خطبه جمعه، 8 فروردین ماه 1399

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 3 شعبان المعظم 1441، برابر با 8 فروردین ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

پیامدهای تسویف برای زندگی انسان

۳ شعبان ۱۴۴۱ هـ برابر با ۸/۱/۱۳۹۹ هـ و ۲۷/٣/٢٠٢٠م

 

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 3 شعبان المعظم 1441، برابر با 8 فروردین ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذَلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ * وَنُفِخَ فِي الصُّورِ ذَلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ * وَجَاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ * لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ».

در این آیات خداوند سبحانه و تعالی به انسان هشدار می‌دهد که به بیماری سخت معنوی و اخلاقی که همان تسویف باشد، دچار نشود. تسویف همان امروز و فردا کردن، به تأخیر انداختن اعمال و ادای واجبات و به تأخیر انداختن پرداخت حقوق و ادای تعهدات است. به نحوی که فرد این کارها را در وقت خودش انجام ندهد. در مقابل تسویف، شتاب کردن و سرعت عمل به خرج دادن در انجام وظایف است.

تسویف ممکن است مربوط به امور دنیوی و تعامل انسان با خود، خانواده، نزدیکان و مردمی باشد که بر او حقوقی دارند. وقتی انسان در انجام وظایفی که در قبال خود و نیازهای مادی، روحی و معنوی آن، خانواده یا مردم پیرامون خود و کسانی که در حیطه مسئولیت او قرار دارند، سرعت عمل به خرج نمی‌دهد.

 

پیامدهای خطرناک تسویف

طبیعی است که این امر روی زندگی انسان و دیگران آثار و پیامدهایی داشته باشد. ولی خطرناک‌تر این است که انسان انجام اعمالی را که بر او واجب شده و مسئولیت‌هایی را که به عهده او گذاشته شده‌اند به تأخیر بیندازد؛ یعنی در شرایطی بدرود حیات بگوید که خود را برای قرار گرفتن در برابر خداوند آماده نکرده است. وقتی که همه مردم را صدا می‌زنند: «وَقِفُوهُم إِنَّهُم مَسْؤُولُون» و او وادار می‌شود که بگوید: «رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ».

از این رو خداوند از انسان می‌خواهد که در عمل سرعت به خرج دهد. چون فردا بی‌معناست و خداوند سبحانه و تعالی فرموده است: «وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ». «إِنَّ الَّذِينَ هُم مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ * وَالَّذِينَ هُم بِآيَاتِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ * وَالَّذِينَ هُم بِرَبِّهِمْ لَا يُشْرِكُونَ * وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوا وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ رَاجِعُونَ * أُوْلَئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ».

این همان چیزی است که پیامبر خدا(ص) به ابوذر وصیت کرد و به او فرمود: «يا اَباذَرٍّ؛ اِيّاكَ وَالتَّسْويفَ بِاَمَلِكَ، فَاِنَّكَ بِيَوْمِكَ وَلَسْتَ بِما بَعْدَهُ؛ اى ابوذر! از تسويف به خاطر امید و آرزویت بپرهیز؛ زيرا تو امروز هستى و بعد از آن نيستى.» از این رو امام علی(ع) به ما هشدار می‌دهد: «وَ إِيَّاكَ وَالتَّسْوِيفَ فَإِنَّهُ بَحْرٌ يَغْرَقُ فِيهِ الْهَلْكَى؛ از تسویف و به تأخیرانداختن بپرهیز؛ زیرا تسویف دریایی است که افراد بسیاری در آن هلاک شده‌اند.»

آن حضرت در توصیه‌ای به یکی از یاران خود چنین نوشت: «فَتَدارَكْ ما بَقِيَ مِن عُمُرِكَ، ولا تَقُلْ: غَدا وبَعدَ غَدٍ، فإنّما هَلَكَ مَن كانَ قَبلَكَ بِإقامَتِهِم على الأمانِيِّ والتَّسوِيفِ، حتّى أتاهُم أمرُ اللّه ِ بَغتةً وهُم غافِلونَ؛ آنچه را از عمر تو باقى مانده است، درياب و مگو: فردا و پس فردا؛ زيرا پيشينيان تو به سبب تكيه كردن به آرزوها و امروز و فردا كردن هلاك شدند؛ چرا كه فرمان خدا (مرگ) ناگهان اين غافلان را در رسيد.»

