خطبه جمعه، 22 فروردین ماه 1399

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 17 شعبان المعظم 1441، برابر با 22 فروردین ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

بسم الله الرحمن الرحیم

۱۷ شعبان ۱۴۴۱ هـ برابر با ۲۲ فروردین ۱۳۹۹ هـ و ۱۰/۴/٢٠٢٠م

 

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 17 شعبان المعظم 1441، برابر با 22 فروردین ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ * الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ» صدق الله العظيم.

 

احساس انسانی

خشم، احساسی انسانی است که خداوند در وجود انسان به ودیعت نهاده است و بیانی طبیعی است از نحوه تعامل انسان با آن چه در درون یا محیط پیرامون او می‌گذرد؛ بنابراین طبیعی است که اگر انسان در معرض آزار جسمی، معنوی و مادی، ظلم و تحقیر قرار گیرد یا خاطرات دردناکی را به یاد آورد یا کسانی که با او پیوندی دارند یا علاقه‌ای میانشان وجود دارد، در معرض این آزارها قرار گیرند یا زمانی که به دین و ارزش‌های او یا کسانی که برای او مقدس و محترم هستند، توهین شود، انسان به خشم بیاید و شاید غیرطبیعی باشد اگر انسان در معرض چنین آزارهایی قرار گیرد و خشمگین نشود؛ بنابراین خشم امری طبیعی و بجاست و زمانی که محارم الهی حلال یا هتک شوند شاید واجب شود و شاید در جلوگیری از منکرات و انحرافات روش حکیمانه ای به شمار آید. از امام زین العابدین(ع) روایت شده است: «قالَ مُوسى عليه السلام: يا رَبِّ، مَن أهلُكَ الَّذينَ تُظِلُّهُمْ فى ظِلِّ عَرشِكَ يَومَ لا ظِلَّ إلاّ ظِلُّكَ؟ فَأوحَى اللّه ُ إلَيهِ: ... وَ الَّذينَ يَغْضِبُونَ لِمَحارِمى إذَا استُحِلَّتْ مِثلَ النَّمِرِ إذا جُرِحَ؛ حضرت موسى عليه السلام عرضه داشت: پروردگارا! كسان تو كيانند كه در روزى كه جز سايه تو سایه‌ای نيست، آن‌ها را در سايه عرش خود پناه می‌دهی؟ خداوند به او وحى فرمود: كسانى كه هرگاه حرام‌های من حلال شمرده شوند، مانند پلنگ زخم خورده خشمگين گردند.»

از امام علی(ع) نیز روایت شده است: «كانَ صلی الله عليه و آله لايَغضَبُ للدنيا، فإذا أغضَبَهُ الحقُّ لَم يَعرِفْهُ أحَدٌ ولم يَقُمْ لِغَضَبِهِ شَيءٌ حتّی يَنتَصِرَ لَهُ؛ پیامبر خدا صلی الله علیه و آله برای دنیا به خشم نمی‌آمد اما هرگاه حق او را به خشم می‌آورد، هیچ كس او را نمی‌شناخت و هیچ چیز نمی‌توانست جلو خشم او را بگیرد تا آن گاه كه انتقام [حق را] می‌گرفت.»

اما اگر انسان کنترل خود را از دست بدهد، همین خشم ممکن است برای انسان مشکل‌ساز شود. از این رو آمده است که خشم انقلابی درونی است که چون آتش‌فشانی خشمگین بیرون می‌ریزد؛ بنابراین اگر به فرمان خرد و تابع احکام دین نباشد، تمام چیزهایی را که در برابرش قرار گیرد، ویران می‌کند.

برای این که انسان از آثار فاجعه‌بار خشم بر افراد و جوامع آگاه شود، کافی است که به قبرستان‌ها، بیمارستان‌ها، زندان‌ها، خانه‌ها، خیابان‌ها، روستاها و محلات برود و ببیند که خشم باعث گردید خیلی‌ها بمیرند، زندانی شوند و به پایشان به بیمارستان‌ها باز شود یا این که به علل مشکلات و تنش‌هایی بنگرد که در روستاها و شهرها یا میان گروه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی روی می‌دهند.

