در يكى از فتواهاى تان مجاز دانسته ايد كه فرزند به منظور هدا

در يكى از فتواهاى تان مجاز دانسته ايد كه فرزند به منظور هدايت و ارشاد پدر، به خشونت روى آورد. آيا فكر نمى كنيد كه اعمال خشونت نسبت به پدر مى تواند باعث به وجود آمدن كينه و عداوت ميان پدران و فرزندان شود؟

اصل عام و بنيادين اسلام در اين زمينه، ضد خشونت فرزندان نسبت به والدين است. زيرا خداوند متعال انسان ها را به مهربانى و مداراى با والدين است. زيرا خداوند متعال انسان ها را به مهربانى و مداراى با والدين خود فرا خوانده، و آنان را حتى از «اُف» گفتن به والدين نهى كرده است; تا جايى كه خداوند متعال مى فرمايد: «و ان جاهداك لتشرك بي ما ليس لك به علمٌ فلا تطعهما و صاحبها في الدنيا معروفا»«و اگر تو را وادارند تا چيزى را كه بدان علم ندارى شريك من گردانى، از آنان فرمان مبر; و يا آنان در دنيا به نيكى هم نشينى كن.»( )

ما در آن فتوى به يك مسأله ى فرضى پرداخته بوديم. مفاد آن استفتا چنين بود كه: اگر پدرى اصرار بر باده خوارى و بازى قمار كند، و در نهايت زندگى خانوادگى خود را تباه كند، و بارى بردوش خانواده و جامعه گردد، و فرزند او وى را نصيحت كرده و تمام راه هاى انسانى و اخلاقى باز دارنده را در پيش گرفته اما سودى حاصل نشده است، و چنان چه بر همين حال بماند، چه بسا قتلى مرتكب شود يا خود به قتل رسد، و اين اصرار او در نهايت وى را به آتش جهنم گرفتار خواهد ساخت... در چنين حالتى فرزند وى مى تواند او را با سخنان خشونت آميز و يا با استفاده از خشونت فيزيكى از اين وضعيت باز دارد، و فرضاً او را زندانى كند، تا وى را از آتش جهنم و آزار رساندن به خود در امان بدارد... به كارگيرى خشونت با چنين پدرى نيكى در حقّ اوست; زيرا وى را از ارتكاب حرام باز مى دارد و از معصيت خداوند دور مى سازد. در روايات آمده است كه مردى به امام صادق(ع) گفت: مادر من دست هيچ طالبى را رد نمى كند. بدين معنا كه هر كه از او انجام فعل حرام بخواهد مى پذيرد. من چه بايد بكنم؟ امام فرمودند: او را زندانى كن; كه در اين كار خير و صلاح اوست. به اين معنا كه نيكويى تو به مادرت آن است كه بر او سخت گيرى تا وى را از انجام زنا بازدارى لازم مى دانيم تذكر بدهيم كه اين مسأله از شروط و جوانب بسيار زيادى برخوردار است; و مجاز نيست كه انسان در آن تساهل به خرج دهد.