خطبه جمعه، 19 اردیبهشت ماه 1399

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 15 رمضان المبارک 1441، برابر با 19 ردیبهشت ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بسم الله الرحمن الرحیم

15 رمضان 1441 هـ برابر با ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ هـ و ٨/٥/٢٠٢٠ م

دعا نعمتی است که مستوجب شکر و ستایش است

 

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 15 رمضان المبارک 1441، برابر با 19 ردیبهشت ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

 

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

خداوند سبحانه و تعالی در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ» صدق الله العظيم.

 

نعمتی بزرگ

یکی از نعمت‌هایی که خداوند به بندگان خود لطف کرده و مستوجب شکر و ستایش است، این است که به بندگان خود اجازه داده است که او را بخوانند، با او مناجات کنند، حاجت‌های خود را از او بخواهند، دغدغه‌ها و شکایت‌های خود را با او در میان بگذارند و بدون واسطه و مانعی، مشکلات خود را با او مطرح کنند.

خداوند به آنان وعده داده است که اگر او را بخوانند، بدون تبعیض میان بزرگ و کوچک، غنی و فقیر و مؤمن و فاسق، دعایشان را مورد اجابت قرار می‌دهد. این که بندگان بتوانند با خدا و آفریدگارشان ارتباط داشته باشند و آغوش گرم، پناهگاه ایمن، یاری و استجابت را نزد او بیابند، نعمتی بزرگ است.

امام زین العابدین(ع) نیز به این نعمت اشاره کرده و فرموده است: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَدْعُوهُ فَيُجِيبُنِي وَ إِنْ كُنْتُ بَطِيئا حِينَ يَدْعُونِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَسْأَلُهُ فَيُعْطِينِي وَ إِنْ كُنْتُ بَخِيلا حِينَ يَسْتَقْرِضُنِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أُنَادِيهِ كُلَّمَا شِئْتُ لِحَاجَتِي وَ أَخْلُو بِهِ حَيْثُ شِئْتُ لِسِرِّي بِغَيْرِ شَفِيعٍ فَيَقْضِي لِي حَاجَتِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لا أَدْعُو غَيْرَهُ وَ لَوْ دَعَوْتُ غَيْرَهُ لَمْ يَسْتَجِبْ لِي دُعَائِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لا أَرْجُو غَيْرَهُ وَ لَوْ رَجَوْتُ غَيْرَهُ لَأَخْلَفَ رَجَائِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَكَلَنِي إِلَيْهِ فَأَكْرَمَنِي وَ لَمْ يَكِلْنِي إِلَى النَّاسِ فَيُهِينُونِي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي تَحَبَّبَ إِلَيَّ وَ هُوَ غَنِيٌّ عَنِّي وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَحْلُمُ عَنِّي حَتَّى كَأَنِّي لا ذَنْبَ لِي فَرَبِّي أَحْمَدُ شَيْ‏ءٍ عِنْدِي وَ أَحَقُّ بِحَمْدِي؛ سپاس خداى را كه از او درخواست می‌کنم و او به من عطا مى‏نمايد، اگرچه هنگامى كه از من قرض بخواهد، بخل می‌ورزم و سپاس خداى را كه هرگاه بخواهم، براى رفع حاجتم صدايش می‌کنم و هر جا كه بخواهم براى راز و نياز با او بى‏پرده‏ خلوت می‌کنم و او حاجتم را برمی‌آورد. سپاس خداى را كه غير او را نمی‌خوانم كه اگر غير او را می‌خواندم، دعايم را مستجاب نمی‌کرد و سپاس خداى را كه به غير او اميد نبندم كه اگر جز به او اميد می‌بستم، نااميدم مى‏نمود و سپاس‏ خداى را كه مرا به خود وا‌گذاشت. از اين‏ رو اكرامم نمود و به مردم وا‌نگذاشت تا مرا خوار كنند و سپاس خداى را كه با من دوستى ورزيد، در حالی که از من بى‏نياز است و سپاس خداى را كه بر من بردبارى می‌کند تا آنجا كه گويى مرا گناهى نيست. پروردگارم ستوده‏ترين موجود نزد من بوده و به ستايش من سزاوارتر است.»