بنابراین اگر خشم مهار و سرکوب نشود، صاحب خود را به انسان وحشی تبدیل می‌کند که زخمی می‌کند، می‌کشد و ویران می‌شود یا به شعله آتشی تبدیل می‌کند که خود و پیرامون خود را می‌سوزاند. از این رو ما وظیفه داریم که موانع و ترمزهایی را برای این خشم درست کنیم و اسلام نیز آمده است تا در وجود انسان چنین موانعی را به وجود آورد.

 

تشویق به کنترل خشم

از این رو آیات و روایات از انسان می‌خواهند که خشم خود را کنترل کند و هر اندازه که خشم قوی باشد، آن را مهار کند و بر آن مسلط شود. به نحوی که خشم او را در اختیار نگیرد و مواضع او از روی خشم نباشد. خداوند نیز انسان را تشویق کرده است به این ارزش برسد. از این رو مهار خشم را ما به ازای مغفرت و بخشش او و بهشتی قرار داده است که پهنای آن به وسعت آسمان‌ها و زمین است: «وَسَارِعُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ * الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ».

این تشویق در برخی از احادیث شریف نیز آمده است. از جمله روایت شده است: «مَنْ كَظَمَ غَيْظاً وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى إِمْضَائِهِ حَشَا اَللَّهُ قَلْبَهُ أَمْناً وَ إِيمَاناً يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ؛ هر كه خشمى را فرو خورد كه بتواند آن را اعمال كند، خدا روز قيامت دلش را از ايمنى و ايمان پر كند.»

نیز روایت شده است: «ما مِن جَرْعَةٍ أعظم أجرًا عند الله تعالى مِن جَرْعَة غَيْظٍ، كَظَمَها عبدٌ؛ نزد خداوند متعال هیچ جرعه‌ای بزرگ‌تر از جرعه خشمی نیست که بنده‌ای آن را فروخورد.»

به بیان پیامبر خدا(ص) کنترل این واکنش و سپس سوق دادن آن به سوی حق، یکی از نشانه‌های قدرت انسان است نه ضعف او. در سیره آن حضرت آمده است که روزی از کنار گروهی از مردم گذشت که سنگی را بلند می‌کردند. فرمود: چه‌ کار می‌کنید؟ گفتند: می‌خواهیم بدانیم که کدام یک از ما قوی‌تر است. فرمود: «ألا اُخبِرُكُم بأشَدِّكُم وأقواكُم؟ قالوا: بلى يا رسولَ اللّه. قالَ: أشَدُّكُم وأقواكُمُ الذي إذا رَضِيَ لَم يُدخِلْهُ رِضاهُ في إثمٍ ولا باطِلٍ وإذا سَخِطَ لَم يُخرِجْهُ سَخَطُهُ مِن قَولِ الحَقِّ وإذا قَدَرَ لَم يَتَعاطَ ما لَيسَ لَهُ بِحَقٍّ؛ آيا زورمندترين و قوی‌ترین شما را معرفى نكنم؟ عرض كردند: بفرماييد، اى رسول خدا! فرمود: زورمندترين و قوی‌ترین شما كسى است كه هرگاه خشنود باشد خشنودی‌اش او را به گناه و نادرستى نكشاند و هرگاه ناخشنود باشد از جاده حق‌گویی خارج نشود و هرگاه قدرت يابد آنچه را كه حق او نيست نستاند.»

بنابراین خداوند از انسان می‌خواهد که عنان واکنش‌های خود را به دست گیرد و از روی عقل و ایمان رفتار کند. خشم نیز اگر در وجود انسان ریشه بدواند، عقل جایگاه خود را از دست خواهد داد و انسان در دام خشم و واکنش خود می‌افتد. چون در حدیث آمده است: «مَن لَم يَملِك غَضَبَهُ لَم يَملِك عَقلَهُ؛ آن كه مالک خشم خود نباشد، مالک عقل خود نيست.» هم چنین وارد شده است که تندی نوعی از جنون است؛ بنابراین همان طور که خداوند از انسان نخواسته است با مصرف شراب، از عقل خود تهی شود و به همین دلیل آن را حرام کرده است، نخواسته است که با خشم نیز چنین حالتی برای او رخ دهد.