 

علل تسویف

عزیزان! تسویف در نفس بشریت ریشه دارد. از بارزترین این علل، امید دور و دراز انسان است. این که احساس می‌کند زندگانی طولانی پیش روی دارد و زندگی او را پایانی نیست. از این رو احساس ضرورت نمی‌کند که در ادای واجبات و انجام مسئولیت‌هایی که در برابر خدا، خانواده و مردم دارد، عجله کند. امام علی(ع) از همین احساس بر مردم می‌ترسد. می‌فرماید: «إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمُ اِثْنَانِ اِتِّبَاعُ اَلْهَوَى وَ طُولُ اَلْأَمَلِ فَأَمَّا اِتِّبَاعُ اَلْهَوَى فَيَصُدُّ عَنِ اَلْحَقِّ وَ أَمَّا طُولُ اَلْأَمَلِ فَيُنْسِي اَلْآخِرَةَ؛ ترسناک‌ترین چیزی که از ابتلاى شما به آن می‌ترسم دو چيز است: اوّل پيروى از هواى نفس و دوّم آرزوى بی‌شمار، امّا پيروى از هواى نفس شخص را از راه حقّ بازمی‌دارد و آرزوى بی‌حساب آخرت را از ياد مى‏برد.» از این رو در حدیث آمده است: «فإذا أصْبَحْتَ فَقُلْ: إنّي لا اُمْسِي وإذا أمْسَيْتَ فَقُلْ: إنّي لا اُصْبِحُ؛ چون صبح شد [پيش خود] بگو: من روز را به شب نخواهم رساند و چون شب درآمد بگو: من تا صبح زنده نخواهم بود.» بر همین اساس امام علی(ع) فرموده است: «اِعْمَلْ لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيشُ أَبَداً وَ اعْمَلْ لاِخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غَداً؛ برای دنيای خـودت چنان عمل كن که گویا در دنيا تا ابد زندگی می‌کنی؛ و برای آخـرت خـودت چنان عمل كن که گویا همین فردا می‌میری.»

دومین عاملی که پشت تسویف قرار دارد، وعده الهی مبنی بر پذیرش توبه و طمع به رحمت خداوند متعال است. به همین دلیل خیلی‌ها به خاطر رحمت گسترده الهی، غرق در گناهان می‌شوند. گمان می‌کنند که آن‌ها توبه خواهند کرد. بهانه‌شان این است که خداوند بخشنده و مهربان است و اگر تصمیم به توبه بگیرند، خداوند توبه‌شان را خواهد پذیرفت. از این رو آنان را می‌بینی که چون عقیده دارند در هر زمانی امکان توبه برایشان فراهم است، در توبه کردن عجله نمی‌کنند.

هر کس که چنین بیندیشد، به کوتاه نظری مبتلاست. چون از یک سو، خداوند را خوار شمرده است. درست است که خداوند توبه را وضع کرده است، اما در حالت‌هایی که اصرار بر گناه وجود دارد و بر اساس تصمیم و برنامه‌ریزی قبلی صورت گرفته است، توبه وجود ندارد. خداوند برای توبه شرایطی قرار داده است. از جمله این که انسان دچار غفلت باشد و بیدار شود و توبه کند: «إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ».

اما این که انسان نسبت به خطا آگاه باشد و کوتاهی خود را درک کند، سپس توبه را به تأخیر اندازد و امید توبه داشته باشد، این کار مخالفت با خداوند است. حال آن که خداوند به بیان امیرالمؤمنین(ع): «لاَ يُخْدَعُ اللهُ عَنْ جَنَّتِهِ؛ بهشت خداوند را با فریب نمی‌توان از او گرفت.»

 

کوته نظری

عزیزان! تسویف یکی از سربازان شیطان است. شیطان منبع و صادر کننده تسویف است و به راه‌هایی که از راه‌ها و روش‌های سنتی او فرق دارند، مشغول به کار خود مشغول است. ابلیس این راه‌ها را خیلی خوب مورد بررسی قرار می‌دهد. می‌گوید: اگر یک‌باره برخی از مردم را به انحراف دعوت کنم، حرفم را قبول نخواهند کرد. راه حل این است که آن‌ها را وسوسه کنم تا سنگینی التزام قاطع به عبادت یا انجام عمل صالح را از دوش خود بردارند و به تدریج دچار کجی و انحراف شوند؛ بنابراین ابلیس به صورت مستقیم با انسان وارد تعامل نمی‌شود. به کسی که می‌خواهد نماز بخواند به یک‌باره نمی‌گوید که نماز نخوان یا به کسی که می‌خواهد روزه بگیرد و کار خیر انجام دهد، نمی‌گوید که این کارها را انجام نده. بلکه او را وا‌می‌دارد که ابتدا آن‌ها را به تأخیر اندازد و سپس نسبت به آن‌ها سهل انگاری و بی‌توجهی به خرج دهد و در نهایت از فرمان خداوند سرپیچی کند.