امام علی(ع) نیز در وصیتی به فرزندش امام حسن(ع) به اهمیت این نعمت اشاره داشته، می‌فرماید: «وَ اعْلَمْ أَنَّ الَّذِي بِيَدِهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ قَدْ أَذِنَ لَكَ فِي الدُّعَاءِ وَ تَكَفَّلَ لَكَ بِالْإِجَابَةِ، وَ أَمَرَكَ أَنْ تَسْأَلَهُ لِيُعْطِيَكَ وَ تَسْتَرْحِمَهُ لِيَرْحَمَكَ؛ وَ لَمْ يَجْعَلْ [بَيْنَهُ وَ بَيْنَكَ] بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ مَنْ يَحْجُبُكَ عَنْهُ، وَ لَمْ يُلْجِئْكَ إِلَى مَنْ يَشْفَعُ لَكَ إِلَيْهِ ... ثُمَّ جَعَلَ فِي يَدَيْكَ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِهِ بِمَا أَذِنَ لَكَ فِيهِ مِنْ مَسْأَلَتِهِ، فَمَتَى شِئْتَ اسْتَفْتَحْتَ بِالدُّعَاءِ أَبْوَابَ نِعْمَتِهِ؛ و بدان خداوندى كه خزاين آسمان‌ها و زمين به دست اوست، تو را رخصت دعا داده و خود اجابت آن را بر عهده گرفته است و از تو خواسته است كه از او بخواهى تا عطايت كند و از او آمرزش بطلبى تا بيامرزدت و ميان تو و خود، هیچ‌ کس را حجاب قرار نداده و تو را به كسى وانگذاشت كه در نزد او شفاعتت كند ... سپس كليدهاى خزاين خود را در دستان تو نهاده است؛ زيرا تو را رخصت داده كه از او بخواهى و هر زمان كه بخواهى درهاى نعمتش را به دعا بگشايى.»

 

آثار و فواید دعا

احادیث به آثار و فواید دعا اشاره کرده‌اند. روایت شده است که پیامبر خدا(ص) فرمود: «آیا نمی‏خواهید شما را به سلاحی راهنمایی کنم كه شما را نجات می‌دهد و روزی‏های شما را فراوان می‏كند؟ عرض كردند: بله. حضرت فرمود: «تَدْعُونَ رَبَّكُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَارِ فَإِنَّ سِلَاحَ الْمُؤْمِنِ الدُّعَاءُ؛ در شب و روز دعا کنید؛ چون سلاح مؤمن دعاست.»

در حدیثی از امام علی(ع) آمده است: «اَلدُّعاءُ تِرسُ المُؤمنِ؛ دعا سپر و حفاظ مؤمن است.»

در حدیث آمده است که امام باقر(ع) به یکی از یاران خود فرمود: «ألا أدُلُّکَ عَلی شَیءٍ لَم یَستَثنِ فیهِ رَسولُ اللّه ِ(ص)؟ قُلتُ: بَلی. قالَ: الدُّعاءُ یَرُدُّ القَضاءَ وقَد اُبرِمَ إبراماً؛ آیا تو را به چیزی که پیامبر خدا در آن استثنایی قرار نداده است، راهنمایی کنم؟». گفتم: بله. فرمود: «دعا، قضا را بازمی‌گرداند، هر چند تأیید شده باشد.»

در حدیث آمده است: «اِدفَعُوا أمواجَ البَلاءِ بِالدُّعاءِ؛ امواج بلا را با دعا پس بزنيد.»

از پیامبر خدا(ص) روایت شده است: «ما مِن مُسلمٍ دَعا اللّه َ تعالى بدعوةٍ لَيسَ فيها قَطيعَةُ رَحِمٍ و لا استِجلابُ إثمٍ إلاّ أعطاهُ اللّه ُ تَعالى بها إحدَى خصالٍ ثلاثٍ: إمّا أن يُعَجِّلَ لَهُ الدَّعوةَ؛ و إمّا أن يَدَّخِرَها لَهُ في الآخِرَةِ؛ و إمّا أن يَرفَعَ عَنهُ مِثلَها مِن السُّوءِ؛ هر مسلمانى كه خدا را به دعايى بخواند و آن دعا براى قطع رحم يا رسيدن به گناهى نباشد، خداوند متعال يكى از اين سه كار را در حقّ او می‌کند: يا دعايش را در دنيا برآورَد. يا آن را ذخيره آخرت او قرار دهد و يا بدى و گزندى را از او دور سازد.»

