انسان چه گونه بايد بر خدا توكل كند؟ آيا توكل بدان معناست كه انسان خود را تسليم خداوند نمايد، بى آن كه تلاشى خاص را جهت حيات خود به كار بندد؟

انسان چه گونه بايد بر خدا توكل كند؟ آيا توكل بدان معناست كه انسان خود را تسليم خداوند نمايد، بى آن كه تلاشى خاص را جهت حيات خود به كار بندد؟

در روايات آمده است كه روزى مردى نزد رسول خدا(ص) گفت: شتر خود را در بيابان رها كرده و بر خدا توكل كرده ام. حضرت به او فرمودند: «آن را ببند، سپس بر خدا توكل كن.»( ) توكل بر خدا آن است كه تمام تلاش و توانمندى خود را مبذول دارى، و از آن چه در آينده ى خود بر آن مى هراسى بر خداوند توكل كنى. امام صادق(ع) در حديثى مى فرمايند: «المتوكلون هم الزارعون.» يعنى: كشاورزان متوكّلانى واقعى اند. كشاورز زمين را شخم مى زند و كرت بندى مى كند و دانه مى افشاند، و تمام تلاش خود را جهت توليد محصولاتى خوب به كار مى گيرد. آن گاه نسبت به آينده ى كشت خود بر خداوند توكل مى كند. پس او يك متوكّل واقعى است. چون او با كار و تلاش، اسباب نگه دارنده ى كشت خود را فراهم مى سازد. بنابراين او قاعده اى: «آن را ببند، سپس بر خدا توكل كن.» را عملاً انجام مى دهد. زيرا آن چه را بر او لازم بوده است انجام داده و باقى كار را به خداوند متعال واگذار كرده است.