بنابراین پیش کسی که می‌خواهد نماز بخواند می‌آید و به او می‌گوید: کارهای مهم‌تری نیز وجود دارد و می‌توانی قضای نماز را به جای آوری. همین طور به کسی که می‌خواهد در روزهای گرم و طولانی روزه بگیرد، می‌گوید: اگر نمی‌خواهی کفاره بدهی، مسافرت کن و به کسی که می‌خواهد حج کند می‌گوید: هنوز کوچک هستی، بگذار که بزرگ‌تر شوی. به کسی که می‌خواهد در راه خدا پول خرج کند یا وجوهات شرعی خود را بدهد، می‌گوید: وقتی پول بده که فرزندانت را تأمین کرده باشی یا ثروتت زیاد شده باشد. به کسی که می‌خواهد با همسایه، همکار یا نزدیکان خود مدارا کند، می‌گوید: الآن این کار را نکن، منتظر باش و آن را به شرایط مناسبی واگذار کن. گذر زمان کارها را درست می‌کند. به کسی که می‌خواهد معصیت خدا کند و از این کار می‌ترسد، می‌گوید: فردا توبه کن که خداوند توبه کنندگان را دوست دارد.

با این کار ابلیس مطمئن می‌شود که با تسویف می‌تواند رابطه انسان و خداوند را به هم بزند و خداوند را از دایره اولویت‌های انسان بیرون کند. به گونه‌ای که خداوند در حاشیه اولویت‌های دیگر و بلکه در آخرین اولویت قرار خواهد گرفت و متأسفانه ما جز در حالت بیماری، سختی‌ها و جنگ، خداوند را در رأس اولویت‌های خود قرار نمی‌دهیم؛ اما در حالت‌های خوشی، شادی و آسایش، وقتی که دنیا به ما روی می‌آورد، ما دچار فراموشی، تأخیر و به آینده موکول کردن می‌شویم و درنگی نمی‌کنیم که خود را در جای دیگر نیز ببینیم.

 

عجله در توبه

از این رو باید همواره توجه داشته باشیم که رابطه خود را با خداوند محکم کنیم و وقتی گناهی مرتکب می‌شویم، به سرعت توبه کنیم. به این ترتیب نمی‌گذاریم که شیطان در وسوسه‌های خود موفق شود.

در همین زمینه روایات بیان می‌دارند وقتی که آیه «وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلا اللهُ» نازل شد، ابلیس از کوه ثور مکه بالا رفت و با صدای بلند، اعوان و انصار خود را صدا زد. آن‌ها نیز جمع شدند و گفتند: ای آقای ما! چرا ما را صدای زدی؟ ابلیس گفت: چنين آيه‌اى فرود آمده است. چه كسى ياراى مقابله با آن را دارد؟ يكى گفت: من با فلان وسيله چنين و چنان مى‌كنم. ابليس گفت: از تو برنمى‌آيد. ديگرى نیز همین حرف را زد. ابليس گفت: تو هم اين‌كاره نيستى. بعد «وسواس خناس» آمد و گفت: اين كار من است. ابليس گفت: چگونه‌؟ او گفت: آنان را وعده داده و آرزومندشان مى‌كنم تا به خطا افتند. آنگاه كه به ورطه خطا افتادند، آمرزش‌خواهى را از يادشان خواهم برد. ابليس گفت: تو شايسته اين كار هستى. سپس تا روز قیامت او را بر اين كار گماشت.

عزیزان! آری تسویف یکی از سلاح‌های ابلیس است. این نکته را خوب به یاد داشته باشید. هر وقت نفست تو را به تسویف تشویق کرد، از شیطان رجیم به خداوند پناه ببر و او را از عرصه زندگی خود دور کن.