در حدیثی از امام زین العابدین(ع) آمده است: «المؤمنُ مِن دُعائهِ ‏على ثلاثٍ: إمّا أن يُدَّخَرَ لَهُ و إمّا أن يُعَجَّلَ لَهُ و إمّا أن يُدْفَعَ عَنهُ بَلاءٌ يُريدُ أن يُصِيبَهُ؛ دعاى مؤمن از سه حال خارج نيست: يا برايش ذخيره می‌گردد، يا در دنيا برآورده می‌شود، يا بلايى كه می‌خواهد به او برسد، دفع می‌شود.»

اهمیت دعا به درخواست حاجت و دفع بلا منحصر نمی‌شود بلکه دعا فواید دیگری هم دارد. چون خداوند متعال دعا را عبادت بلکه برترین عبادات محسوب کرده است. چون دعا به ارتباط انسان با خداوند، درک عبودیت او، نیازمندی به او و نظر داشتن به رحمت و کرم خداوند عمق می‌بخشد و این همان چیزی است که قرآن کریم به آن اشاره نموده است: «وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» سپس فرموده است: «إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ».

و این همان چیزی است که این حدیث به آن اشاره داشته است. امام باقر(ع) فرموده است: «إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ: «إِنَّ اَلَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبٰادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دٰاخِرِينَ» قَالَ هُوَ اَلدُّعَاءُ وَ أَفْضَلُ اَلْعِبَادَةِ اَلدُّعَاءُ؛ به ‌راستى خداى عزّ و جلّ‌ مى‌فرمايد: «به راستى كسانى كه از عبادت و پرستش من گردن کشی كنند، به زودى سرافكنده به دوزخ درآيند» فرمود: مقصود [از عبادت] دعاء است و بهترين عبادت دعاء است.»

در حدیث آمده است: «أحَبُّ الْأعْمالِ إلىَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ فى الْأرْضِ ألدُّعاءُ؛ محبوب ترين اعمال در روى زمين نزد خداوند دعا است.»، «مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُسْأَل‏؛ چيزى محبوبتر نزد خدا از اينكه از او بخواهند نيست.»

 

تلاش در کنار دعا

ولی این که خداوند انسان را به دعا کردن و بردن خواسته‌ها به درگاه خداوند تشویق می‌کند، به این معنا نیست همه چیز را به خداوند بسپارد و از سعی، عمل و تلاش دست بردارد. چون دعا کردن جایگزین هیچ یک از این‌ها نیست و استجابت دعا بعد از آن حاصل می‌شود که انسان به همه مسئولیت‌های خود در قبال چیزی که می‌خواهد، عمل کرده باشد.

از این رو در حدیث آمده است: «أَرْبَعَةٌ لَا يُسْتَجَابُ لَهُمْ دُعَاءٌ رَجُلٌ جَالِسٌ فِي بَيْتِهِ يَقُولُ يَا رَبِّ ارْزُقْنِي فَيَقُولُ لَهُ أَ لَمْ آمُرْكَ بِالطَّلَبِ وَ رَجُلٌ كَانَتْ لَهُ امْرَأَةٌ فَدَعَا عَلَيْهَا فَيَقُولُ أَ لَمْ أَجْعَلْ أَمْرَهَا بِيَدِكَ وَ رَجُلٌ كَانَ لَهُ مَالٌ فَأَفْسَدَهُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ ارْزُقْنِي فَيَقُولُ لَهُ أَ لَمْ آمُرْكَ بِالاقْتِصَادِ أَ لَمْ آمُرْكَ بِالْإِصْلَاحِ ثُمَّ قَرَأَ «وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً» وَ رَجُلٌ كَانَ لَهُ مَالٌ فَأَدَانَهُ بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ فَيَقُولُ أَ لَمْ آمُرْكَ بِالشَّهَادَة؛ چهار نفر هستند كه دعاى آن‌ها مستجاب نمى‏گردد. مردى كه در خانه‏اش بنشیند و بگويد خداوندا به من روزى بده. خداوند به او مى‏فرمايد: مگر من به تو امر نكرده‏ام روزى را طلب كنيد و مردى که زن دارد و او را نفرين مى‏كند. خداوند مى‏فرمايد: من اختيار او را در دست تو قرار داده‏ام و مردى كه ثروت داشته و آن را در راه غير مشروع صرف كرده است و بعد از خداوند، روزى، طلب مى‏كند. خداوند در پاسخ او مى‏فرمايد: مگر من به شما دستور ندادم در زندگى مقتصد باشيد و راه صلاح را در پيش گيريد و بعد اين آيه شريفه را تلاوت كردند: «وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً» و مردى كه مالى داشته باشد و بدون بينه و شاهد آن را وام دهد؛ خداوند به او مى‏گويد: مگر من امر نكردم در هنگام وام دادن شاهد و بينه بگيريد.»

