پنجشنبه ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ - 24 جمادی الثانی 1435

پیامبران

مسلمانان جهان

علماء و أعلام

از منظر دیگران

اماکن اسلامی

مناجات و أدعية

أهل بیت (ع)

خدمات فرهنگی اجتماعی

مقالات

استفتاءات

تألیفات

اخبار

زندگی نامه

اسلام فعال سازی خرد و باور است

 

مقالات

 

نگاهی به کتاب الاجتهاد بین الاسر الماضی و آفاق المستقبل از معظم له

 

کتاب " الاجتهاد بین الاسر الماضی و آفاق المستقبل" علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله، بیانگر مجموعه ای از دغدغه های فکری و معرفتی است که برای سالهای طولانی مشغولیتهای ذهنی معظم له را در بر داشته است. این دغدغه از یک سو به کارآمدی روانی و اجتماعی مفاهیم اسلامی و مجموعه اعتقاداتی که وی اعلام داشته و انقلابی گری که مشخصه اصول و ارزشها و تصورات ایشان می باشد و از سوی دیگر با ارزشی که دین برای انواع واشکال فهم و ابزارهای فراگیری که متناسب با زمانه است و معرفت بشری در دوره های رشد و ساختن بنیادهای خود از آنها پرده برداشته است، ارتباط می یابد. علامه مرجع سید فضل الله به این سوی حرکت کرده است که دیدگاههای خود را در این دو جنبه عمق ببخشد و هر زمان که فرصتی به او دست می دهد و یا فکری بدان دامن می زند یا مقوله و دیدگاهایی عقل و خرد او را به پویش وامی دارد، در آن به غور و تأمل بپردازد.

هر کسی که فعالیتها و دستاوردهای این علامه مفکّر را مورد پیگیری قرار دهد، می تواند ژرفای ماهیت طرح معرفتی – دینی ایشان را که همیشه برای تحول و ریشه دار سازی آن تلاش کرده است دریابد و به طبیعت موضعگیریهای معرفتی مبتنی بر فهم عمیق ایشان از مفاهیم و ابعاد و غایات و اهداف و مقاصد و کارآمدی و تأثیرگذاری دین و آگاهی از عوامل تأثیر گذار بر عناصر حرکت آفرین انسان در دوائر گوناگون آن و فهم نافذ از حوادث و وقایع و دگرگونیهای آن پی ببرد. او به خوبی از دیدگاه راستین و عمق تدبر و همه جانبه بودن آگاهی و حرکت آگاهانه و درستی روش و ثبات راه وی را در خواهد یافت.

با این توضیحات ایشان از جمله اندیشمندان مسلمان معاصری است که وارد میدانهای تجربه شدند و وظیفه هدایت و راهنمایی را بر عهده گرفتند و بیشتر کتابها و قضایای زندگی و مشکلات آن و پیچیدگیهای اجتماع و تحولات آن و گسترش عرصه های معرفت و گونه گونی آن و توسعه شکل روابط انسانی و پیچیدگیهای آن و تحولاتی که در نحوه زندگی پدید آمده است و تحولات بزرگی که در شکل و محتوای تمدن بشری حاصل شده است را مورد پیگیری قرار دادند. اینان از یک سو تمام وقت خود را صرف این کردند که در این میانه موضع اسلام را به خوبی درک کنند و از سوی دیگر سعی نمودند که چشم اندازهای گسترده و دلالتهای غنی و ابعاد عمیق آن را که با دگرگونی و پیچیدگیهای زندگی ارتباط دارند، لمس کنند و در اجتهاد خود از خرد و سلامت منطق مدد جستند تا این که زوایای پنهان را آشکار کنند و ابهامات آن را تبیین نمایند و به پرسشهای و تردیدها و شرایط ابهام آفرین آن پاسخ گویند.