شایسته است که هر کدام از ما روش زندگی خود را بازسازی کند تا برای قرار گرفتن در برابر خداوند متعال مناسب باشد. روش زندگی تو نیز کتاب اعمال توست که آن را به خداوند عرضه خواهی کرد و خداوند نیز بهانه‌ها و دلایل واهی را نمی‌پذیرد. پس چه موقعیتی خواهد بود آن موقعیتی که خود در حالی بیابیم که کوتاهی کرده‌ایم و کارهای بدی مرتکب شده‌ایم؟ و چه خواری خواهد بود آن حقارتی که در برابر خداوند و شاهدان بایستیم. وقتی که مقصر به سوی خداوند بازگردیم: «اَعِنّي بِالْبُكاءِ عَلى نَفْسي، فَقَدْ اَفْنَيْتُ بِالتَّسْويفِ وَالاْمالِ عُمْري، وَقَدْ نَزَلْتُ مَنْزِلَةَ الاْيِسينَ مِنْ خَيْري، فَمَنْ يَكُونُ اَسْوَأ حالاً مِنّي إنْ اَنَا نُقِلْتُ عَلى مِثْلِ حالي اِلى قَبْري، لَمْ اُمَهِّدْهُ لِرَقْدَتي، وَلَمْ اَفْرُشْهُ بِالْعَمَلِ الصّالِحِ لِضَجْعَتي؛ و بر گريه بر خويشتن مرا يارى ده. چرا که من عمرم را به امروز و فردا كردن و آرزوهاى باطل نابود ساختم و از آن‌ها شده‌ام که به خير خود امیدی ندارند. اگر با این حال به قبری وارد شوم كه آن را براى خواب آماده نساخته‏ام و براى آرميدن، به كار نيك فرش ننموده‏ام، پس بدحال‏تر از من كيست؟»

کار به دست خود ماست. کافی است از گفتن: انجام خواهم داد، درست خواهم کرد، صدقه خواهم داد، رفتارم را تغییر خواهم داد، خواهم بخشید، حق مردم را به آن‌ها بازخواهم گرداند، جهاد خواهم کرد، امر به معروف و نهی از منکر خواهم کرد و در کنار مظلومان علیه ظالمان خواهم ایستاد، دست برداریم.

در بازار تلاش گران «آینده» ارزشی ندارد. الآن چرا گرسنه‌ای را سیر نکردی؟ اشکی را پاک نکردی؟ آن چه ارزش دارد عمل است و عمل است و ...

بنابراین پیش از پشیمانی، خداوند ما را مأمور به عمل کرده است: «وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ* وَلَنْ يُؤَخِّرَ اللهُ نَفْساً إِذَا جَاءَ أَجَلُهَا وَاللهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»، «وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ».

در حدیثی از پیامبر خدا(ص) آمده است: «إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى مَلَكاً يَنْزِلُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ فَيُنَادِي يَا أَبْنَاءَ اَلْعِشْرِينَ جِدُّوا وَ اِجْتَهِدُوا وَ يَا أَبْنَاءَ اَلثَّلاَثِينَ لاَ تَغُرَّنَّكُمُ اَلْحَيَاةُ اَلدُّنْيَا وَ يَا أَبْنَاءَ اَلْأَرْبَعِينَ مَا ذَا أَعْدَدْتُمْ لِلِقَاءِ رَبِّكُمْ وَ يَا أَبْنَاءَ اَلْخَمْسِينَ أَتَاكُمُ اَلنَّذِيرُ وَ يَا أَبْنَاءَ اَلسِّتِّينَ زَرْعٌ آنَ حَصَادُهُ وَ يَا أَبْنَاءَ اَلسَّبْعِينَ نُودِيَ لَكُمْ فَأَجِيبُوا وَ يَا أَبْنَاءَ اَلثَّمَانِينَ أَتَتْكُمُ اَلسَّاعَةُ وَ أَنْتُمْ غَافِلُونَ؛ به درستى كه خـداوند مـلكـى دارد كـه در هـر شـب بـه زمـیـن فرود می‌آید. پس در میان مردم دنیا فریاد می‌زند و آن‌ها را نـدا می‌کند: اى كـسـانـى كـه بـیـسـت سال از عمر شما می‌رود جدیت و كوشش كنید و اى كسانى كه سى سال از عمر شما گذشته زندگانى دنیا شما را مغرور نـكند و اى چهل ساله‌ها براى ملاقات حـق تـعالى و پروردگار خودتان چه چیزی تهیه دیده‌اید و اى پنجاه ساله‌ها شما را نذیر و ترساننده از عذاب آمد و به شما اعلان خطر شده است و اى شـصـت ساله‌ها شما به منزله کِشتی هستید كه وقت درو كردن آن رسیده باشد و اى هفتاد ساله‌ها براى رفتن شما را صـدا زده‌اند و نـدا کرده‌اند، پس داعى حق را اجابت كنید و اى هشتاد ساله‌ها قیامت آمد و شما به آن رسیدید و هنوز غافلید.»