در حدیث آمده است: «لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْكَرِ أَوْ لَيُسْتَعْمَلَنَّ عَلَيْكُمْ شِرَارُكُمْ فَيَدْعُو خِيَارُكُمْ فَلَا يُسْتَجَابُ لَهُمْ؛ باید امر به معروف و نهی از منكر كنید یا افراد بدكردار بر شما مسلط خواهند شد و خوبهایتان دعا می كنند، اما دعایشان مستجاب نمى‏شود.»

بنابراین خداوند دعای افراد بیکار یا کسانی را که در خانه نشسته‌اند و انتظار گشایش خداوند را می‌کشند، این که خداوند به آنان روزی رساند، یاری‌شان کند، عزیزشان دارد، وضعیت ناگوارشان را تغییر دهد یا کمکشان کند، مورد استجابت قرار نمی‌دهد. خداوند دعای این دسته از مردم را استجابت نمی‌کند و به آنان نظر نمی‌کند بلکه به آنان می‌فرماید که شما به وظایف خود عمل کنید تا من به شما کمک کنم. از این رو می‌بینیم که پیامبران به رغم نزدیکی به خداوند، دست به دعا برنمی‌داشتند، مگر این که خودشان در عرصه تلاش، عمل و جهاد حضوری فعال داشتند.

 

چگونه دعا کنیم؟

اما این که انسان چگونه به درگاه خداوند دعا کند؟ برای این که دعا به خداوند برسد، انسان باید با قلب خود به سوی خداوند نظر کند. چون خداوند دعای دل غافل را قبول نمی‌کند. انسان باید دعا کند و اطمینان داشته باشد که خداوند تنها کسی است که قدرت تغییر وضعیت و حل مشکلات او را دارد. باید درک کند همان طور که خداوند از روی حکمت، در مجازات مردم عجله نمی‌کند، در دادن عطا و نعمت نیز از روی حکمت عجله نمی‌کند؛ بنابراین اگر خداوند خواسته‌های انسان را برآورده کند، به خیر اوست و اگر برآورده نکند، باز به خیر اوست. چون خداوند مصلحت او را بهتر می‌داند و به بنده خود، از خود او علاقه‌مندتر است؛ بنابراین انسان باید با زبانی خوش و قلبی زلال خداوند را بخواند.

 

ارتباط میان روزه و دعا

عزیزان! یاد این ماه مبارک با دعا همراه گشت و ما این را به صورت روشن در قرآن کریم می‌بینیم؛ بنابراین زمانی که خداوند سبحانه و تعالی در آیات ۱۸۳ تا ۱۸۷ سوره بقره، از فریضه روزه سخن می‌گوید، می‌بینیم که آیه دعا «وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ» در وسط آیات روزه آمده است. این امر نشانه ارتباط عمیق معنوی میان روزه و دعاست. احادیث بسیاری به اهمیت دعا در ماه رمضان اشاره کرده‌اند. پیامبر خدا(ص) در خطبه آخرین جمعه ماه شعبان خود می‌فرماید: «أَنْفَاسُکُمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ وَ نَوْمُکُمْ فِیهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُکُمْ فِیهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُکُمْ فِیهِ مُسْتَجَابٌ؛ نفس‌های شما در آن ثواب تسبیح و خواب شما ثواب عبادت و اعمال شما در آن پذیرفته و دعاهای شما مستجاب است.» و نیز در حدیث آمده است: «ثَلاثَةٌ لا تُرَدُّ دَعْوَتُهُمْ: الإِمَامُ الْعَادِلُ وَالصَّائِمُ حِينَ يُفْطِرُ وَدَعْوَةُ الْمَظْلُومِ؛ سه کس هستند که دعایشان رد نمی‌شود: پیشوای عادل و روزه‌دار وقتی افطار می‌کند و دعای مظلوم.»

