خطبه جمعه، 20 اردیبهشت‌ماه 1398

مطالب مهم خطبه اول: اهمیت صله رحم / اسلام برای صله رحم نظام سازی کرده است / صله رحم در احادیث / واجبی که باید از آن محافظت کرد / رمضان باید ماه صله رحم باشد.

مطالب مهم خطبه دوم: بودجه و اصلاحات / دشمن غزه را ویران می‌کند / آیا منطقه شاهد جنگ دیگری خواهد بود؟

 

بسم‌الله الرحمن الرحیم

5 رمضان 1440 هـ برابر با 20 اردیبهشت 1398 هـ و ١٠/٥/٢٠١٩ م

 

مطالب مهم خطبه اول:اهمیت صله رحم / اسلام برای صله رحم نظام سازی کرده است / صله رحم در احادیث / واجبی که باید از آن محافظت کرد / رمضان باید ماه صله رحم باشد.

مطالب مهم خطبه دوم: بودجه و اصلاحات / دشمن غزه را ویران می‌کند / آیا منطقه شاهد جنگ دیگری خواهد بود؟

 

خطبه اول:

خداوند متعال در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکمُ الَّذِي خَلَقَکمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً کثِيراً وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللهَ کانَ عَلَيْکمْ رَقِيب» صدق الله العظيم.

 

اهمیت صله رحم

یکی از مهم‌ترین مزایای این ماه مبارک، دعوت ماه رمضان به تقویت ارتباط با بستگان است. پیامبر خدا در خطبه استقبال از ماه رمضان به این نکته اشاره داشته، می‌فرماید: «وَ مَنْ وَصَلَ فِيهِ رَحِمَهُ وَصَلَهُ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ يَوْمَ يَلْقَاهُ؛ و هر کس در این ماه صله رحم نماید، خداوند در روزی که او را ملاقات می‌نماید، رحمت خود را شامل حال او می‌گرداند.» و هشدار می‌دهد: «وَ مَنْ قَطَعَ فِيهِ رَحِمَهُ قَطَعَ اللَّهُ عَنْهُ رَحْمَتَهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ؛ و هر کس در این ماه قطع رحم نماید، خداوند در روزی که او را ملاقات می‌نماید، رحمت خود را از او قطع می‌گرداند.» چون این ماه، ماه صله رحم است.

توجه به صله به ماه رمضان اختصاص ندارد. چون صله رحم جایگاه مهمی در منظومه تربیت اسلامی، به ویژه قرآن کریم و احادیث شریف دارد. قرآن کریم و احادیث شریف به صله رحم تشویق و ترغیب کرده‌اند و نسبت به پیامدهای ترک آن هشدار داده‌اند.

ارحام به عنوان یک واژه از رحم مادر گرفته شده است که محل پرورش جنین است تا حکایتگر مفاهیمی چون رأفت، مهربانی و نازک دلی باشد که شایسته است بر روابط میان بستگان حاکم باشد؛ اما در اصطلاح فقهی، در درجه اول منظور والدین و پس از آنها تمام کسانی هستند که از آن دو منشعب می‌شوند؛ اعم از برادران، خواهران، برادرزادگان، خواهرزادگان، عموها، عمه‌ها، دایی‌ها، خاله‌ها و فرزندانشان. اسلام ارتباط دائم با این‌ها را واجب قرار داده و برای آن پاداش بزرگی در نظر گرفته است. ابوذر صحابی گران‌قدر به همین واقعیت اشاره داشته، می‌گوید: پیامبر خدا مرا به ویژگی‌های نیکویی توصیه نمود. مرا به محبت و نزدیکی با فقرا و مستمندان توصیه نمود و به من توصیه کرد که حق را بگویم هر چند که تلخ باشد و به من توصیه کرد که صله رحم کنم هر چند که به من پشت کرده باشد.

از پیامبر خدا روایت شده است: «أُوصِي اَلشَّاهِدَ مِنْ أُمَّتِي وَ اَلْغَائِبَ مِنْهُمْ وَ مَنْ فِي أَصْلاَبِ اَلرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ اَلنِّسَاءِ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ أَنْ يَصِلَ اَلرَّحِمَ وَ إِنْ کانَ مِنْهُ عَلَى مَسِيرِ سَنَةٍ فَإِنَّ ذَلِک مِنَ اَلدِّينِ؛ به حاضران و غایبان امتم و آنان که در پشت مردان و رحم زنان هستند تا روز قیامت، سفارش می‌کنم که صله رحم نمایند، هر چند خویشان با آنان فاصله‌ای به اندازه (پیمودن) یک سال داشته باشند. همانا این (صله رحم) از دین است.»