 

بسم الله الرحمن الرحیم

موضع سیاسی

علامه سید علی فضل الله در ابتدا بر ضرورت صبر و الگو گیری از سیره حضرت ایوب(ع) در این مرحله دشوار تأکید کردند. وقتی دید همسرش او را به خاطر وضعیتی که بدان دچار شده است، سرزنش می‌کند و از او می‌خواهد به درگاه خداوند دعا کند که این بلا را از او بردارد، به او فرمود: چه مدت در آسایش در زندگی کردیم؟ همسرش گفت: هشتاد سال. به او فرمود: و چند سال در بلا بودم؟ گفت: هفت سال. فرمود: من از خداوند حیا می‌کنم که از او بخواهم این بلا را از من بردارد در حالی که به مدت آسایش بلا را سپری نکرده‌ام.

ایشان اظهار داشتند: ما نیاز داریم که همین منطق را داشته باشیم تا فراموش نکنیم که وقتی دچار مصائب و ابتلائات می‌شویم نیز مشمول رحمت الهی هستیم. باید برای مقابله با چالش‌ها اعتماد بیشتر و قوی‌تری به خداوند داشته باشیم.

معظم له در ادامه به مبارزه مداوم با ویروس کرونا و امکان پیروزی بر آن در صورت رعایت توصیه‌های بهداشتی و در پیش گرفتنراه‌های پیشگیری پرداختند.

 

ضرورت رعایت توصیه‌ها

در این مسئله امید ما همچنان به آگاهی شهروندان از خطرات عدم رعایت توصیه‌ها و ایمان آن‌هاست. ایمان از آن‌ها می‌خواهد که از سلامتی خود مراقبت به عمل آورند و نسبت به زندگی خود و دیگران بی‌توجه نباشند. امیدواریم که همه دستگاه‌های دولتی و شهرداری‌ها به وظایف خود در انجام اقدامات پیشگیرانه و انجام توصیه‌های بهداشتی عمل کند. از دولت می‌خواهیم که در همه مناطق و شهرک‌ها یکسان عمل کند و هیچ شهر و شهرکی را استثنا نکند. چون روشن شده است که هر گونه سهل انگاری در یک منطقه، روی مناطق دیگر نیز اثر به جای می‌گذارد.

 

تشکر از اقدامات دولت

ایشان ضمن تشکر از اقدامات دولت در این زمینه، از دولت خواستند که همه شرایط و ابزارهای لازم برای مقابله با این بیماری رو به گسترش را اعم از وسایل درمانی مناسب، تجهیز سریع بیمارستان‌های دولتی به وسایل و لوازم بهداشتی و پزشکی و کمک به بیمارستان‌های خصوصی برای انجام مطلوب وظایف فراهم کند. البته آماده شدن برای شرایط بدتر، با ایفای وظیفه در درمان بیماری‌های دیگر منافاتی ندارد.

ایشان از همه احزاب و جریان‌های سیاسی، نهادهای بهداشتی و اجتماعی که در کنار دولت با مقابله با این بیماری پرداختند و در شرایط فوق‌العاده پزشکی از همه توانمندی‌ها و امکانات خود برای نجات جان و حمایت از شهروندان استفاده کردند و به مسئولیت خود در برابر خداوند و مردم عمل کردند، تقدیر کردند. همین طور اقدامات مجموعه‌های صنعتی و علمی برای تولید ابزارها و وسایل پزشکی و بهداشتی برای مبارزه با این ویروس را ستودند و از همه کادرهای پزشکی و بهداشتی دولت و جامعه که به رغم همه خطرات، در یک صف در برابر این بیماری ایستادند تشکر کرد.