هم چنین خشم با ایمان نیز در تضاد است. با وجود خشم، دروازه تمام بدی‌ها و شیطان باز می‌شود؛ بنابراین در حدیث آمده است: «الغَضَبُ مِفتاحُ كُلِّ شَرٍّ؛ خشم، كليد هر بدى است.»، «الغَضَبَ جَمرَةٌ مِن الشيطانِ تَتَوَقَّدُ في قَلبِ ابنِ آدمَ؛ اين خشم، اخگرى از شيطان است كه در دل فرزند آدم برافروخته می‌شود.»، «بِئسَ القَرِينُ الغَضَبُ يُبدِي المَعائبَ و يُدنِي الشَّرَّ و يُباعِدُ الخَيرَ؛ چه بد هم‌نشینی است خشم. عیب‌ها را بر ملا می‌کند، بدى را نزديك می‌آورد و خوبى را دور می‌گرداند.»

خشم پیامدهای منفی بسیاری روی سرنوشت انسان و وضعیت او در برابر خدایش دارد؛ زیرا خشم آغازگر معصیت است و با آزار و اذیت دیگران اعم از فحش و دشنام، زدن و ظلم و حتی کشتن پایان نمی‌پذیرد. در حدیثی از پیامبر خدا(ص) آمده است: «إنَّ لِجَهَنَّمَ بابا لا یَدخُلُها إلاّ مَن شَفى غَیظَهُ بمَعصیَهِ اللّهِ تعالى؛ همانا دوزخ را درى است که از آن وارد نشود مگر کسى که از طریق معصیت خداوند متعال خشم خود را فرو بنشاند.» تا عذاب او شدیدتر و سخت‌تر باشد.

 

باید واکنش‌های خود را پیرایش کنیم

عزیزان! ما شدیداً نیاز داریم که در این مرحله، واکنش‌ها و جهت‌گیری‌های خود را پیرایش کنیم؛ زیرا ما در زمانه‌ای به سر می‌بریم که به خاطر نگرانی‌های ناشی از شیوع ویروس و تنگناهای روانی ناشی از ماندن در خانه، به علاوه دشواری‌های معیشتی که هر روز رو به وخامت می‌نهد و بر دوش شهروندان سنگینی می‌کند، ما را به تنش و اعصاب خردی فرامی‌خواند.

ما نمی‌توانیم خودمان را از این واقعیت جدا کنیم یا از آن فرار کنیم یا از احساسات و عواطف خود تهی شویم و با اتفاقات وارد تنش و تعامل نشویم. به ویژه اگر به جای همگرایی حول محور مسائل مهمی که کشور را از وضعیت موجود نجات می‌دهد، نزاع ناخوشایند میان جریان‌های سیاسی پیرامون مسائل مرتبط با منافع تنگ طایفه‌ای و گروهی ادامه داشته باشد.

در این شرایط چاره‌ای نداریم جز این که تنش‌ها را در درون خود سرد و عقلانی بسازیم و تحت تأثیر تنش‌ها وارد عمل نشویم. باید خودمان را قانع کنیم که خشم مشکلی را حل نمی‌کند بلکه مشکلات را پیچیده و زیاد می‌کند. باید برای پیامدهای ناخوشایند خشم برای سلامت جسمی و روانی چاره اندیشی کنیم. خشم باعث از بین رفتن انسان‌ها و بروز فتنه‌هایی می‌شود که بعد از بروز آن‌ها پشیمانی سودی ندارد.

درست نیست وقتی از برخی سؤال کنید: چرا بر اعصاب خود مسلط نیستید و خشم خود را مهار نمی‌کنید؟ می‌گویند: توان این کار را نداریم. آن‌ها اگر بخواهند می‌توانند و گرنه چگونه ممکن است خداوند انسان را به چیزی فرمان دهد که توان انجام آن را ندارد. دلیلش این است که وقتی در مقابل کسی قرار می‌گیرند که از او می‌ترسند یا زمانی که تحت نظارت قرار دارند، اعصاب، واکنش‌ها و تنش‌های خود را کنترل می‌کنند.