 

اسلام برای صله رحم نظام سازی کرده است

اسلام ارتباط میان اقارب و بستگان را ساماندهی کرده است تا صله رحم یکی از مهم‌ترین خاستگاه‌های جامعه باشد. چون اولین و اساسی‌ترین چیزی است که رابطه انسان با محیط پیرامونی‌اش بر آن بنا می‌شود. زیرا اولین کسانی که انسان به روی آنها چشم‌ باز می‌کند، والدین و سپس برادران و خواهران، عموها، دایی‌ها و فرزندانشان هستند. در چنین محیطی است که احساس عطا، ایثار، همبستگی و مساعدت در وجود او رشد می‌نماید.

اسلام خطوط پررنگی برای این رابطه وضع کرده است و به عرصه مشترک میان بستگان توجه خاصی مبذول داشته است تا آن را از آسیب‌های احتمالی در امان نگه دارد. چون در این عرصه مشترک، ارتباط، تأثیر، تعامل، زندگی مشترک و تقسیم‌کار شکل می‌گیرد و بروز هرگونه اختلالی در این عرصه، به دو نفر و سه نفر محدود نمی‌ماند بلکه ممکن است این اختلاف برای نسل‌های متمادی ادامه یابد و همان وضعیتی شود که طرفة بن العبد شاعر دوره جاهلیت درباره آن سروده است:

و ظُلْمُ ذَوِي القُرْبَى أَشَدُّ مَضَاضَـةً

عَلَى المَرْءِ مِنْ وَقْعِ الحُسَامِ المُهَنَّد

برای انسان، ستم نزدیکان نسبت به راه رفتن روی شمشیر برنده، سوزش بیشتری دارد.

آیا چنین چیزی در بسیاری از جوامع ما روی نمی‌دهد؟ ماهیت بشر این گونه است و باید در بسیاری از موارد به پیشگیری، صیانت و درمان آن پرداخت.

 

صله رحم در احادیث

احادیث متعددی به ماهیت رابطه‌ای که باید میان بستگان وجود داشته باشد، پرداخته است. این احادیث اذعان می‌دارند که اصل بر ارتباط است و به سردی گراییدن این رابطه امری استثنایی است. مناسب این است که با ارتباط، صلح، دیدوبازدید و دلجویی رابطه با بستگان رشد و تقویت کند.

قرآن کریم بیان می‌دارد که احسان و نیکی باید بر روابط میان بستگان حاکم باشد. می‌فرماید: «وَاعْبُدُوا اللهَ وَلَا تُشْرِکوا بِهِ شَيْئاً وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَبِذِي الْقُرْبَى». در حدیث نیز آمده است: «الصَّدقة على المسکين صدقة وعلى ذي الرَّحم اثنتان؛ صدقة وصلة؛ صدقه بر مسکين صدقه است و بر خويشاوند دو چیز است: صدقه و پیوند.»، «صلوا أرحامکم ولو بالسَّلام؛ صله رحم به جای آورید ولو به یک سلام.»، «أفضل ما يوصَل به الرّحم، کفّ الأذى عنها؛ بهترین چیزی که با آن صله رحم به جای آورده می‌شود، برداشتن اذیت از اوست.» احادیث با بیان آثار ترک صله رحم در دنیا و آخرت، ارزش والای آن بیان داشته و به آن تشویق کرده‌اند.

در حدیث آمده است: «صِلَةُ الْأَرْحَامِ تُزَکی الْأَعْمَالَ وَ تُنْمِی الْأَمْوَالَ وَ تَدْفَعُ الْبَلْوَی وَ تُیسِّرُ الْحِسَابَ وَ تُنْسِئُ فِی الْأَجَلِ؛ صله رحم، اعمال را پاک، اموال را افزون، بلاها را دفع، حساب را آسان می‌کند و اجل را به تأخیر می‌اندازد.»