حدیث آمده است: «إنَّ للصّائم دعوةً عند الإفطار لا تُردّ؛ برای روزه‌دار در هنگام افطار دعایی است که رد نمی‌شود.» چرا که خداوند هنگام افطار به بنده‌ای که با تشنگی کشیدن، رنج بردن و تلاش کردن از روزه به سختی افتاده است، می‌گوید: در ازای این عمل چه می‌خواهی؟ دعا کن و خواسته خود را بگو.

از این رو کتاب‌های دعا بخش خاصی را به ماه رمضان اختصاص داده‌اند، هر چند که دعاها برای همه اوقات هستند. دعاهای سحر و شب و دعاهای مربوط به روز. دعا مدرسه تربیتی، ایمانی و رفتاری است، همین طور مدرسه‌ای معنوی است که انسان در آن می‌آموزد چگونه با زهد، پرهیزگاری، طاعت و خشوع در برابر خداوند از خودش صیانت کند و چگونه به خود انتقادی دست بزند. از این رو انسان در خلال دعا، گناهان و معاصی خود را با خدا در میان می‌گذارد تا از آن‌ها خلاص شود و مسیر زندگی خود را اصلاح کند.

 

فرصتی برای دعا

بنابراین باید فرصت این ماه را غنیمت بدانیم تا متوجه خدا شویم و از ته دل نیازهای دنیوی و اخروی و همه آن چیزهایی را که ما را به مقام محبت و رضایت الهی می‌رساند، با خداوند در میان بگذاریم. نباید کسانی را که ماه رمضان برایشان دشوار است، فقرا، ایتام و بیمارانمان را فراموش کنیم. به درگاه خداوند دعا کنیم که ما توفیق دهد تا در بی‌نیاز کردن فقرا، غذا دادن به گرسنگان، درمان بیماران و برطرف کردن دغدغه اندوهگینان سهیم گردیم. خداوند دعای ما و شما را به بهترین وجه قبول فرماید. والحمد لله ربّ العالمين.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

موضع سیاسی

علامه سید علی فضل الله در سخن جمعه درباره نعمت دعا و چشم اندازهایی که دعا بعد از این که انسان به مسئولیت‌های خود در امور زندگی عمل کرد، به روی انسان می‌گشاید سخن گفت.

تداوم پیشگیری

ایشان معتقدند که کاهش مبتلایان به کرونا به معنای پایان یافتن و نابودی این ویروس نیست. از این رو لازم است که اقدامات پیشگیرانه ادامه یابد و در این باره سهل انگاری صورت نگیرد تا باعث بروز فاجعه نشود. ایشان از دولت خواستند که به اجرای اقدامات سخت گیرانه در این زمینه ادامه دهد. به ویژه در ارتباط با لبنانی‌هایی که از خارج برمی‌گردند و تعداد مبتلایان در میانشان رو به افزایش است.

 

نقش دولت در قبال بحران

ایشان بر این نظر هستند که با توجه با بازی با قیمت دلار در برابر لیره لبنانی در بازار سیاه ارز و بالا رفتن قیمت کالاها، شهروندان تاب تحمل سنگینی بار بحران معیشتی با تمام پیامدهای آن را ندارند و نسبت به تشدید پیامدهای خطرناک این بحران از جمله افزایش خشونت و آثار آن روی وضعیت امنیت و ثبات کشور هشدار دادند.

ایشان از دولت خواستند که بحران معیشتی را در رأس اولویت‌های خود قرار دهد و با تمام توان در مهار قیمت دلار در بازار سیاه بکوشد. ایشان از دولت خواستند که نظارت بر بهای کالاها و مواد غذایی را شدت ببخشد و جلوی محتکران و بازیگران با قوت روزانه شهروندان را بگیرد و از اقدامات دولت در این زمینه تقدیر و تشکر کرد.