 

چگونه خشم خود را درمان کنیم؟

در خاتمه می‌خواهیم به دو رهنمود برای درمان خشم اشاره‌ای داشته باشیم. روایت شده است که پیامبر خدا(ص) فرمود: «يَا عَلِيُّ لاَ تَغْضَبْ فَإِذَا غَضِبْتَ فَاقْعُدْ وَ تَفَكَّرْ فِي قُدْرَةِ اَلرَّبِّ عَلَى اَلْعِبَادِ وَ حِلْمِهِ عَنْهُمْ وَ إِذَا قِيلَ لَكَ اِتَّقِ اَللَّهَ فَانْبِذْ غَضَبَكَ وَ رَاجِعْ حِلْمَكَ؛ اى على! خشم مگير، پس چنانچه عصبانى شدى بنشين و در توانائى خداوند بر بندگان و بردبارى از آنان بينديش و زمانى كه به تو گفته شد: «از خدا بترس» خشمت را دور دار و به بردباريت بازگرد.»

از امام علی(ع) روایت شده است: «دَاوُوا اَلْغَضَبَ بِالصَّمْتِ؛ خشم را با سکوت درمان کنید.»

قرآن کریم به بیان آیاتی که در آغاز سخن تلاوت کردیم، با دعوت به پیشگیری از خشم و مهار پیامدهای آن با فروخوردن خشم بسنده نمی‌کند، بلکه با دعوت فرد خشمگین به عفو و بخشش و جبران بدی با خوبی و احسان، از انسان می‌خواهد که خشم را به فرصتی مثبت تبدیل کند. آیه «وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ * وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ» به همین امر اشاره دارد.

آمده است که فردی اعرابی نزد پیامبر خدا(ص) آمد و یقه آن حضرت را گرفت و گفت: ای محمد! چیزی به من بده؛ زیرا چیزهایی که داری نه مال توست و نه پدرت. پیامبر خدا به او فرمود: مرا رها کن. سپس دستور داد که چیزی به او بدهند.

امام علی بن حسین(ع) نیز این روش نیکو را به خوبی نشان داد. کنیزی داشت که آب روی دستان حضرت می‌ریخت تا وضو بگیرد. یک بار عجله کرد و آفتابه روی سر آن حضرت افتاد و آن را شکست. کنیزک به امام عرض کرد: «وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ». امام به او فرمود: تو را بخشیدم. کنیزک به امام عرض کرد: «وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ». فرمود: تو را بخشیدم. کنیزک گفت: «وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ». امام فرمود: برو. چون تو را به خاطر خدا آزاد کردم.

 

صبر مطلوب

عزیزان! خشم روزنه بسیاری از تنش‌هایی است که ما در خانه‌ها، محلات، روستاها و کشورهای خود از آن رنج می‌بریم و به خاطر آن از فتنه‌ها، جنگ‌ها و مشکلات گوناگون در جاهای مختلف رنج می‌بریم. چون ما واکنشی‌هایی هستیم که سریع شعله‌ور ‌می‌شویم.

ما در این شرایط که طبیعی است که انسان به خاطر ترسی که نسبت به خود و افراد پیرامون خود دارد، خبرها و فجایعی را که در داخل و خارج کشور رخ داده‌اند، می‌شنود و تأمین معیشت دشوار شده است، تنش آلود باشد، مسئول هستیم. باید واکنش‌های خود را مهار کنیم، زمام اختیار خود را به دست داشته باشیم و نگذاریم که تنش خرد ما را به بیراهه بکشاند و احساسات ما را به آتش بکشد. همان طور که گفته‌اند، پیش از این که موضعی اتخاذ کنیم تا ده بشماریم. باید سخنان و مواضع خود را به عقل و ایمان عرضه بداریم و به یاد داشته باشیم که خداوند سبحانه و تعالی ما را به صبر فرمان داده است. برای رسیدن به آن چه که خداوند به صابران وعده داده است، باید صبر پیشه کنیم و با یادآوری رحمت خداوند، به بندگان او مهربانی کنیم. خصوصاً آن‌هایی که ضعیف هستند و به مهر و محبت ما نیاز داریم نه خشم و واکنش ما. تا این که این شرایط به سلامت طی شود. دعای دائم ما برای فائق آمدن بر این وضعیت باید این باشد:

«اللَّهُمَّ إِنيِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَيَجَانِ الْحِرْصِ وَ سَوْرَةِ الْغَضَبِ وَ غَلَبَةِ الْحَسَدِ وَ ضَعْفِ الصَّبْرِ وَ قِلَّةِ الْقَنَاعَةِ وَ شَكَاسَةِ الْخُلُقِ وَ إِلْحَاحِ الشَّهْوَةِ وَ مَلَكَةِ الْحَمِيَّةِ... يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين؛ خدايا! پناه مي‌برم به تو از شورِ آزمندي و تنديِ خشم و چيرگي حسد و كم طاقتي و ناخرسندي از روزي مقدّر و تندخويي و زياده‌روي در لذت جويي و پا فشاري بر باطل... ای مهربان‌ترین مهربانان.»

در همه حال باید این دعا بر زبان و دلمان جاری باشد: «یَا رَبِّ إِنَّ لَنَا فِیكَ أَمَلاً طَوِیلاً كَثِیراً إِنَّ لَنَا فِیكَ رَجَاءً عَظِیماً؛ پروردگارا، ما به تو آرزوی طولانى بسیارى داریم، ما را به تو امید بزرگى است.» «وَارْزُقْني الْيَقينَ وُحسْنَ الظَّنِّ بِكَ، وَاَثْبِتْ رَجاءِكَ في قَلْبي، وَاقْطَعْ رَجائي عَمَّنْ سِواكَ، حَتّى لا اَرْجُو غَيْرَكَ؛ و یقین و حسن ظن به خودت را روزی من بگردان و امیدت را در قلبم تثبیت کن و امیدم را از غیر خودت قطع فرما تا به غیر تو امید نبندم.» ای مهربان‌ترین مهربانان.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضع سیاسی

علامه سید علی فضل الله در آغاز سخن جمعه خود به اهمیت موضوع کنترل احساسات و عواطف و به ویژه خشم پرداخت. آن هم در این شرایط که به خاطر وضعیت سلامتی و معیشتی ناگوار صورت تنش آلودی به خود گرفته است. ایشان اظهار داشتند که فروخوردن خشم بسیاری از مشکلات خانوادگی و اجتماعی را کاهش می‌دهد و موجب کسب رضایت الهی می‌شود که به مؤمنان به صورت بی‌حساب پاداش می‌دهد.

 

برخورد مسئولانه با بیماری

ایشان بر این عقیده هستند لبنان از آن کشورهایی است که بر اثر همکاری مردم با برنامه‌های دولت، به صورت جدی و مسئولانه با ویروس کرونا برخورد کرده‌اند. این امر باعث کاهش تعداد مبتلایان شده است و هشدار دادند که این بدان معنا نیست که آسوده خیال باشیم و از پایبندی به برنامه‌های اجرایی بکاهیم بلکه باید برای تأمین سلامت خود و دیگران این برنامه‌ها را همچنان رعایت کنیم؛ زیرا لبنان هم چنان از دایره خطر بیرون نشده است و اگر نسبت به اقدام جمعی و حفظ فاصله اجتماعی کوتاهی شود، ممکن است که لبنان به دایره خطر بازگردد.

برای گذار از این مرحله با کمترین هزینه، باید صبر و خویشتن‌داری بیشتری نشان داد. در برخورد با این بیماری وحدت ملی ضروری است و نباید این قضیه اسیر هیاهوها و مجادلات طایفه‌ای، مذهبی، منطقه‌ای و سیاسی شود. چون برای همه روشن شده است که این ویروس میان طوایف، مذاهب و مراکز سیاسی تفاوتی قائل نیست. چون همه را مبتلا می‌کند و جز با تلاش جمعی نمی‌توان با آن مقابله کرد.