از رسول الله(ص) روایت شده است: «إنَّ الرَّجُلَ لِيَصِل رَحِمَهُ وَقَد بَقِيَ مِنْ عُمرِهِ ثَلاثُ سِنِينَ فَيُصَيِّرُهَا الله عَزَّوَجَلَّ ثَلاثِينَ سَنَةً؛ به ‌راستی مرد صله رحم می‌کند و از عمرش سه ‌سال بيش نمانده است؛ ولی خدا عمر او را به سی سال افزايش مي‌دهد».

باز از آن حضرت(ص) روایت شده است: «مَن کان يُؤمن بالله واليوم الآخر فليُکرِم ضيفَه، وَمَنْ کانَ يُؤمِنُ بِالله واليَوم الآخِرِ فليَصِلْ رَحِمَهُ، وَمَنْ کانَ يُؤمِنُ بِالله وَاليَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ؛ هر کس به خداوند و روز واپسین ایمان دارد، باید به میهمان خود احترام بگذارد و هر کس به خداوند و روز واپسین ایمان دارد، باید صله رحم کند و هر کس به خداوند و روز واپسین ایمان دارد، باید حرف خیر بزند یا سکوت کند.»

در این باره نکته ظریفی وجود دارد که باید بدان اشاره کرد و آن این است که تفاوت دینی، عقیدتی و مذهبی صله رحم را از بین نمی برد؛ یعنی این که صله رحم بر سایر روابط و وابستگی‌های دیگر حاکم است. از این رو صله رحم حتی با کسانی که از نظر دینی و مذهبی با ما تفاوت دارند واجب است.

در حدیث آمده است: به امام صادق(ع) عرض کرد: یکی از بستگان من عقیده‌ای غیر از من دارد. آیا او بر من حقی دارد؟ فرمود: «نعَم، حَقُّ الرَّحِمِ لا يَقطَعُهُ شيءٌ و إذا کانوا على أمرِک کانَ لَهُم حَقّانِ: حَقُّ الرَّحِمِ و حَقُّ الإسلامِ؛ آرى، حقّ خويشاوندى را هيچ چيز از بين نمی‌برد. در صورتى که با تو هم باور بودند، دو حق داشتند: حقّ خويشاوندى و حقّ اسلام.»

 

صله رحم در مشکلات

علاوه بر دعوت به صله رحم به عنوان روش زندگی و فرهنگ در زمان‌های عادی، آیات و روایات بسیاری وجود دارند که به رعایت صلح رحم حتی در حالت‌های بروز مشکلات، تنش‌ها و قطع روابط دعوت می‌نمایند. چون در زندگی روزانه ممکن به دلایل مختلف مشکلاتی در میان بستگان به وجود آید.

از این رو از پیامبر خدا روایت شده است: «ليس الواصل بالمکافئ، ولکنّ الواصل الّذي إذا قطعت رحمه وصلها؛ صله رحم کننده کسی نیست که صله رحم دیگران را تلافی کند. بلکه صله رحم کننده کسی است که با فردی که با او قطع رابطه کرده است، پیوند برقرار کند.»

از این رو پیامبر خدا به صورت روشن و واضح می‌فرماید: «لا تقطع رحمک وإن قطعتک؛ قطع رحم نکن. هر چند که او با تو قطع رابطه کرده باشد.»

مردی نزد پیامبر خدا رفت و عرض کرد: من بستگانی دارم که به آنها رسیدگی می‌کنم ولی آنها مرا اذیت می‌کنند. می‌خواهم ترکشان کنم. پیامبر خدا به او فرمود: «در این صورت خداوند همه شما را ترک می‌کند.» عرض کرد: چه کنم؟ فرمود: «بپیوند به کسی که از تو بریده است و عطا کن به کسی که تو را محروم کرده است و درگذر از کسی که به تو ستم کرده است؛ زیرا اگر چنین کنی خداوند تو را در مقابل ایشان یاری می‌کند.»

مردی آمد و از یکی از بستگان خود نزد امام صادق(ع) شکایت کرد. حضرت به او فرمود: «خشم خود را فروبر و کظم غیظ کن (و به آنها نیکی کن) عرض کرد: به من چنین و چنان می‌کنند؛ از انجام انواع بدی‌ها و ستم‌ها فروگذاری نمی‌کنند. حضرت فرمود: آیا تو هم می‌خواهی مثل آنها قطع رحم کنی و ترک احسان به رحم نمائی؟ اگر چنین کنی، خدای تعالی در دنیا و آخرت نظر لطفش را از تمام شما خواهد برداشت».