علامه مرجع سید فضل الله بر این عقیده می باشد که اسلام دینی برای زندگی و نظامی است که در طول زمان پویش حاصل می نماید تا این که به چالشهای زمانه پاسخ گوید و اقتضائات آن را فراگیرد و حرکت آن را تعقیب نماید و در هنگامه تغییرها و تحولهایش حضور داشته باشد. ایشان در بخش اول از کتاب خود بر این اندیشه تأکید می ورزد که نمی توان اسلام را به عنوان نظامی برکنار از واقعیتها در نظر گرفت. اسلام بسان مفاهیم ثابتی که فاقد هر گونه روح و حیات باشد، در دائره اندیشه رکود نمی یابد و در نظم معرفتی ساکنی که به ضرر تطبیق و حضور در عرصه آگاهی و عمل، به دنبال انسجام فکر و منطق است، دسته بندی نمی شود. تکیه بر این روش در موارد متعدد هماهنگی که عقل و باور را مورد خطاب قرار دهد، باعث گردیده این نکته مورد تأکید قرار گیرد که اعتقاد اسلامی اجمالاً همان گونه که به تکاپوی معرفتی و سطح عقل و درک در ارتباط است با تکاپوی روانی و اجتماعی نیز ارتباط دارد. بنابراین باور و وجدان را مورد خطاب قرار داده و عاطفه و احساس را به حرکت در می آورد و همان گونه که به اندیشه کار دارد به آگاهی نیز می پردازد و احساس درونی انسان را وامی دارد که در پاسخ به احساس عمیق فطری به یگانه بودن آفریدگاری که به او وجود داده است و قدرتهایی را در درون او به ودیعت نهاده است تا یگانه بودن ذات او را درک نماید و توانمندیهای خود را به کار گیرد و تواناییهای خود را گرد آورد تا این که هر جا احساس ضعف کرد، احساس توانمندی به او دست بدهد و هر جایی دچار اضطراب شد، آرامش پیدا نماید و در همه امور خود عنایت الهی را در یابد و در برابر عوامل اضطراب و تزلزل پیرامونی خود احساس اطمینان و رضایت به او دست بدهد. در این صورت خواهد بود که برای اعتقاد اسلامی اهمیت تکاپوی روانی کمتر از تکاپوی معرفتی نخواهد بود و این تکاپو موجود و ملکات و آگاهی او را بر فراتر از حدود تفرقه و تشتت و تجزیه خواهد رساند و او را بالاتر از هر گونه خوف و اضطراب و تباهی – همان چیزهایی که توانمندیهای او را به هرز می برند و قدرت او را کاهش می دهند و از تکاپوی او می کاهند – قرار داده و به او این احساس را می دهد که او همیشه مورد توجه الهی قرار داشته و در حضور خداوند می باشد. با این احساس او در حالی که در اجتماع فعال است و سایر انسانها هماهنگی کامل دارد و از وحدت جامعه بشری و هستی پیرامون خود آگاه است به سوی زندگی می رود. این وحدت انسانی و هستی نشانه ای از وحدت خالق و مربی و مراقب آن است. این همان چیزی است که انسان را وامی دارد که این نشانه ها را به خوبی دریابد و به سوی اهداف و مقاصد رهسپار گردد و رفتن به سوی غایات و مقاصد را تجربه نماید. به این ترتیب چنین انسانی سعی می نماید که در همه حرکات خود والایی مفاهیم الهی موجود در باور خود را تجسم بخشد و در ژرفای وجود خود احساس نماید و در زوایای باور خود درک کند. در این صورت است که او در جای عدل، عادل و در جای درستی و استقامت راست و در جای رأفت، رئوف و مهربان و در جای صلابت و عزم ، پر صلابت ظاهر شود و توانمندیها و امکانات خود را مدیریت نماید و برای حرکت به سوی هدف و در راستای هدف کلی جهان و زیستن در سایه اهداف والای آن، از آن چه که خداوند در پیرامون او گشوده است، بهره برداری نماید.

