خطبه جمعه، 2 خرداد ماه 1399

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 29 رمضان المبارک 1441، برابر با 2 خرداد ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

بسم الله الرحمن الرحیم

29 رمضان 1441 هـ برابر با 2 خرداد ۱۳۹۹ هـ و 22/٥/٢٠٢٠ م

فتح مکه توسط پیامبر(ص) و علل پیروزی ایشان

 

متن زیر جهت ایراد خطبه جمعه مورخ 29 رمضان المبارک 1441، برابر با 2 خرداد ماه 1399 آماده گشته بود که متأسفانه به علت شیوع بیماری کرونا و جلوگیری از انتقال بیماری، نماز جمعه در این تاریخ برگزار نگردید...

بدین جهت متن خطبه جهت استفاده علاقه مندان منتشر می گردد:

 

خداوند سبحانه و تعالی در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً * لِيَغْفِرَ لَكَ اللهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطاً مُسْتَقِيماً» صدق الله العظيم.

در بیست و چهارم ماه رمضان سال هشتم هجری، پیامبر خدا(ص) و مسلمانان بعد از گذشت هشت سال از خروجشان از مکه، فاتحانه وارد آن شهر شدند. این همان فتحی است که خداوند هنگام هجرت پیامبر از مکه به مدینه به او وعده داده بود. در تاریخ آمده است وقتی که پیامبر خدا(ص) به جحفه، جایی در راه مکه به مدینه رسید، دل‌تنگ مکه حرم الهی گردید و آثار این اندوه در سیمای مبارکش نمایان شد، از این رو به رو مکه کرد و فرمود: «به خدا سوگند! تو محبوب‌ترین سرزمین برای من هستی و اگر اهالی تو مرا از تو بیرون نمی‌راندند، از آن بیرون نمی‌شدم.» سپس این آیه کریمه بر آن حضرت نازل شد: «إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآَنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ».

وعده دیگر زمانی داده شد که بعد از صلح حدیبیه پیامبر در راه مدینه بود و این آیات بر ایشان نازل گردید: «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً * لِيَغْفِرَ لَكَ اللهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطاً مُسْتَقِيماً» و این فرمایش الهی: «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللهِ وَالْفَتْحُ * وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ الله أَفْوَاجاً * فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّاباً».

 

تحول در نوع درگیری

فتح مکه حادثه‌ای عادی در تاریخ مسلمانان نبود، بلکه تحولی در درگیری با مشرکان قریش به شمار می‌رفت. چون با این پیروزی عظمت قریش فروریخت و هیبتشان در جزیرة العرب در هم شکست و باب گسترده‌ای را برای گرویدن به اسلام گشود. چون به خاطر سیطره قریش که نیروی نظامی، سیاسی، اقتصادی و معنوی در اختیار داشتند، خیلی‌ها برای ورود به اسلام تردید داشتند. پیامبر به مکه بازگشت تا این شهر بعد از آن که به مرکز شرک، بت پرستی و جاهلیت تبدیل شده بود، به پایگاه توحید تبدیل شود.

این فتح نتیجه تلاش‌ها و فداکاری‌های پیامبر خدا(ص) و یاران ایشان بود. پیامبر خدا از اولین لحظات خروج از مکه برای این پیروزی، به کسب آمادگی و برنامه ریزی مشغول بود. چون آن حضرت به هیچ وجه قبول نداشت که نشانه‌های شرک و طاغوت این سرزمین پاک را آلوده کنند و تسلیم این منطق رایج مأیوس کننده نشد که قریش شکست‌ناپذیرند و از زمانی که عزت یافته‌اند، خوار نشده‌اند.

 

بنابراین با تکیه بر خداوند و تلاش جدی، حساب شده و محکم پایه استواری را در مدینه منوره بنیاد نهاد؛ بنابراین صفوف مهاجرین و انصار را متحد کرد و بر اساس فرمایش الهی «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ الله وَعَدُوَّكُمْ» از آنان خواست که خودشان را قوی کنند.

 

علل پیروزی

پیامبر خدا(ص) با نبوغ منحصر به فرد خود می‌دانست که فقط از دو راه می‌شود راه پیروزی و تحقق اهداف را پیمود:

اول – به بیان امروز وحدت داخلی؛ یعنی ایجاد برادری، همگرایی و همکاری میان کسانی که تا دیروز دشمن هم بودند. از این رو خداوند نیز به برکت جود پیامبر خدا و تلاش‌های ایشان دل‌هایشان را به هم نزدیک کرد.