عزیزان! نظم بخشیدن به روابط با بستگان در شرایط تنش و مشکل، نیازمند دو چیز است:

اول - کسی که ابتکار عمل را به دست بگیرد و کوشش کند که جلوی افزایش تنش و قطع رابطه را بگیرد و از واکنش‌ها یا شکست نترسد. با این کار موانع روانی قطع رابطه از بین می‌رود و بعد از آن به دور از تشنج، باب درمان و چاره باز می‌شود.

دوم – کسی که عهده‌دار امر ارتباط مجدد شود و عذر پذیر باشد. به تنش افزایی نپردازد بلکه دست به دامان مدارا شود؛ زیرا برطرف شدن مشکل به ویژه در میان اقارب و بستگان به آگاهی و بصیرت دو طرف نیاز دارد. حل مشکل به فداکاری نیاز دارد. نیازمند مدارا، فراموشی و فروخوردن است.

درست است که اسلام دعوت کرده است با کسی که قطع رابطه کرده است، بپیوندیم. ولی در مقابل از طرف دیگر نیز درخواست کرده است که بر قطع رابطه اصرار نداشته باشد. در غیر این صورت او دو برابر در این قضیه مقصر است. متأسفانه تکبر و عناد برخی از مردم نمی‌گذارد که مصالحه کنند. از این رو بر زنده نگه‌داشتن مشکل، محاسبه، مجازات و تاوان دادن اصرار دارند. متأسفانه اینان خود را به حرام قطع رابطه می‌اندازند و چه گناهی است این قطع رابطه! «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَکمْ * أُولَئِک الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَى أَبْصَارَهُمْ». از امام علی(ع) روایت شده است: «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ اَلذُّنُوبِ اَلَّتِي تُعَجِّلُ اَلْفَنَاءَ؛ پناه می‌برم به خداوند از گناهانی که هلاکت را جلو می‌اندازند.» یکی از اصحاب برخاست و عرض کرد: آیا گناهانی هستند که نابودی و هلاکت را جلو بیندازند؟ فرمود: «نَعَمْ وَيْلَک قَطِيعَةُ اَلرَّحِمِ. آری! وای بر تو. قطع رحم است.»

در حدیث آمده است: «إنَّ الرَّحمة لا تنزل على قومٍ فيهم قاطع رحم؛ رحمت بر قومی که قطع رحم کننده در میانشان باشد، نازل نمی‌شود.»

 

واجبی که باید از آن محافظت کرد

عزیزان! صله رحم ارتباط گران‌بهایی است. نباید به خاطر فشارهای زندگی و مشغله‌های گوناگون به آن بی‌توجه باشیم یا آن را حقیر بشماریم. همین طور نباید با قلدری‌های عاطفی، سودجویی، طمع، ظلم و اذیت این پیوند خراب شود. تخریب این پیوند اهانت به ارزش‌های دینی و انسانی است. حال آن که از مردم انتظار می‌رود که در رابطه با مردم تقوای الهی را رعایت کنند.

یک نکته ماند و آن این است که اگر صله رحم به تعصبات خوبی و خانوادگی تبدیل شود، ممکن است آسیب‌زا شود و ارزش‌ها و عدالت را زیر پا بگذارد.

از رسول خدا(ص) روایت شده است: «انْصُرْ أَخَاک ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا. قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ، هَذَا نَنْصُرُهُ مَظْلُومًا، فَکيْفَ نَنْصُرُهُ ظَالِمًا؟ قَالَ: تَأْخُذُ فَوْقَ يَدَيْهِ؛ به برادرت چه ظالم باشد و چه مظلوم، کمک کن. اصحاب گفتند: ای رسول خدا! کمک به مظلوم، روشن است ولي چگونه به ظالم کمک کنيم؟ رسول الله فرمود: دست او را بگير»؛ و در حديث دیگری آمده است که فرمود: «تَحْجِزُهُ عَنِ الظُّلْمِ، فَإِنَّ ذَلِک نَصْرُهُ؛ او را از ستم باز دار. این کار یاری کردن اوست.» بنابراین پشتیبانی، همبستگی و یاری خوب است. ولی نباید به ضرر عدالت، حق و حلال تمام شود.