در این راستا بنابه دیدگاه علامه مرجع سید فضل الله، اعتقاد اسلامی مجموعه ای از مفاهیم صرف و دیدگاه فکری و حجت عقلی نیست بلکه تکاپوی عقل و باور و نگاه فکری و زنده بودن احساس و قناعت یافتن وجدان و شکل گرفتن عمل و تجربه زیستی و آهنگ زیستی است. چون سید فضل الله بر این عقیده است که اعتقاد چنین حالتی دارد، او بر این نظر است که تفکر و اندیشه ورزی در اسلام در بسیاری از موارد، اعتقاد ما را به مفاهیم و تصوراتی صرفاً ذهنی تبدیل کرده است که محتوای آن بازتابی در زندگی مسلمانان ندارد و هیچ تأثیری را در زندگی معنوی و وجدانی نمی گذارد و در سطوح آگاهی و باور نمود پیدا نمی نماید. همین امر باعث گردیده است که اعتقادات اسلامی به مفاهیمی بدون روح و بالندگی و تأثیر و کارایی و بدون انگیزه و حرکت زایی تبدیل گردد. در چنین شرایطی جمود بی حد واندازه ای در عرصه اندیشه و عمل به وجود آمده است. تغییر در نوع پرداخت ما به این مفاهیم عمیق بیش از آن چه در واقعیت به آن نیاز است مجادلاتی را در گستره اجتماع اسلامی سبب گردیده است و بیش از هدف از آن تثبیت حقیقت باشد، پیروزی در درگیریهای فکری مد نظر بوده است. همین مسائل سبب گریده است که فکر ما دچار جمود گردد و ما تعصب و بسته بودن را به ارث ببریم و نگذاشته است که برای استفاده و الهام گیری در زندگی و بهره جستن از راهنماییهای آن در تجارب خود و سوق دادن زندگی در سایه سار پیامها و الهامهای آن، به سراغ اعتقادات برویم. پس از مدت زمانی که مسلمانان توامندیهای خود را بکار گرفتند و از امکانات خود در ساختن جامعه و تمدن و آبادانی بهره گیری نمودند، رو به پیشرفت نهادند و در عرصه های گوناگون علم ومعرفت و اندیشه دور دست به ابداعگری زدند و تمدنی را بنیانگذاری کردند که در طول تاریخ مممتاز بوده است و امتی را به وجود آوردند که در بین ملتهای دیگر از کارآمدی خاصی برخوردار بوده است و در زمینه های گوناگون در شکل دادن به شاخصه های تمدن بشری نقش تأثیر گذاری داشتند، اما اندک اندک این بالندگی دچار شکست گردید.

بر حسب دیدگاه علامه فضل الله اسلام سعی دارد که با دیدگاه روشن و درستی راه، انسان را نسبت به خودش آگاه نماید. چرا که این انسان بخشی از تاریخ وجود است و در حرکت آن تأثیر گذار می باشد نه این که موجودی حیران و سرگردان باشد و در موجودیت خود هم ابهام داشته باشد. او بخشی از روند انسانی است که در آن تأثیرگذار است و برای او خاطره ای را می سازد که ارث عمومی اوست و آینده ای را برای او تعریف می نماید که خودش می تواند آن را بسازد. تاریخ نوین حاصل تلاش و عمل انسان است. همان دو عاملی که انسان مبنا و ریشه ها و ابعاد خود را بر اساس آنها تشکیل می دهد و حدود مسؤولیت خود را در ساختن تاریخ با همه عرصه ها و میادین آن درک می نماید و از اهداف و غایتهایی که به سوی آن حرکت می کند آگاه است و هماهنگ با قانون و راستی این نظام و ارتباط تنگاتنگ هستی پیرامون او با نظام وجودی که اطراف او را فراگرفته و سنتهای تاریخی که وقوع آن را قانونمدار می نماید، در این راه از همه تواناییهای خود بهره می برد.

بنابراین ایمان به خداوند، ارزشهای والا را به میان جامعه بشری می آورد تا این که بیاید و از طریق رابطه انسان با خودش و دیگران، همه عرصه های زندگی را در بر بگیرد. اعتقاد دینی بر اساس روشی که علامه فضل الله برای آن تأسیس کرده و از آن آغازیدن گرفته است، در غیب اغراق نمی کند و دچار کود و جمود و سکون نمی گردد. بلکه به زندگی و وجود با همه محرکه ها و دگرگونیها و تغییر و تحولاتش توجه دارد. این اعتقاد رویکرد به انسان با همه تکاپوهای عقلی و روانی او و برافروختن آگاهی و باور و اوج دادن شناخت او و حضور توانمندانه  و مسؤولیت پذیری وی در قبال سرنوشت و جامعه و دنیایی است که در آن زندگی می نماید. غیب انسان را وامی دارد که حرکت تاریخ را درک نماید و در همه اوضاع تاریخی حضوری تام داشته باشد و به مسؤولیت خود عمل نماید و احساس قدرت نماید. این احساس قدرت ناشی از درک عمیق خالق و سیطره اراده او بر همه هستی می باشد. اعتقاد اسلامی باعث می شود که انسان مؤلفه های وجودی خود را ببیند و به عقل خود توجه نماید و این عقل را در عرصه های شناخت و کشف حقیقت بکار گیرد و به عاطفه و احساس خود همه توجه نماید تا این که این آگاهی را در عرصه های رحمت و تسامح و رأفت و عدالت بکار اندازد و به تکاپوی انقلابی خود در عرصه های سازندگی و آبادانی توجه داشته باشد. این همان غیبی است که در تاریخ به حرکت می پردازد تا راه آن را روشن نماید و در برابر انسان راهها را روشن نماید و انسان را از سرگشتگی و تحیر نجات دهد و نترسد و مضطرب نگردد و دچار انحراف و لغزش نشود و گمراه و غفلت زده نگردد.

