مطالب مهم خطبه اول: صفات انبیا و مؤمنان / صورتهای گوناگون امانتداری / بُعد اجتماعی امانتداری / تشخیص امین و امانت / سید (رض) و امانتی به نام اسلام.

مطالب مهم خطبه دوم: افزایش فشارهای بین المللی بر منطقه / برنامه های استکباری برای ترساندن امت اسلامی / لبنان، پرهیز از رشته های فتنه.

خطبه اول:

خداوند متعال می فرماید: «إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُواْ بِالْعَدْلِ إِنَّ اللّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ إِنَّ اللّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا» (نساء/58) و نیز خداوند می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ» (انفال/27).

صفات انبیا و مؤمنان

امانتداری یکی از مهمترین فضائل اخلاقی و ارزشهای انسانی به شمار می آید. خداوند متعال این صفت را یکی از امتیازات خاص انسان به شمار می آورد که به واسطه آن از بقیه موجودات بازشناخته می شود. خداوند می فرماید: «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا» (احزاب/72).

امانتداری باعث می شود که انسان مؤمن جایگاه خاصی در دلهای مؤمنان داشته باشد. زیرا امانتداری یکی از دو ویژگی پیامبر می باشد که پیش از بعثت بدان معروف بوده است. به واسطه همین دو ویژگی بود که وقتی به پیامبر نبوت رسید توانست موانع فراروی خود را از راه بردارد. وقتی مردم با او روبرو می شدند می گفتند: "صادق امین خوشامد." و"صادق امین آمد."

از خلال این آیات کریمه ملاحظه می کنیم که ویژگی امانتداری ملازم پیامبران بوده است. پیامبران نیز وقتی رسالت خود را عرضه می کردند، با این ویژگی خود را مطرح می کردند. به گونه ای که یکی از پیامبران می گفت: «إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ» (شعراء/107). در حدیث نیز از امام صادق (ع) وارد شده است: "خداوند عزوجل پیامبری را برنینگیخت مگر به وایطه صداقت و ادای امانت به نیکوکار و فاجر."

صورتهای گوناگون امانتداری

امانتداری سرمایه جامعه اسلامی است. به وسیله امانتداری است که افراد نسبت به داراییهای خود احساس امنیت می کنند و جامعه از تواناییها و امکانات و ثروتهای خود حفاظت به عمل می آورد و به این وسیله اموال عمومی حفظ می شود. زیرا ممکن است که اموال عمومی به این بهانه که بی صاحب می باشند، مورد دستبرد قرار بگیرد. در حالی که اینان فراموش کرده اند این مال از آن همه جامعه است و آسیب زدن به آن آسیب زدن به همه افراد جامعه می باشد.

مفهوم امانتداری افقهای گوناگونی می یابد. می بینیم که در قرآن کریم هم سخن از امانتها می باشد: «وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ» (مؤمنون/8). این امانت همه مسؤولیتهایی را که خداوند در زندگی بر عهده ما نهاده است شامل می شود. این مسؤولیتها را یا خود ما به عهده می گیریم و یا این که جامعه بر دوش ما قرار می دهد.

یکی از مهمترین این امانتها، رابطه ما با خداوندی است که ما را به سوی اطاعت از خود و دوری از نافرمانی و دوام یاد و سپاس از او و حضور در جاهایی که خداوند از ما خواسته است حضور داشته باشیم و دوری از جاهایی که جایگاههای غضب خداوند هستند، دعوت کرده است.

از دیگر این امانتها، داشتن ارتباط با پیامبر و اهل بیت او و همه کسانی که باید به ایشان اقتدا کنیم می باشد. از دیگر امانتها دینی است که بر دوش ما قرار دارد. اسلام امانت است: «إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ» (آل عمران/19).

همین طور خداوند این مسؤولیت را بر عهده ما قرار داده است که با حکمت و موعظه حسنه به سوی اسلام دعوت کنیم. این که همیشه تلاش کنیم اسلام قوی و با صلابت در زندگی فردی و جمعی ما حضور داشته باشد.