 

رمضان باید ماه صله رحم باشد

برادران و خواهران عزیز! باید با استفاده از ابزارهای گوناگون اعم از دیدوبازدید، دستگیری و کمک‌های مادی و معنوی، با استفاده از انواع ارتباط حتی با یک سلام و پیامک، این ماه را ماه برقراری دوباره و تقویت ارتباط‌ها قرار دهیم. این کمترین چیزی است که از ما انتظار می‌رود. جامعه‌ای که نگرانیم گرمی این رابطه را از دست بدهد و شاهد سیطره منافع شخصی و مادی بر آن باشیم.

خداوند ما را از جمله به جای آورندگان صله رحم در این ماه و همه ماه‌ها قرار دهد. در دعای امام زین العابدین(ع) در مکارم الاخلاق می‌خوانیم: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَسَدِّدْنِي لأَنْ أُعَارِضَ مَنْ غَشَّنِي بِالنُّصْحِ، وَأَجْزِيَ مَنْ هَجَرَنِي بِالْبِرِّ، وَأُثِيبَ مَنْ حَرَمَنِي بِالْبَذْلِ، وَأُكَافِيَ مَنْ قَطَعَنِي بِالصِّلَةِ، وَأُخَالِفَ مَنِ اغْتَابَنِي إِلَى حُسْنِ الذِّكْر؛ خداوندا بر محمد و آلش درود فرست و مرا بر خیرخواهی کسی که با من نیرنگ کند، توفیق ده و آن را که از من دوری کرده به خوبی پاداش دهم و به آن کس که محرومم ساخته بخشش کنم و به آن که از من بریده بپیوندم و برخلاف آن که از من غیبت کرده از وی به نیکویی یاد کنم.»

 

خطبه دوم:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به همان چیزی توصیه می‌نمایم که خداوند در این ماه ما را به آن فراخوانده است. فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ». چون تقوا غایت روزه ماست. بدون تقوا هدف روزه تحقق نیافته است و خداوند ما را جزو روزه‌داران قرار نخواهد داد؛ بنابراین برای این که از روزه‌داری خود مطمئن شویم، باید خود را به ویژگی‌های پرهیزگاران عرضه کنیم و به سیمای آنان درآوریم. و چه کسی غیر از امام علی(ع) پیشوای پرهیزگاران می‌تواند به خوبی این ویژگی‌ها را تبیین نماید؟

آمده است که آن حضرت درباره پرهیزگاران فرمود: «فَالْمُتَّقُونَ فِيهَا هُمْ أَهْلُ الْفَضَائِلِ مَنْطِقُهُمُ الصَّوَابُ وَ مَلْبَسُهُمُ الِاقْتِصَادُ وَ مَشْيُهُمُ التَّوَاضُعُ غَضُّوا أَبْصَارَهُمْ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ وَقَفُوا أَسْمَاعَهُمْ عَلَى الْعِلْمِ النَّافِعِ لَهُمْ نُزِّلَتْ أَنْفُسُهُمْ مِنْهُمْ فِي الْبَلَاءِ كَالَّتِي نُزِّلَتْ فِي الرَّخَاءِ وَ لَوْ لَا الْأَجَلُ الَّذِي كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ لَمْ تَسْتَقِرَّ أَرْوَاحُهُمْ فِي أَجْسَادِهِمْ طَرْفَةَ عَيْنٍ شَوْقاً إِلَى الثَّوَابِ وَ خَوْفاً مِنَ الْعِقَابِ... فَمِنْ عَلَامَةِ أَحَدِهِمْ أَنَّكَ تَرَى لَهُ قُوَّةً فِي دِينٍ وَ حَزْماً فِي لِينٍ وَ إِيمَاناً فِي يَقِينٍ وَ حِرْصاً فِي عِلْمٍ وَ عِلْماً فِي حِلْمٍ وَ قَصْداً فِي غِنًى وَ خُشُوعاً فِي عِبَادَةٍ وَ تَجَمُّلًا فِي فَاقَةٍ وَ صَبْراً فِي شِدَّةٍ وَ طَلَباً فِي حَلَالٍ وَ نَشَاطاً فِي هُدًى وَ تَحَرُّجاً عَنْ طَمَعٍ؛ پرهيزگاران در اين دنيا اهل فضیلت‌اند، گفتارشان صواب، پوشاكشان اقتصادى و رفتارشان افتادگى است. از آنچه خدا بر آنان حرام كرده چشم پوشيده و گوش‌های خود را وقف دانش با منفعت نموده‏اند. آنان را در بلا و سختى و آسايش و راحت حالتى يكسان است و اگر خداوند براى اقامتشان در دنيا زمان معينى را مقرر نكرده بود از شوق به ثواب و بيم از عذاب‏ به اندازه چشم به هم زدنى روحشان در بدنشان قرار نمى‏گرفت... از نشانه‏هاى ديگرشان آن است كه هر كدام را داراى نيرومندى در دين، دورانديشى با نرمى، ايمان همراه با يقين، حرص در دانش، علم با بردبارى، میانه‌روی در توانگرى، فروتنى در عبادت، آراستگى در تهيدستى، بردبارى در سختى، جويايى حلال، نشاط در هدايت و دورى از طمع بينى ببینی.»