چنین فهمی از اعتقاد دینی به انسان مسؤولیت مضاعفی را می دهد. اول مسؤولیت فهم آگاهانه ای از دین و چشم اندازهای وسیع و مفاهیم عمیق آن در رویکرد به انسان و زندگی و پاسخگویی به تحرکات و تحولات آن است. در این بین انسان به حجت و برهان و تواناییهای خود در امر فهم و تفسیر و تأویل و معرفت انسانی عمیق و آگاهانه تکیه دارد. او واقعگراست و از آن چنان موضعگیری سالمی برخوردار است که عاطفه و تعصب در آن راهی ندارد و در حرکت به سوی حقیقت، غرض ورزیهای تنگ و منافع سطحی تأثیری در وی ندارد. او در اجتهاد خود از حصار گذشته آزاد است و بین دین و زندگی یا مفاهیم دینی و اقتضائات زمانه توازن ایجاد می نماید و راه حلهایی را برای آن فراهم می سازد و بر حسب مقتضیات و سؤالهای زندگی، پاسخهای قطعی فراهم می آورد. از سوی دیگر او در پی آگاهی از عوامل محرکه دنیا و درک عمیق از اوضاع و شرایط آن است و وقایع و حوادث و مشکلات و گونه گونی روابط بشری را مد نظر دارد تا این که دینی که برای خدمت به آرزوهای مشروع انسان و فراهم سازی راههای مناسب برای نیل به اهداف آمده است، بتواند تحولات و تحرکات بشری را پیگیری نماید و پاسخهای کاملی را برای دغدغه های آنها فراهم آورد و شاخصه های نظامی را برای آنها ترسیم نماید که زندگی سالم و رفتار درستی را برای آنها فراهم نماید تا این که انسانها به مقاصد وجودی خود برسند و سرنوشت خود را رقم بزنند و به غایات خود که هماهنگ با غایات وجود است دست یابند. همان هدفهایی که دنیا در سایه هدایت و وحی الهی به سوی آن رهسپار است.

کتاب "الاجتهاد بین الاسر الماضی و آفاق المستقبل" علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله نگاهی عمیق به کارکردهای روانی و اجتماعی و انقلابی دین دارد و به راهنماییهای انسانی موجود در آن و نگاه اجتهادی آزاد که چشم اندازهای کنونی و راه آینده را روشن می نماید، نظر دارد و از همه ابعاد و مفاهیم غنی دین الهام می گیرد. همان دینی که متکی به خلوص عقل و باور سالم است. این کتاب از فطرت با همه ثبات موجود در آن و موضعگیری روشن و ناب بودن و حساسیت احکام الهام می گیرد. و این برای اندیشمندی که عمر خود را در درک و لمس چشم اندازهای عمیق و غنی اسلام ومفاهیم پویا و زنده و ابعاد بی انتهای آن گذرانده است عجیب نیست.

* دکتر خنجر حمیة، استاد دانشگاه، روزنامه لبنانی النهار، 3/5/2009م


ارسال این صفحه به دوست | نسخه قابل چاپ

تعداد بازدید کننده ها:  1696

پدیده تکفیر و خطرات آن برای جامعه اسلامی

عاشورا، قیام برای اصلاح امت اسلامی

پیام‌های سیاسی حج / علامه مرجع آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله(ره)

مسئولیت ما در دوران غیبت

نقش سیاق از نگاه علامه فضل‌الله

«من وحی القرآن» تفسیری اجتماعی و واقع گرایانه

مراحل انحطاط اجتماعی بنی‌اسرائیل از دیدگاه علامه فضل‌الله(ره)

عاشورا فرا‌تر از مذاهب و ادیان

ماهیت تربیت قرآنی در نگرش علامه فضل‌الله(ره)