اما در زمینه فردی، جان امانت است. خداوند این امانت را بر دوش ما قرار داده است که آن پرورش دهیم و تهذیبش نماییم و به آن ضرر وارد نسازیم: «قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا» (شمس/9-10). همین طور عمل ما در همه میادین و عرصه ها امانت به شمار می آید. باید اعمال خود را از بی حساب و کتاب بودن و کوچک شمردن دور نماییم. باید همه تلاش خود را به خرج دهیم که عمل خود را مورد حفاظت قرار دهیم و متحولش سازیم. خلاف این کار خیانت در امانت و وظایفی که بر عهده ما قرار داده شده اند می باشد.

این امانتداری به طبیعت هم ادامه می یابد. باید نسبت به سبزیها و زیبایی که خداوند در دل طبیعت برای ما به ودیعت نهاده است، امانتدار باشیم و آن را در معرض نابودی و خطر و اسراف و تبذیر قرار ندهیم. از امام علی (ع) وارد شده است: "در باره بندگان و سرزمینهای خداوند تقوای الهی را رعایت نمایید. زیرا شما حتی در مورد جاها و چهارپایان نیز مسؤولیت دارید."

عزیزان! امانتداری حتی گفتار و رفتار را نیز در بر می گیرد. هم نشینی با مردم امانت هستند. از این رو باید اسرار و مسائل خصوصی آنها را حفظ نماییم. اگر آنان اسرار ما را فاش کردند ما نباید اسرار آنان را فاش نماییم. از امام علی (ع) وارد شده است: "به کسی که تو را امین قرار داده است، خیانت نکن. هر چند که او به تو خیانت نماید و راز او را افشا نکن هر چند که او راز تو را افشا نماید."

بُعد اجتماعی امانتداری

همان طور که امانتداری بعد فردی دارد بعد اجتماعی نیز دارد. در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام وارد شده است: "همه شما مسؤول هستید و همه شما در باره رعیت خود مسؤولیت دارید." بنابراین فرزندان امانتی نزد خانواده هستند و شوهر امانتی نزد همسرش است و همسر امانتی نزد شوهرش می باشد. والدین وقتی سالخورده می شوند امانتی نزد فرزندانشان هستند. حاکم یا مسؤول امین کسانی است که او را انتخاب کرده اند و او باید به مسؤولیت خود در قبال آنان عمل نماید و مشکلاتشان را حل و قضایایشان را مورد پیگیری قرار دهد و قدرت و استقلالشان را حفظ نماید و از کشورشان در برابر مصادره مستقیم و غیر مستقیم حمایت نماید. همین طور جامعه در برابر وضعیت موجود مسؤولیت دارد. جامعه نسبت به اسلام و قرآن و ارزشها مسؤولیت دارد و نباید این ارزشها ضایع شوند.

امام علی (ع) می فرماید: "بدترین مردم کسی است که به امانتداری عقیده نداشته باشد و از خیانت کناره نگیرد." ایشان اشاره می دارند که امانتداری کلید رزق و روزی است و راه رسیدن به ثروت و اعتماد در بین مردم و باعث امنیت جامعه و نظم یافتن امت می باشد.

اگر امروز ما در جامعه خود از نابسامانی و فساد و دستبرد و مزدوری رنج می بریم، به این خاطر است که بعضی از کسانی که مقدارت و امکانات جامعه در دستشان قرار دارد، احساس مسؤولیت نمی کنند. اینان فقط به حسابهای تنگ خود می اندیشند و در حسابهایشان خدا و میهن و جامعه جایی ندارد.

تشخیص امین و امانت

در باره ارزش امانتداری کسی اختلاف نظر ندارد. ولی مشکل پیچیده امروز این است همان طور که پیامبر گرامی اسلام هشدار داده بود، مفهومها دچار تحریف شده اند. آن حضرت فرمود: "حال شما چطور خواهد بود که معروف منکر و منکر معروف شود." در آن زمان اصحاب حضرت از این مسأله دچار تعجب شدند و گفتند: "ای پیامبر خدا! چطور چنین چیزی ممکن است؟" ما نیز عرض خواهیم کرد که آری ای رسول خدا! متأسفانه امروز به امانتداری به عنوان یک مشکل و مانعی برای رسیدن به مراکز و مناصب و مقدرات نگریسته می شود. مشکل امروز این است که زرنگی، عدم امانتداری را اقتضا می نماید و این که فرد بداند از کجای پاچه بخورد. زرنگی این شده است که از زیر بار مسؤولیتها فرار نماید و یا خود را در برابر مسؤول یا صاحب کارش راحت نماید. ولی او دانسته و یا ندانسته، پیش از این که به صاحب امانت ضرر برساند به خودش و جامعه خودش ضرر می زند.