دوم- قدرت سازی؛ بنابراین وقتی قریش و یهودیان مدینه جنگ‌هایی را علیه پیامبر به راه انداختن، حضور پیامبر و مسلمانان تثبیت شد و پیروزی‌های بدر، احزاب و فتح دژ خیبر و در نهایت صلح حدیبیه، موقعیت پیامبر خدا را تثبیت کرد و قدرت مسلمانان را در جزیرة العرب نشان داد. این پیروزها شرایط را برای فتح مکه آماده کرد و زمینه را آماده کرد تا مکه به دامان توحید باز گردد و مسلمانان به مکه بازگردند و آزادانه عبادت خود را انجام دهند.

 

راهبرد پیامبر خدا(ص)

فتح مکه وقتی روی داد که قریش بندهای صلح‌نامه را زیر پا گذاشتند و آن را به دیوار زدند. ولی پیامبر خدا علاقه داشت که مکه بدون ریخته شدن یک قطره خون فتح شود. چون مکه حرمت داشت و حرم بود و جنگ و جدال در آن استثناء به شمار می‌رفت. از این رو پیامبر خدا تدابیری را سنجید که رسیدن به هدف را تضمین کند.

تدبیر اول: انجام مخفی‌کاری کامل در کسب آمادگی برای فتح مکه. پیامبر خدا توجه داشت که خبر حرکت او به قریش نرسد. چون قریش جاسوسانی در مدینه داشتند که اطلاعات و اخبار مدینه را به آن‌ها برسانند. از این رو وقتی اطلاع یافت که حاطب بن ابی بلتعة به امید تقرب، توسط یک زن نامه‌ای به قریش فرستاده و به آنان خبر داده است که پیامبر خدا عزم حرکت به سوی مکه را دارد، جمعی مرکب از علی، زبیر و مقداد را فرستاد تا این نامه را بیاورند. آنان این زن را در راه مکه به مدینه یافتند و به مدینه باز گرداندند. پیامبر آن دو را بخشید و حاتب بن ابی بلتعة نیز بعد از این ماجرا توبه نصوح کرد.

تدبیر دوم: نظارت دقیق بر راه‌های مواصلاتی میان مکه و مدینه پیش از خارج شدن برنامه ریزی و حساب شده مسلمانان.

تدبیر سوم: تدبیری که در شب فتح اتفاق افتاد. پیامبر خدا از سپاهیان مسلمان خواست وقتی به نزدیکی‌های مکه رسیدند، روی کوه‌ها و تپه‌های اطراف مکه آتش بیفروزند. از این رو هر مسلمان در هر جایی که حضور داشت، آتش روشن کرد تا سپاهیان اسلام انبوه به نظر برسد. قریش ناگهان با دریایی از نور که احاطه‌شان کرده بود، روبرو شدند که حضور پرتعداد و قوی سپاهیان اسلام را به رخشان می‌کشید و روحیه‌شان را ضعیف می‌کرد.

تدبیر چهارم: پیامبر خدا عمویش عباس را که همچنان در مکه حضور داشت نزد قریش فرستاد تا به آنان خبر دهد که مکه در محاصره قرار دارد و کثرت، تعداد، میزان شجاعت و اصرار سپاهیان مسلمان را برای ورود به مکه برایشان تبیین کند، آنان را قانع کند که چاره‌ای جز تسلیم شدن ندارند، باید به او اجازه ورود به مکه بدهند، ابوسفیان را به اردوگاه مسلمانان ببرد تا او به چشم سر قدرت سپاهیان مسلمان را از نزدیک ببیند و او را نصیحت کند که واکنشی در برابر مسلمانان نشان ندهد. همین طور هم شد. وقتی ابوسفیان تعداد سپاهیان مسلمان را دید، به عباس گفت: برادر زاده‌ات پادشاه بزرگی شده است. در این هنگام عباس به او پاسخ داد: وای بر تو ای ابوسفیان! او پادشاه نیست بلکه پیامبر است.

تدبیر آخر: قریش را وادار کرد که از جنگیدن دست بکشند. از این رو فرمود: «هر کس وارد خانه ابوسفیان شود در امان است و هر کس وارد مسجد الحرام شود در امان است و هر کس در خانه خود را ببندد، در امان است و هر کس سلاح با خود حمل نکند در امان است.»