از خداوند می‌خواهیم که ما را جزو پرهیزگاران قرار دهد تا از کسانی نباشیم که این حدیث به آنان اشاره دارد: «رُبَّ صائم ليس له من صيامه إلَّا الجوع والعطش؛ چه بسا روزه‌داری که از روزه‌داری‌اش جز تشنگی و گرسنگی بهره‌ای ندارد.»

 

بودجه و اصلاحات

از لبنان آغاز می‌کنیم که بعد از شکل‌گیری موجی از شایعات که باعث نگرانی شهروندان شد و ثبات مالی و اقتصادی را متزلزل کرد، بحث و تبادل نظر درباره بودجه در شورای وزیران و بیرون از آن ادامه دارد. نمی‌خواهیم به صحبت‌های رسانه‌ای مبنی بر وجود برنامه‌ای خاص برای دامن زدن به این نگرانی وارد شویم که با اعتصاب برخی از بخش‌ها، خصوصاً بانک‌های لبنان هم‌زمان گردید؛ اما از رهبران سیاسی علاقه‌مند به مصالح کشور می‌خواهیم در برابر کسانی که برای تحقق اهداف خاص خود با سرنوشت کشور بازی می‌کنند، کسانی که در پشت صحنه ایستادگی در برابر اصلاحات واقعی قرار دارند، از تداوم تعدی به دولت و غارت آن حمایت می‌نمایند و از مقابله با فساد واقعی می‌گریزند بایستند. اینان می‌خواهند که کانال‌های اموال عمومی بدون حساب، همچنان به جیب افراد بانفوذ سرازیر باشد.

ما به اصلاحات واقعی نیاز داریم و چیزهایی که درباره اصلاحات گفته می‌شود این است که روی نحوه انجام آن، مانند استفاده از شاخص‌های یکسان در پرداخت حقوق و مزایا و... توافق کلی صورت گرفته است. ما نیز به پایبندی به اصلاحات دعوت می‌کنیم اما آن را برای اصلاح وضعیت اقتصادی کشور کافی نمی‌دانیم. به نظر ما راه درمان فراتر از این‌هاست. اصلاحات واقعی این است که همه حساب‌ها و سرمایه‌های خود را به مردم ارائه کنند. اموالی که به گونه مستقیم یا حیله‌های دیگر از بیت‌المال غارت شده است باید به خزانه کشور باز گردانده شوند. حتی اگر در خارج از کشور سپرده‌گذاری شده باشند. نباید از زاویه منافع گروهی که باعث شده است دولت و رهبران سیاسی همیشه در حال رقابت و دسته‌بندی در میان خود باشند، بلکه باید از زاویه منافع همه لبنانی‌ها، به موضوع بودجه یا اصلاح وضعیت مالی و اقتصادی پرداخته شود.

مجدداً عرض می‌کنیم که آغاز راه حل این مشکلات در این واقعیت نهفته است که رهبران سیاسی کشور به حد و اندازه دولتمردانی برسند که برای حاکمیت منطق قانون، منافع عمومی و برنامه‌ریزی برای آینده تلاش می‌کنند. چون احساس لبنانی‌ها این است که اغلب این رهبران با منطق دولت دشمنی دارند. اینان معتقدند که منطق دولت بر تعدی ناحق یا دشمنی با ذهنیت برنامه‌ریزی آنها لگام می‌زند. چون خودشان بر اساس منطق واکنش گرایی با این بحران عمل می‌کنند. تناقضات موجود در اظهار نظرهای بیشتر مسئولان نیز با این گفته قابل تفسیر است.