 

برنامه اقتصادی

ایشان در رابطه با برنامه اقتصادی که اخیراً توسط دولت به تصویب رسیده و دولت آن را یکی از موفقیت‌های خود به شمار می‌آورد، این پرسش را مطرح کردند که با توجه به این که اتکای این برنامه به صندوق بین المللی پول است تا چه اندازه می‌تواند پیشرفت اقتصادی مورد نظر لبنانی‌ها را محقق کند؟ ایشان نسبت به مخاطرات ناشی از پذیرش شروط صندوق و پیامدهای اجتماعی آن که لبنانی‌ها طاقت تحمل سنگینی‌های آن را ندارند و شروط سیاسی پنهان شده پشت سر شروط اقتصادی، هشدار دادند.

ایشان اظهار داشتند درک تنگنای اقتصادی و مالی دولت را مجبور کرد تا گزینه وام گرفتن از صندوق بین المللی پول را به عنوان یک راه نجات بپذیرد. ایشان از دولت خواستند گزینه‌های دیگری را برای تأمین مالی این برنامه در نظر بگیرد تا در مذاکره با صندوق بین المللی پول جایگاه دولت تقویت شود و از گرفتار آمدن به دام شروط صندوق و پیامدهای وام گرفتن رها شود.

 

خود اتکایی راه نجات است

ایشان بر این عقیده هستند که سیاست‌های گروه حاکم در دهه‌های گذشته، روش وام گرفتن برای درمان مشکلات اقتصادی و مالی را آسان کرد و لبنان را به این وضعیت رساند. ایشان از لبنانی‌ها خواست که برای نجات، به توانایی خودشان تکیه کنند و توجه‌ها را به این نکته جلب کردند که گزینه متکی بر خودشکوفایی، جز با اتخاذ تصمیم جرئتمندانه و جدی برای مبارزه با فساد و حیف و میل، ایجاد اصلاحات در دستگاه‌های دولتی، تلاش برای ایجاد اقتصاد باز، استقلال قضایی و بازگرداندن اموال غارت شده توسط دولت موفق نخواهد شد. زمانی که جریان‌های سیاسی تصمیم بگیرند از حساب‌های طایفه‌ای، مذهبی، خودخواهی‌های شخصی و تصفیه حساب‌های شخصی به نفع میهن دست بردارند.

 

خطر تجاوزات دشمن صهیونیستی

ایشان نسبت به خطرات اقدامات دشمنی صهیونیستی از قبیل نقض حریم هوایی لبنان برای حمله هوایی به سوریه و تداوم جمع آوری هوایی روزانه اطلاعات توسط اسرائیل هشدار دادند. ایشان اظهار داشتند که این اقدامات در راستای تلاش دشمن برای ایجاد شرایط لازم برای موفقیت تجاوزات آتی است. از این رو این اقدامات اسرائیلی باید با محکومیت سیاسی و دیپلماتیک روبرو شود و تدابیر احتیاطی لازم برای مقابله با آن‌ها در نظر گرفته شود.

 

مسئولیت دولت عراق

ایشان اظهار امیدواری کردند دولت جدید عراق که رأی اعتماد پارلمان عراق را به دست آورده است، باعث آرام شدن تنش‌های سیاسی داخلی، تقویت وحدت ملی عراق و متحد شدن جریان‌های سیاسی برای مقابله با داعش که با بهره برداری از رقابت‌های سیاسی و امنیتی داخلی و خارجی تحرکات جدیدی را از سر گرفته است، شود. همین طور از مردم عراق خواستند با همبستگی در برابر این یورش که دامن‌گیر کل عراق شده است، بایستند.

 

دعا برای رفع بیماری و ظلم

ایشان موافقت خود را با دعوت «کمیته عالی برادری انسانی» که تحت نظارت پاپ فرانسیس و شیخ الازهر احمد الطیب به راه افتاده است تا در اقصا نقاط جهان، هر کسی در هر جایی از دنیا هست، بر حسب دین و اعتقادات خود، برای رفع بیماری کرونا با نماز، روزه و دعا دست به درگاه خداوند بردارد، اعلام کردند.

ایشان در خاتمه سخنان خود بیان داشتند: ما چشم به دنیایی دوخته‌ایم که همه برای مبارزه با بیماری‌ها، ظلم، اشغالگری و تجاوز متحد شوند. دنیایی که طبق روش‌های مشروع ادیان آسمانی و ارزش‌های مورد قبول قوانین وضعی و همه صلح طلبان جهان، روابط انسانی دوباره احیا شوند.