در این باره لقمان به فرزندش وصیت نماید که امانتدار باشد. می گوید: "ای پسرم! امانتدار باش تا این که دنیا و آخرتت سالم باشد و امین باش تا این که غنی شوی."

مشکل امروز این است که مسائل فردی و اجتماعی با یکدیگر مخلوط شده است. به خودمان این اجازه را می دهیم که به اموال عمومی دست درازی کنیم در حالی که مال خود ما نیست. در این جا باید تصویری را که امام امیرالمؤمنین (ع) برای کارگزاران خود به تصویر می کشد یاد آور شویم. او آنان را به دقت در حفظ اموال عمومی فرا می خواند. وقتی که مالک را برای فرمانداری مصر می فرستاد، به او فرمود: "به عهد خويش وفادار باش و در آنچه برعهده گرفتي امانت‏دار باش." امام علی (ع) این را به صورت عملی نیز نشان می دهد و آن موضوع شمع امیرالمؤمنین است. وقتی در بیت المال مسلمین کار می کرد، شمعی را برای کار خود افروخت. در همین حین کسی برای کار شخصی نزد حضرت آمد که ارتباطی به مسلمانان نداشت. امام شمع را خاموش کرد. زیرا شمع برای همه مسلمانان بود.

در برابر این تصویر، عزیزان باید بپرسیم که ما با اموال عمومی، چه اموال نهادها باشند و چه جمعیتها و یا دولت چه برخوردی داریم؟ ما نیازمند آنیم که این ارزش را زنده نماییم. زیرا این ارزش عنوان دین ما به شمار می آید. در حدیث آمده است: "هر کس که امانتداری ندارد دین ندارد." همین طور امانتداری راهی برای رسیدن خیر و کلید برکات و وصول به محبت الهی شمرده شده است. امام علی (ع) می فرماید: "اگر خداوند بنده ای را دوست بدارد، امانتداری را برای او محبوب می گرداند."

امروز نیازمند آنیم که شکل جامعه و نگاه به مسائل و ارزیابی افراد بر اساس صداقت و امانتداری و دقت، را عوض کنیم. از این رو امام صادق (ع) می فرماید: "به نماز و روزه ایشان فریب نخورید، زیرا اگر فرد به نماز و روزه عادت نماید، اگر ترک نماید دچار وحشت می شود. ولی آنان را به راستگویی و امانتداری امتحان نمایید." در حدیث دیگری از پیامبر اسلام آمده است: "به کثرت نماز و روزه و حج و نیکی و شب زنده داری شان نگاه نکنید. بلکه به راستگویی و امانتداری شان نگاه نمایید."

سید (رض) و امانتی به نام اسلام

عزیزان! در این برهه حساس در برابر مسؤولیتهایی قرار داریم که سید(رض) بر عهده ما قرار داده است. ما دوستداران او هستیم که به خاطر ما خود را به رنج و سختی انداخت. او برای ما امانتی به نام اسلام را به جای گذاشت. همان اسلامی که تلاش بسیاری را برای حفظ سیمای حقیقی آن و خدشه دار نشدن آن به خرج داد. تا این که اسلام هم چنان ناب و خالص باقی بماند. همان گونه که پیامبر آن را آورد و به سوی آن دعوت نمود.

سید (رض) اهتمام ویژه ای به قضایای امت اسلامی داشت. او به سوی وحدت مسلمین و وحدت مستضعفان در برابر مستکبران دعوت می کرد. او به مقاومت در برابر دشمن صهیونیستی در لبنان و فلسطین دعوت می کرد و از آن حمایت می کرد و در همه چالشها ضد مستکبران حضور داشت و در برابر هر اشغالگری ایستاد. او اهتمام خاصی داشت که تصویری ممتازی از مرجعیت دارای رویکرد به قضایای زمانه ارائه دهد و حضور اسلام را در همه میدانها تبیین دارد و در این باره ملامت هر ملامتگری را نپذیرفت.

