود ندارد؛ بلكه علم آن اختصاص به خداوند متعال دارد. روز قيامت از امور غيبی است كه هيچ كس ديگری از آن اطلاع ندارد. هزاره‌هايی كه بر سر زبان مردم است، اختصاص به ولادت حضرت مسيح (ع) ندارد. هزاره‌هايی در تاريخ يهود نيز وجود دارد. در تاريخ اسلامی نيز هزاره‌هايی وجود دارد. ميليونها هزاره ديگر در اكتشافات علمی وجود دارند. كدام يك از اين هزاره‌ها مورد نظر ماست؟ اين‌ها چيزهايی عاميانه هستند و بعضي‌ها خيال مي‌كنند كه متنی دينی هستند.

مردم نبايد تن به چالشهايی بسپارند كه هيچ مبنايی ندارند. بلكه همان‌گونه كه به پيشواز هزاره‌های اول و دوم رفتند، بايد با ايمان، خدانگری و مسؤوليت پذيری در برابر خداوند به پيشواز هزاره سوم نيز بروند. زيرا تمام زندگی عرصه مسؤوليت است و انسان در روز قيامت در ازای مسؤوليت‌های خود بايد در برابر خداوند پاسخگو باشد.

خداوند مي‌فرمايد: «يا ايها الأنسان إنك كادح إلی ربك كدحاً فملاقيه»(انشقاق/6) و «فمن يعمل مثقال ذرة خيراً يره * و من يعمل مثقال ذرة شراً يره»(زلزله/7-8). در مقابل بغض، خشونت، ستم، حزن و اندوه، بايد زندگی را از محبّت، رحمت، عدالت و شادمانی معنوی سرشار سازيم. روز قيامت را خدا تعيين مي‌كند. ولی ما مي‌توانيم زمين را به قيامتی انسانی و جديد تبديل كنيم كه در آن انسان از عقب‌ماندگی به پيشرفت و از وحشي‌گری به انسانيت و از جهل به علم و دانش برسد. در هر مرحله‌ای از زمان، بايد انسانيت خود را بازآفرينی كنيم و به جای شرك ورزيدن، خدا را يگانه بدانيم، از وحدت هستی به سوی وحدت الهی برويم و از وحدت خالق به وحدت مخلوق در برابر خالق دست يابيم.

زندگی شيرين است و ما نبايد تحت تأثير شيطان، اين زيبايی را خدشه‌دار كنيم. شيطان مي­كوشد كه زشتی انديشه، زشتی عاطفه و زشتی جامعه را در عقل و قلب و دنيای ما به وجود آورد.

در پايان در برابر سؤال مهم كی قيامت مي­شود، پاسخ قرآن را مي‌خوانيم: «يسألونك عن الساعة أيّان مرساها * فيما أنت من ذكراها * إلی ربك منتهاها * انما انت منذر من يخشاها * كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا إلا عشية أو ضحاها»(نازعات/42-46). پس آن ساعت ناگهانی است و قابل تعيين نيست.»[9]


 

منابع

[1‍] هفته‌نامه الأمان، 23 رمضان 1422 ه‍ .

[2] خطبه نماز جمعه 23 رمضان 1420 ه‍ .

[3] خطبه نماز جمعه 19 ذي‌قعده 1424 ه‍ .

[4] خطبه نماز جمعه 23 رمضان 1420 ه‍ .

[5] همان.

[6] همان.

[7] همان.

[8] همان.

[9] روزنامه لبنانی النهار، تحقيق در هزاره سوم، گفت‌و‌گو با علامه مرجع آيت الله العظمی سيد محمد حسين فضل الله. تحويل سال ميلادی گذشته.


ارسال این صفحه به دوست | نسخه قابل چاپ

تعداد بازدید کننده ها:  2107

حج، اجلاس جهانی مسلمانان

همه‌جانبه بودن مسئولیت در اسلام

خطر وعاظ السلاطین برای امت اسلامی

شب قدر

در موسم رحمت و غفران الهی، دل‌های خود را متوجه خدا کنید

چگونه با روزه‌داری، نفس خود را بر اساس تقوا تربیت کنیم؟

وحدت اسلامی و موانع روانی و سیاسی / مقاله‌ای از علامه مرجع(قدس سره)

اسلام رو در رو با چالش‌های فکری / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