در عین حال همچنان بر این نظر هستیم که بودجه باید بر اساس دیدگاه واقعی و برنامه‌ریزی معطوف به آینده بهتر برای میهن تنظیم شود. کفایت نمی‌کند صرفاً بر اساس داده‌هایی که از اینجا و آنجا گرفته شده‌اند، به قضیه بودجه پرداخته شود. بلکه باید بر اساس دیدگاه مبتنی بر رشد و پیشرفت با مؤلفه‌های اقتصادی و تولیدی که پیشرفت هر کشوری متکی به آن‌هاست و برنامه‌هایی که همه بخش‌های اقتصادی و مالی در آن مشارکت داشته باشند، به این قضیه نگاه شود. نباید بودجه به ضرر گروه‌های فقیر جامعه باشد. چون نگرانی ما این است که در نهایت این طبقات فقیر باشند که به تدریج، سنگینی بیشتر ناتوانی بودجه را به دوش بکشند. همان طور که در افزایش حساب شده بهای بنزین این قضیه رخ داد و این شهروندان هستند که تاوان می‌دهند، همه چیز از جیب آنها پرداخت می‌شود. در حالی که مؤسسات و شرکت‌های مالی بزرگ و حتی مسئولان از تحمل این بار سنگین که به مثابه انباشته‌ای از غارت و فساد دهه‌ها و سال‌های گذشته است، به دور ماندند.

 

دشمن غزه را ویران می‌کند

به غزه می‌رسیم که چند روز قبل شاهد تجاوز تازه دشمن صهیونیستی بود. در این حملات به صورتی روشمند ده‌ها ساختمان مسکونی و مراکز شهری ویران شدند تا با این پیام ویرانگر و خونین که ده‌ها شهید و مجروح گرفت، بار دیگر به مردم فلسطین بفهمانند دشمن صهیونیستی آمادگی دارد در سایه سکوت عربی و بین ‌المللی گسترده‌ترین عملیات ویرانگر را انجام دهد.

در عین حال که مقاومت قهرمانانه مردم فلسطین را می‌ستاییم که دشمن را مجبور کرد خیلی زود اعلام آتش بس کند، از دولت‌های عربی می‌خواهیم که به مسئولیت‌های بزرگ خود در قبال محاصره و ویرانی غزه و قلع و قمع مردم فلسطین در داخل کرانه غربی و اراضی اشغالی 1948 عمل کنند. کافی نیست که برخی از این دولت‌ها نقش میانجی را بازی کنند تا احساس کنند که به مسئولیت خود در ازای این مردم عمل کرده‌اند، بلکه باید در موضع حمایت و دفاع باشند. البته کاری نداریم که ما و مردم این کشورها چیزهایی درباره معامله قرن و مواضع روشن در قبال آن را شنیده‌اند.

 

آیا منطقه شاهد جنگ دیگری خواهد بود؟

در خاتمه معتقدیم فشارها، تحریم‌ها و ظلم‌هایی که علیه فلسطین و برخی از دولت‌های عربی و اسلامی برای تن دادن به سیاست‌های قدرت‌های جهانی جریان دارد، باید از سوی همه ملل و دول جهان محکوم شوند. چون ایم فشارها با قوانین بین‌المللی در تضاد هستند و ممکن است به بروز تحولاتی بینجامند که فراتر از فشارهای عظیم اقتصادی هستند و به سطح فزاینده‌ای از جنگ روانی برسد که زمینه را برای جنگ‌های نظامی فراهم می‌نماید. با اعزام ناوهای هواپیمابر آمریکایی به خلیج فارس، در این روزها شاهد فصل‌هایی از همین جنگ‌های نظامی هستیم.

در حالی که بعید نمی‌دانیم دشمن صهیونیستی تمایل دارد تا آتش جنگ آمریکا و ایران روشن شود و تشویق‌های فزاینده روزانه دشمن اسرائیلی نیز بیانگر همین تمایل است، معتقدیم که جنگ، گردش و تفریح نیست، بلکه در صورت بروز، نه فقط در سطح منطقه بلکه در سطح جهان، آثار فاجعه باری دارد.