ایشان تلاش‌های وزیر بهداشت و توجه شدید وی را برای مقابله با این بیماری در همه مناطق بر اساس معیارهای ملی و اخلاقی که تقدیر همه را برانگیخته است، مورد ستایش قرار داد.

 

اولویت با وضعیت معیشتی است

به موازات مقابله جدی با این بیماری در عرصه سلامت، توجه به وضعیت اجتماعی و معیشتی که مردم را تحت فشار قرار داده است و درمان آن از همین اهمیت و جدیت برخوردار است؛ زیرا به خاطر افزایش بیکاری، آمادگی‌های عمومی و قرنطینه خانگی که نمی‌گذارد بسیاری از شهروندان به سر کارهای خود بروند و بسیاری از نهادهای خصوصی نیز نمی‌توانند حقوق کارمندان خود را به صورت کامل پرداخت کنند، پیامدهای خطرناکی دارد. از این رو تلاش مضاعفی برای دراز کردن دست یاری به سوی گروه‌های آسیب‌پذیر نیاز است. در غیر این صورت اگر این گروه‌ها قوت روزانه و نیازهای خانواده‌های خود را پیدا نکنند، ما با فاجعه‌ای حقیقی روبرو خواهیم شد.

ایشان درخواست کردند که با پرهیز از پیچیدگی‌های بوروکراسی که این کار در حیطه صلاحیت‌های فلان وزارت خانه است، طی برنامه‌ای حساب شده و هماهنگ برای تحقق هدف مطلوب، طرح کمک به خانواده‌های شدیداً فقیر سریع‌تر اجرایی شود.

در رابطه با افزایش قیمت افسار گسیخته و غیرقابل توجیه بهای مواد غذایی از موضع گیری رئیس جمهور که تأکید داشتند قوت روزانه لبنانی‌ها خط قرمز است و هرگونه آسیب زدن به امنیت غذایی مردود و محکوم است، تقدیر و تشکر کردند. ایشان از دولت خواستند با قدرت در برابر تعدادی از شرکت‌های وارداتی که باعث افزایش قیمت‌ها شده‌اند، بایستد و توسط دستگاه‌های مسئول به صورت روزانه بر قیمت‌ها نظارت داشته باشد.

ایشان اظهار داشتند اگر وزارت اقتصاد نمی‌تواند افراد مناسب برای این کار را تأمین کند، دستگاه دولت ارتشی از کارمندان دارد که دولت می‌تواند برای اجرای برنامه‌های نظارتی خود از آن‌ها استفاده کند. زمان آن فرا رسیده است که ببینیم و بشنویم دولت درباره کسانی که با قوت روزانه مردم بازی می‌کنند، اقدامات قانونی را روی دست گرفته است.

بار دیگر باید از اقدامات افراد، جمعیت‌ها و نهادهای داخلی و خارجی برای کاستن از درد و رنج نیازمندان تشکر کنیم؛ اما باید هماهنگی کاملی میان آن‌ها وجود داشته باشد تا این طور نشود که یک فرد چند بار کمک دریافت کند در حالی که خانواده‌های دیگر چیزی نگرفته باشند.

 

مشکل بانک‌ها

در رابطه با درد و رنج شهروندان پشت در بانک‌ها و ناتوانی‌شان در دریافت پولی که امانتی در دست بانک‌ها هستند، تأکید کردند که ضرورت دارد این امانت‌ها به صاحبانشان بازگردانده شوند. ایشان با اشاره به بخشنامه بانک لبنان که بخشی زیادی از مردم از آن استفاده می‌کنند، اظهار داشتند که این بخشنامه نتوانسته است خواسته‌ها را برآورده کند. چرا که بخش زیادی از مردم نتوانسته‌اند سپرده‌های خود را از این بانک خارج کنند. حال آن که دولت باید از شهروندان خود حمایت کند و نگذارد که آنان به چنگ کسی بیفتند تا این مصائب روزانه پشت در بانک‌ها تکرار نشود.