پدیده تکفیر و خطرات آن برای جامعه اسلامی

عاشورا، قیام برای اصلاح امت اسلامی

پیام‌های سیاسی حج / علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله(ره)

مسئولیت ما در دوران غیبت

نقش سیاق از نگاه علامه فضل‌الله

«من وحی القرآن» تفسیری اجتماعی و واقع گرایانه

مراحل انحطاط اجتماعی بنی‌اسرائیل از دیدگاه علامه فضل‌الله(ره)

عاشورا فرا‌تر از مذاهب و ادیان

ماهیت تربیت قرآنی در نگرش علامه فضل‌الله(ره)

گرایش عقلی و اجتهادی در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله(ره) و کرانه‌های معنایی آیات قرآن

علامه فضل‌الله(ره) و تغییر جنسیت از منظر قرآن

علامه فضل‌الله و منطق قرآنی دعوت

علامه فضل الله و گستره معارف قرآن

علم پیامبر و امام در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله و تفسیر قرآن به قرآن

عصمت پیامبران در تفسیر «من وحی القرآن»

جهان شناخت علمی ‌ـ ‌قرآنی در داوری فضل‌الله

تفسیر شناخت «من وحی القرآن»

بلاغت محوری در شیوه تفسیری علامه فضل‌الله

قرائتی اسلامی از آزادی و دموکراسی / علامه مرجع(ره)

بررسی تطبیقی دیدگاه کلامی علامه طباطبایی و علامه فضل‌الله

انتظار از متن در تفسیر «من وحی القرآن»

صراحت و گفتگو، راه ما برای رفع فتنه / مقاله ای از سیدعلی فضل الله

سکانداري اسلام پس از رسول اکرم / علامه مرجع (قدس سره)

ولایت فقیه، شورا و دموکراسی / علامه مرجع (قدس سره)

زهرا الگوی زنان عالم / مقاله ای از علامه مرجع (قدس سره)

این است راز زهرا(س) / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

جنبش‌های اسلامی و ضرورت نظریه پردازی

مسئولیت ما در قبال انقلاب ها و بیداری عربی / علامه سید علی فضل الله

نگاه اسلامی به اهدای عضو

زن نمونه در حماسه حسینی

به سوی عاشورای اسلامی

تأملاتی اسلامی در موضوع اقلیت ها

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش پنجم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش چهارم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش سوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش دوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش اول

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 6

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 5

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 4

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 3

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 2

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 1

نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی

بیداری اسلامی، مشکلات، موضعگیری‌ها و چشم اندازها

عاشورا؛ قضیه، چالش و رویارویی / مقاله ای از معظم له (رضوان الله علیه)

نگاهى اسلامى به عاشورا

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 9

پیام تسلیت آیت الله شیخ محمد مهدی آصفی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت علامه سید محمد حسن امین به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت الازهر به مناسبت رحلت معظم له

آخرین لحظه های سید

مجلس بزرگداشت معظم له در مالزی برگزار شد

پیام تسلیت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

پیام تسلیت طلاب پاکستان

پیام تسلیت آیت الله العظمی صادقی تهرانی

پیام تسلیت سازمان بسیج دانشجویی دانشگاه‌های کشور

پيام تسليت نمايندگان مجلس ایران

پیام تسلیت جامعه روحانیت آذربایجان شرقی

پیام تسلیت نماينده ولی فقيه و سرپرست حجاج ايرانی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی صانعی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی گرامی

پیام تسلیت دفتر تبليغات اسلامی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت آيت‌الله العظمی بيات زنجانی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت نماينده مقام معظم رهبری و استاندار مازندران

پیام تسلیت نايب رئيس مجلس به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت سيد حسن نصر الله به مناسبت رحلت معظم له

نگرشی بر انديشه امام خمينی / مقاله ای از معظم له

شخصیت قرآنی زن / مقاله ای از معظم له

زن در نظام اجتماعی اسلام / مقاله معظم له

جستاری در کتاب

حجاب امری دینی یا طائفه ای؟ / مقاله معظم له

تأثیر روابط خانوادگی بر شخصیت کودک / مقاله معظم له

تأثیر محیط اجتماعی بر کودک / مقاله معظم له

تأملاتی اسلامی پیرامون کودک / مقاله معظم له

بیانیه نهایی کنفرانس "جدال رابطه فلک و فقه"