همین طور سید (رض) توجه داشت که برای تحکیم قوت جامعه و دور ساختن آن از ضعف و ناتوانی، نهادها و مؤسساتی را تأسیس نماید. از این رو برای حل مشکلات فقرا و ایتام و بیماران و معلولان و از کار افتادگان تلاش کرد. اکنون ایشان امانتی را برای ما به جای گذاشته اند که ما نیز خواهیم کوشید با همدیگر آن را ادا نماییم و با هم آن را ادامه دهیم تا این که این نهادها و مؤسسات صدقه جاریه ای برای سید (رض) باشند و یکی از نشانه ها و عناوین امت ما باشند.

عزیزان! این همان سید است که از آن بالا به ما نظر دارد. او اطمینان دارد امتی که دوستش داشت و به مسؤولیت خود در قبال آن عمل کرد، او را دوست خواهند داشت و به اذن پروردگار به مسؤولیت خود در قبال خط و روش ونهادهایی که از خود به جای گذاشته است، عمل کنند: «وَقُلِ اعْمَلُواْ فَسَيَرَى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ» (مؤمنون/105).

خطبه دوم:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا تقوای الهی را رعایت نمایید و در برابر چالشهایی که از سوی کفر و استکبار جهانی ضد اسلام و مسلمین دامن زده می شوند، مسؤولانه موضع بگیرید. ببینیم در اطراف ما چه می گذرد؟

افزایش فشارهای بین المللی بر منطقه

تندبادهای فشار بین المللی بر منطقه اسلامی و عربی وزیدن گرفته است تا این که در پرونده های گوناگون، بر ایستادگی امت اسلامی و نیروهای بازدارنده و مقاومت آن فائق آید. در پشت همه این اقدامات ضربه زدن به قضیه فلسطین به عنوان قضیه اساسی امت اسلامی قرار دارد. می خواهند که قضیه فلسطین طبق برنامه های استکبار جهانی و صهیونیسم که در حمایت از رژیم دشمن و حمایت از آن و تضعیف جامعه اسلامی و عربی و سوق دادن آن به سوی تسلیم شدن در برابر واقعیتی که دشمن در اراضی فلسطین اشغالی درست کرده است، پیش برود.

در چنین شرایطی برنامه های صهیونیستی روند رو به سرعتی گرفته است تا با ویران کردن خانه های فلسطینیان و استیلای بر آنها همه نشانه های سرزمین فلسطین را نابود نماید و به صورت کامل بر قدس سیطره یابد. این کار گاهی تحت عنوان "قانون املاک غائبین در قدس" که اشغالگران از طریق آن دهها ملک را در قلب شهر قدس به تصرف خود در آورده است و گاهی دیگر تحت عنوان "قانون اعلام وفاداری" که فلسطینیان باید رژیم دشمن را به عنوان دولت دموکرات یهودی به رسمیت بشناسند، صورت می گیرد. این کار برای این است که خانه های عربی و فلسطینی در قدس نابود شوند و شهر از ساکنان حقیقی آن خالی شود. هدف این است که مسجد الاقصی از همسایگان اسلامی خود جدا شود و این مقدمه ای برای نابودی کامل آن می باشد. در حال حاضر نیز تلاشهایی دامنه داری در این زمینه صورت می گیرد که در آخرین آن یکی از اعضای پارلمان رژیم صهیونیستی به روش شارون با تعدادی از شهرکنشینان اشغالگر وارد مسجد الاقصی شد.

معرکه ای که در قدس جریان دارد، چیزی نیست جز مقدمه ای برای هجوم بزرگی که دشمن دارد با همکاری استکبار جهانی برای آن آماده می شود تا این که همه امت اسلامی را مورد حمله قرار دهد. خصوصاً که دشمنان احساس کرده اند که منطقه اسلامی و عربی دستخوش تغییر شده است و درگیری روی زمان است و این که کدام طرف فرایند کسب آمادگی حقیقی برای درگیری بزرگ را کامل می نماید.