گرایش عقلی و اجتهادی در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله(ره) و کرانه‌های معنایی آیات قرآن

علامه فضل‌الله(ره) و تغییر جنسیت از منظر قرآن

علامه فضل‌الله و منطق قرآنی دعوت

علامه فضل الله و گستره معارف قرآن

علم پیامبر و امام در تفسیر «من وحی القرآن»

علامه فضل‌الله و تفسیر قرآن به قرآن

عصمت پیامبران در تفسیر «من وحی القرآن»

جهان شناخت علمی ‌ـ ‌قرآنی در داوری فضل‌الله

تفسیر شناخت «من وحی القرآن»

بلاغت محوری در شیوه تفسیری علامه فضل‌الله

قرائتی اسلامی از آزادی و دموکراسی / علامه مرجع(ره)

بررسی تطبیقی دیدگاه کلامی علامه طباطبایی و علامه فضل‌الله

انتظار از متن در تفسیر «من وحی القرآن»

صراحت و گفتگو، راه ما برای رفع فتنه / مقاله ای از سیدعلی فضل الله

سکانداري اسلام پس از رسول اکرم / علامه مرجع (قدس سره)

ولایت فقیه، شورا و دموکراسی / علامه مرجع (قدس سره)

زهرا الگوی زنان عالم / مقاله ای از علامه مرجع (قدس سره)

این است راز زهرا(س) / مقاله ای از علامه مرجع(ره)

جنبش‌های اسلامی و ضرورت نظریه پردازی

مسئولیت ما در قبال انقلاب ها و بیداری عربی / علامه سید علی فضل الله

نگاه اسلامی به اهدای عضو

زن نمونه در حماسه حسینی

به سوی عاشورای اسلامی

تأملاتی اسلامی در موضوع اقلیت ها

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش پنجم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش چهارم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش سوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش دوم

شرح دعای افتتاح / معظم له (قدس سره) / بخش اول

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 6

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 5

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 4

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 3

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 2

ویژه نامه اولین سالگرد ارتحال معظم له / 1

نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی

بیداری اسلامی، مشکلات، موضعگیری‌ها و چشم اندازها

عاشورا؛ قضیه، چالش و رویارویی / مقاله ای از معظم له (رضوان الله علیه)

نگاهى اسلامى به عاشورا

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 9

پیام تسلیت آیت الله شیخ محمد مهدی آصفی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت علامه سید محمد حسن امین به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت الازهر به مناسبت رحلت معظم له

آخرین لحظه های سید

مجلس بزرگداشت معظم له در مالزی برگزار شد

پیام تسلیت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

پیام تسلیت طلاب پاکستان

پیام تسلیت آیت الله العظمی صادقی تهرانی

پیام تسلیت سازمان بسیج دانشجویی دانشگاه‌های کشور

پيام تسليت نمايندگان مجلس ایران

پیام تسلیت جامعه روحانیت آذربایجان شرقی

پیام تسلیت نماينده ولی فقيه و سرپرست حجاج ايرانی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی صانعی

پيام تسليت حضرت آيت الله العظمی گرامی

پیام تسلیت دفتر تبليغات اسلامی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت آيت‌الله العظمی بيات زنجانی به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت نماينده مقام معظم رهبری و استاندار مازندران

پیام تسلیت نايب رئيس مجلس به مناسبت رحلت معظم له

پیام تسلیت سيد حسن نصر الله به مناسبت رحلت معظم له

نگرشی بر انديشه امام خمينی / مقاله ای از معظم له

شخصیت قرآنی زن / مقاله ای از معظم له

زن در نظام اجتماعی اسلام / مقاله معظم له

جستاری در کتاب

حجاب امری دینی یا طائفه ای؟ / مقاله معظم له

تأثیر روابط خانوادگی بر شخصیت کودک / مقاله معظم له

تأثیر محیط اجتماعی بر کودک / مقاله معظم له

تأملاتی اسلامی پیرامون کودک / مقاله معظم له

بیانیه نهایی کنفرانس "جدال رابطه فلک و فقه"