فقیه و حاکمیت

فرزند بین اطاعت و نیکی به والدین

تأملاتی قرآنی در باب روش / مقاله معظم له

زن در دائره روابط زناشویی / مقاله معظم له

اسلام میان واقعگرایی و آرمانگرایی / مقاله ای از معظم له

پیامهای معنوی و فکری و عملی حج / مقاله معظم له

نقش دين در جامعه انساني / مقاله معظم له

نگرشی نوین به کتاب "الاجتهاد بین أسر الماضی و آفاق المستقبل"

تأملی در باب تقريب / مقاله معظم له

اسلام فعال سازی خرد و باور است

شهید صدر، پویش استثنایی در دنیای اندیشه

نگاهی به کتاب

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 8

مفهوم شور از نظر قرآن / قسمت 7

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 6

امام صادق(ع) و ريشه دار سازي اسلام در زندگي مردم

مقاله معظم له به مناسبت درگذشت محمود درويش، شاعر فلسطينی

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش چهارم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش سوم

زن در عرصه زندگي

اين است زهرا / ترجمه­ای از قصیده علامه مرجع سید فضل الله

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت دوم)

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت اول)

فرهنگ اسلامی در دنیای متغیّر / مقاله ای از معظم له

قرائتی عقلانی از حملات واکنشی غرب به اسلام / مقاله ای از معظم له

پیام توحید ضدیت با بت پرستی و به بردگی گرفتن انسانهاست

عاشورا و چالش هاى فكرى و فرهنگى معاصر

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش دوم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش اول

شرح دعای امام زین العابدین (ع) در وداع با ماه رمضان

مسؤوليت ما در دوران غيبت

ریا در قرآن

درنگى در شيوه بيانى قرآن

ضرورت يك انقلاب فقهی

عاشورا فرياد بلند حق و آزادی / مقاله از از معظم له

نقش منبر حسينی / مقاله ای از معظم له

وجوه كفر / بخش دوم

وجوه كفر / بخش اول

پديده كفر در جامعه

حج سفر معنوی به سوی خداوند

طاغوت و تأثيرات آن بر عقيده و زندگی

مسأله حجاب اسلامي، چالش دين و قانون / مقاله ای از معظم له

جنگ بدر، چرايی و زمينه­های آن

مقاله روزنامه النهار پيرامون تداوم فعاليت هاى معظم له در بيمارستان

تزكيه نفس

نقش دين در جامعه انسانی / بخش دوم

نقش دين در جامعه انسانی / بخش اول

عدالت گستری در تمام زندگی

سؤالهايی از رئيس جمهور آمريكا

بوش، شيطان ابله

انتفاضه فلسطين حال و آينده (4)

مقاومت همان جامعه عرب است

انتفاضه فلسطين، حال و آينده(3)

امام على(عليه السلام)

انتفاضه فلسطين، حال و آينده (2)

فاطمه در نقش همسر

ميلاد زهرا: ميلاد زن مسلمان

مديريت مال و ثروت از ديدگاه قرآن كريم

انتفاضه فلسطين، حال و آينده / بخش اول

قرائتی نو از قرآن

زن مظهر رحمت است

آزادی بيان از ديدگاه اسلام

8 مارس سالگرد ترور علامه فضل الله يادآور تروريسم جهانى آمريكا

گزارش روزنامه المستقبل از تحركات سياسی و ارتباطات معظم له با رسانه‌ها و ديپلماتهای غربي

مرجع مظلوم در بیان معظم له (ویژه سالگرد شهادت آیت الله العظمی سید محمد صدر)

تعامل با زمان

جشنهای ولادت

رابطه اسلام و غرب

امام صادق (ع) دايرة المعارف معرفت و رسالت

امام علی (ع)، عابد و صابری مراقب

زينب، كربلاى جارى

اسلام و نقش اجتماعى زنان

بررسی فقهی ثبوت هلال از دیدگاه معظم له

فقه حقوقى (زن)

نگاهى اسلامى به عاشورا

پارلمان؛ وظايف، مسووليت ها و امتيازات



آدرس :ایران، قم، 45 متری عماریاسر، کوچه 5، پلاک 17 - كد پستي:3715713776 و يا صندوق پستي: 3466 - 37185

تلفن:37712316- 37727782- 982537723382+ / فاكس: 982537711893+

پست الكترونيكي: info@bayynat.ir