متأسفانه دشمن برای اجرای برنامه ها و تؤطئه های خود کاملاً احساس آرامش می نماید. زیرا هر چقدر بیشتر توانست بر قدس و فلسطین استیلا یابد، سستی بیشتری از رژیمهای عربی دید و هر چقدر بیشتر یورش شهرکسازی خود را ادامه داد، این رژیمها تشکیلات خودگردان را بیشتر به سمت مذاکرات تسلیم پذیری سوق دادند تا این که تشکیلات خودگردان از مذاکرات غیر مستقیم به سمت مذاکرات مستقیم انتقال یابد و به شرایط آمریکایی و رعایت منافع رژیم صهیونیستی، تن دهد.

برنامه های استکباری برای ترساندن امت اسلامی

ما از ملتهای اسلامی و عربی می خواهیم که نسبت به این جریان و برنامه های استکباری کاملاً هوشیار باشند. همگان باید به خوبی بدانند که تعدی به شهروندان در انفجارهای وحشیانه در ایران و عراق، بخشی از فشارهای مداوم استکباری می باشد. همین طور حمایت آمریکا از دشمن و دادن آخرین تولیدات کارخانه های اسلحه سازی به آن، در راستای حمله عمومی هدفمند برای ترساندن امت اسلامی وسوق دادن آن به سمت امضای توافقنامه ای قرار دارد که دشمن نتوانسته بود در جنگ بدان دست یابد. خصوصاً که در این جنگها و در رأس آنها جنگ جولای 2006م دشمنان نتوانستند اهداف راهبردی خود را تحقق ببخشند. جنگی که در این روزها در آستانه سالگرد آن قرار داریم.

لبنان، پرهیز از رشته های فتنه

در لبنان باید نسبت به رشته های فتنه ای که دوائر استکباری معاند با همکاری دستگاههای جاسوسی آنها را به حرکت در آورده اند کاملاً هوشیار باشیم. هدف از این فتنه ها این است که کشور را در برابر دو گزینه قرار دهند: یکی فتنه در پیش رو و دیگری تسلیم شدن به شرایط امنیتی و سیاسی دشمن.

ما به خوبی می دانیم که این عملیات در دوائر دشمن ساخته و پرداخته شده است و دارند در سطح رسانه برای آن زمینه سازی می کنند. گمان ما این است که این عملیات به صورت وسیع وارد دهلیزهای سیاسی شده است. تحت عنوان دادگاه بین المللی می خواهند گامهای هراس افکنانه ابتدایی را بر دارند. این کار برای این است که لبنانیها را بترسانند و آنان را مخیر بگذارند که یا قربانی جنگ فتنه شوند و یا قربانی جنگ ترس که نشانه های آن از همین حالا هویدا شده است. می خواهند حالتی از تزلزل و اضطراب را تحمیل کنند تا این که کشور در برابر تهدیدات آتی دشمن متزلزل شود.

به همگان هشدار می دهیم که نکند به نقشه های دشمن تن دهید. خصوصاً به مسلمانان لبنان عرض می کنیم، همان طور که سید (رض) به آنان می فرمود: به دور از فرقه گرایی و تعصبات کشنده، متحد باشید و در همه گفتارها و رفتارهای خود بر کتاب خدا و سنت پیامبرش تکیه نمایید. بسیاری از بازیگران بزرگ و کوچک می خواهند این فتنه ها را وارد جامعه کنند تا این که به دور از عقلگرایی و دیدگاه حکیمانه و ارزشها و دین و اخلاق، به راحتی بر جامعه حکم فرما شود.

مسؤولیت بر عهده همه ما بدون استثنا قرار دارد. زیرا از بین بردن فتنه از عهده یک طرف بر نمی آید و کسی این حق را ندارد که بخواهد دروازه های کشور را به روی فرد یا جهت خاصی باز نماید.

خدا را در باره کشورتان مد نظر داشته باشید. دروازه های آن را به روی مستکبران باز ننماید. خدا را در باره اسلامتان د رنظر داشته باشید و با تعصبات فرقه ای و طائفه ای اسباب طعن آن را فراهم ننماید. خدا را در باره بندگان و سرزمینهایش در نظر داشته باشید. زیرا شما حتی در باره مکانها و چهارپایان نیز مسؤول هستید.