فقیه و حاکمیت

فرزند بین اطاعت و نیکی به والدین

تأملاتی قرآنی در باب روش / مقاله معظم له

زن در دائره روابط زناشویی / مقاله معظم له

اسلام میان واقعگرایی و آرمانگرایی / مقاله ای از معظم له

پیامهای معنوی و فکری و عملی حج / مقاله معظم له

نقش دين در جامعه انساني / مقاله معظم له

نگرشی نوین به کتاب "الاجتهاد بین أسر الماضی و آفاق المستقبل"

تأملی در باب تقريب / مقاله معظم له

اسلام فعال سازی خرد و باور است

شهید صدر، پویش استثنایی در دنیای اندیشه

نگاهی به کتاب

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 8

مفهوم شور از نظر قرآن / قسمت 7

مفهوم شورا از نظر قرآن / قسمت 6

امام صادق(ع) و ريشه دار سازي اسلام در زندگي مردم

مقاله معظم له به مناسبت درگذشت محمود درويش، شاعر فلسطينی

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش چهارم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش سوم

زن در عرصه زندگي

اين است زهرا / ترجمه­ای از قصیده علامه مرجع سید فضل الله

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت دوم)

ارزیابی ابعاد شخصیتی امام خمینی / مقاله ای از معظم له (قسمت اول)

فرهنگ اسلامی در دنیای متغیّر / مقاله ای از معظم له

قرائتی عقلانی از حملات واکنشی غرب به اسلام / مقاله ای از معظم له

پیام توحید ضدیت با بت پرستی و به بردگی گرفتن انسانهاست

عاشورا و چالش هاى فكرى و فرهنگى معاصر

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش دوم

مفهوم شورا از نظر قرآن / بخش اول

شرح دعای امام زین العابدین (ع) در وداع با ماه رمضان

مسؤوليت ما در دوران غيبت

ریا در قرآن

درنگى در شيوه بيانى قرآن

ضرورت يك انقلاب فقهی

عاشورا فرياد بلند حق و آزادی / مقاله از از معظم له

نقش منبر حسينی / مقاله ای از معظم له

وجوه كفر / بخش دوم

وجوه كفر / بخش اول

پديده كفر در جامعه

حج سفر معنوی به سوی خداوند

طاغوت و تأثيرات آن بر عقيده و زندگی

مسأله حجاب اسلامي، چالش دين و قانون / مقاله ای از معظم له

جنگ بدر، چرايی و زمينه­های آن

مقاله روزنامه النهار پيرامون تداوم فعاليت هاى معظم له در بيمارستان

تزكيه نفس

نقش دين در جامعه انسانی / بخش دوم

نقش دين در جامعه انسانی / بخش اول

عدالت گستری در تمام زندگی

سؤالهايی از رئيس جمهور آمريكا

بوش، شيطان ابله

انتفاضه فلسطين حال و آينده (4)

مقاومت همان جامعه عرب است

انتفاضه فلسطين، حال و آينده(3)

امام على(عليه السلام)

انتفاضه فلسطين، حال و آينده (2)

فاطمه در نقش همسر

ميلاد زهرا: ميلاد زن مسلمان

مديريت مال و ثروت از ديدگاه قرآن كريم

انتفاضه فلسطين، حال و آينده / بخش اول

قرائتی نو از قرآن

زن مظهر رحمت است

آزادی بيان از ديدگاه اسلام

8 مارس سالگرد ترور علامه فضل الله يادآور تروريسم جهانى آمريكا

گزارش روزنامه المستقبل از تحركات سياسی و ارتباطات معظم له با رسانه‌ها و ديپلماتهای غربي

مرجع مظلوم در بیان معظم له (ویژه سالگرد شهادت آیت الله العظمی سید محمد صدر)

تعامل با زمان

جشنهای ولادت

رابطه اسلام و غرب

امام صادق (ع) دايرة المعارف معرفت و رسالت

امام علی (ع)، عابد و صابری مراقب

زينب، كربلاى جارى

اسلام و نقش اجتماعى زنان

بررسی فقهی ثبوت هلال از دیدگاه معظم له

فقه حقوقى (زن)

نگاهى اسلامى به عاشورا

پارلمان؛ وظايف، مسووليت ها و امتيازات



آدرس :ایران، قم، 45 متری عماریاسر، کوچه 5، پلاک 17 - كد پستي:3715713776 و يا صندوق پستي: 3466 - 37185

تلفن:37712316- 37727782- 982537723382+ / فاكس: 982537711893+

پست الكترونيكي: info@bayynat.ir