معظم له روشن ساختند که لبنانی ها منتظر برنامه اصلاحات مورد نظر دولت برای درمان همه جوانب بحران مالی، نقدینگی و اقتصادی که دولت از آن‌ها رنج می‌برد، هستند که بعد از شیوع کرونا بر شدت آن افزوده شده است. ایشان اشاره داشتند که آغاز این درمان جز با مقابله واقعی و جدی با فساد موجود در جای جای دولت، بهره برداری درست از درآمدهای دولت، به دور از موضوع سهمیه بندی که همچنان بر بسیاری از مراکز سیاسی حاکم است، همان طور که اخیراً شنیدیم که گفته‌اند این یکی برای این مرکز سیاسی و آن دیگری برای آن یکی، تجدید نظر در استخدام بی‌ضابطه و ناکارآمد که در راستای تأمین منافع سیاسیون شدیت گرفته است، رسیدگی به پرونده‌هایی که همیشه باعث کمبود نقدینگی بوده‌اند و در رأس آن‌ها مسئله برق و ...، اصلاحات در ساختار دولت و بخش بانکی و خروج از اقتصادی مصرفی به سمت اقتصاد مولد امکان‌پذیر نیست.

 

اصلاح روند دولت

به رغم اتفاقاتی که در نحوه برخورد با ساختار قضایی تا انتصابات مالی روی داده و تا حدی سیمای دولت را مخدوش کرده است و کم کم در توانایی دولت برای رهایی از سهمیه بندی و مقابله با فشارهای گوناگون تردید ایجاد کرده است، ایشان دولت را که برای درمان این وضعیت دشوار آمده است، تشویق کرد که شایستگی خود را ثابت کند و به نفع شهروندان و نه این و آن گروه، تصمیم بگیرد. چون این گروه‌ها می‌خواهند که دولت گاو شیری آن‌ها و اطرافیانشان باشد.

ایشان از دولت خواست که به تعهدات خود مبنی بر اصلاح روند دولت طبق تصویری که لبنانی ها از این دولت انتظار دارند، عمل کند تا به رغم همه دشواری‌هایی که برای تحقق منافع شهروندان و میهن فراروی دولت قرار دارد، مردم همچنان به دولت اعتماد داشته و مطمئن باشند که این دولت می‌تواند امانت‌دار آرمان‌ها و خواسته‌هایشان باشد.

 

یمن، فرصتی برای راه حل سیاسی

ایشان در اشاره به توافق آتش بس در یمن اظهار امیدواری کردند که این آتش بس صرفاً برای توقف موقت جنگ نباشد بلکه فتح بابی برای حل سیاسی کامل این قضیه باشد. ایشان خواستار تلاش برای زدودن همه پیامدهای جنگ و گسترش صلح در جای جای یمن، آن هم بعد از همه فجایع و مصائبی که این جنگ بیهوده به بار آورد.

 

سالروز شهادت سید محمدباقر صدر

در خاتمه ایشان به نهم نیسان (آوریل) سالروز شهادت سید محمدباقر صدر پرداختند. شخصیتی که با نظریات و نوآوری‌های خود بر غنای عرصه‌های فقه، اندیشه، اقتصاد و فلسفه افزود و بر نهضت اسلامی و جامعه اسلامی تأثیرات شگرفی از خود به جای گذاشت. ایشان افزودند: ما عالم، فقیه، اندیشمند و فیلسوفی را از دست دادیم. ولی آن چه مایه تسلی ماست این است که حضور ایشان با این همه دستاوردهای فکری، معنوی و جهادی که برای نسل‌های آینده از خود به یادگار گذاشت، همچنان واضح است. نسل‌های آینده مسئولیت دارند که اندیشه‌های ایشان را اساس اندیشه ورزی خود قرار دهند و طرح اسلامی انسانی ایشان را ادامه دهند تا این که اهداف بزرگ امت اسلامی تحقق یابد.