 

پیامدهای اجتماعی

علامه سید علی فضل الله به پیامدهای اجتماعی و معیشتی شیوع این ویروس پرداختند که با تعطیلی بسیاری از مؤسسات و کارگاه‌هایی که محل تأمین معیشت مردم بودند، شدت می‌گیرد. آن هم در شرایطی که برخی از نهادها و شرکت‌های خصوصی به خاطر توقف تولید نمی‌تواند حقوق کامل کارکنان خود را پرداخت کنند، از دولت خواستند که نسبت به کارگرهای روزمزد در بخش‌های دولتی بی‌توجه نباشد و مثل گذشته سریع‌تر به مسئولیت‌های خود عمل کند و با کمک به خانواده‌های فقیر و نیازمند، به وعده‌هایی که به شهروندان داده است، وفا کند. البته این کمک‌ها به ‌اندازه‌ای باشد که آبروی آن‌ها حفظ شود، نه آن مقدار ناچیزی که برای کمک تصویب شده است. دولت می‌تواند از محل بودجه‌ای که برای بنزین در نظر گرفته است، برای این منظور استفاده کند. در این صورت دولت می‌تواند در حد و اندازه آمال و آرزوهای اکثریت لبنانی‌ها ظاهر شود.

 

همکاری برای پر کردن شکاف‌ها

ایشان از جمعیت‌ها و مؤسسات خیریه خواستند که برای برآورده کردن احتیاجات نیازمندان با همدیگر همکاری داشته باشند و از جریان‌ها، جمعیت‌ها و مؤسساتی که در این شرایط دشوار برای کاستن از دردها و رنج‌های مردم، به مسئولیت‌های اجتماعی خود عمل کردند، تقدیر و تشکر کردند.

ایشان به بحران مهاجران و مسافران لبنانی نیز اشاره کردند. چه آن‌هایی که شرایط معیشتی و بهداشتی ایمن برای ماندن در خارج برایشان فراهم نیست و چه آن‌هایی که شرایط برایشان فراهم نشد تا پیش از بسته شدن فرودگاه‌ها و مرزها به کشورشان بازگردند. ایشان در این زمینه از دولت خواستند که با کمک گرفتن از سفارت‌خانه‌ها و هیئت‌های دیپلماتیک خود، در صورت امکان زمینه بازگشت یا مراقبت و کمک به آنان را مورد بررسی قرار دهد.

ایشان تأکید کردند که ضرورت دارد شرایط لازم برای وحدت داخلی و خلاصی از اختلافات سیاسی و اجتماعی فراهم شود. در این مرحله لازم است که این اختلافات به زمان دیگری موکول شود تا همه فارغ البال به مقابله با آن چه که همه کشور را مورد تهدید قرار داده و میان طوایف و مذاهب فرقی نمی‌گذارد، بپردازند.

 

آیا فساد ناشی از سهمیه بندی بازگشته است؟

ایشان در اشاره به اختلافاتی که بعد از تشکیلات قضایی، در داخل دولت بر سر انتصابات مالی و بانکی روی داده است، اظهار داشتند که برخی‌ها سعی دارند به روش سهمیه بندی بازگردند که یکی از بارزترین عناوین فساد به شمار می‌آید و لبنانی‌ها مدت‌های طولانی از آن در رنج و عذاب بودند و امروز نیز کشور را به مرز فروپاشی رسانده و دولت را در معرض سقوط قرار داده است.

ایشان از دولت خواستند که به وعده خود مبنی بر شفافیت و در نظر گرفتن معیارهای شایستگی و اخلاق در انتصابات عمل کند. باید از میان افراد یک مذهب و طایفه، برای انجام مسئولیت‌ها افراد شایسته‌تر و تواناتر را انتخاب کند. با این کار تصویری پاک و روشن از دولت به لبنانی‌ها ارائه خواهیم داد که می‌خواهد به بازسازی دولت بر اساس نظریه دولت، دولت قانون و نه دولت سهمیه‌بندی‌ها و پارتی‌بازی‌ها، بپردازد. همچنین این کار پیام مثبتی به دنیا خواهد داد. این که دولت به برنامه شفابخش اصلاحات پایبند است. برنامه‌ای که در نظر شهروندان و نهادهای بین المللی، راستی و درستی کشور را احیا می‌کند.

معظم له توجه و علاقه خود را نسبت به همبستگی در داخل دولت نشان دادند. به ویژه در این مرحله دشوار که کشور با آن روبروست. البته این همبستگی باید به سود شهروندان باشد نه ضرر آن‌ها.

ایشان در خاتمه از جهان خواستند که از تنش و جنگ دست بردارند و در صفی واحد در برابر این ویروس بایستند و از ویروس‌های سیاسی تجاوزگرانه که بیشتر از ویروس کرونا کشته و می‌کشد، پرهیز کنند.