تدبیر پیامبر خدا کارگر افتاد و باعث گردید قریش انگیزه جنگیدن نداشته باشند. کار به جایی رسید که ابوسفیان ندا در داد: «ای قریش! این محمد است که به سوی شما آمده است. البته نه آن گونه که شما با او رفتار کردید؛ بنابراین هر کس وارد خانه‌ام شود در امان است و هر کس وارد مسجد الحرام شود در امان است و هر کس در خانه خود را ببندد در امان است و هر کس سلاح حمل نکند در امان است.»

به این ترتیب قریش تسلیم شد و از غرور خود دست کشید و مکه برای استقبال از پیامبر زیر پرچم‌های پیروزی و فریادهای تکبیر و لا اله الا الله آغوش گشود.

 

پیامبر خدا چگونه وارد مکه شد؟

ولی بعد از این پیروزی، پیامبر خدا چگونه وارد مکه شد؟ آیا چون فاتحان سرمست از پیروزی و غلبه بر سرسخت‌ترین دشمنانش و کسانی که دشمنانش علیه او جمع کرده بودند، وارد مکه شد؟

سیره آن حضرت می‌نویسد که ایشان در حالی که سرش از روی تواضع روی اسبش خم بود و نزدیک بود که چانه‌اش به زین اسب برخورد کند و سوره فتح را می‌خواند، وارد مکه شد: «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً * لِيَغْفِرَ لَكَ الله مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ» و نعمت فتح، بخشش گناهان و عنایت پیروزی باعزت را که در این سوره آمده بود، به خوبی احساس می‌کرد.

پیامبر خدا(ص) سر خود را بالا نگرفت بلکه پیوسته عبارت‌های تسبیح، حمد الهی و استغفار را تکرار می‌کرد و هنگامی که فردی نزد او می‌آمد تا با او سخن بگوید و از ترس او به لرز می‌افتاد و زبانش بند می‌آمد، پیامبر خدا به او می‌فرمود: «هوّن عليك، إنما أنا ابن امرأة كانت تأكل القديد؛ راحت باش. من پسر همان زنی هستم که گوشت خشکیده می‌خورد.» و وقتی شنید که سعد بن عبادة که پرچم‌دار پیامبر بود، در میان سپاه فریاد می‌زند: «اليوم يوم الملحمة، اليوم تسبى الحرمة؛ امروز روز انتقام است. امروز حرمت‌ها دریده می‌شوند.» علی(ع) را به سرعت فرستاد تا پرچم را از او بگیرد و بگوید: «اليوم يوم المرحمة، اليوم تحمى الحرمة؛ امروز روز بخشش است. امروز حرمت‌ها حفظ می‌شوند.»

و زمانی که پیامبر خدا به کعبه مشرفه رسید، به دست مبارک بت‌ها را یکی یکی به زمین زد و می‌فرمود: «جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقاً».

بعد از آن که مرد و زن قریش نزد آن حضرت آمدند تا درباره‌شان تصمیم بگیرد و بعد از آن همه ظلم و اهانتی که در حق مسلمانان روا داشتند، تلاش کردند او را به قتل برسانند، او را اذیت کردند، به او دشنام دادند، خار سر راهش انداختند، اصحابش را کشتند و شکنجه کردند، سه سال آن‌ها را محاصره کردند، آن‌ها را از شهر و دیارشان بیرون راندند، علیه او جنگ افروزی کردند و دشمنان را علیه او بسیج کردند، با آنان چه می‌کند.

در آن روز پیامبر خدا که رحمت هدایت یافته برای همه جهانیان بود، ایستاد و فرمود: «ای قریش! گمان می‌کنید که امروز با شما چه می‌کنم؟ گفتند: خیر و نیکی. کریم و فرزند برادری کریم. فرمود: بروید که آزاد شدگانید.» و به سپاهیانش دستور داد که کسی را با هر پیشینه‌ای نکشند تا زیباترین نمونه عفو، بخشش و مدارا را به ثبت برساند؛ بنابراین آن روز در عین حال که روز عزت، پیروزی و بالندگی بود، روز مهربانی و تواضع نیز بود.

پیامبر خدا با این رفتار می‌خواست واقعیت آموزه‌های خود را ثبت کند. این که رهبر واقعی رهبری شمشیر، انتقام و تصفیه حساب نیست بلکه رهبری مکتب و دینی است که سعی دارد دل‌های مردم را به روی دین و رسالت خود بگشاید و بکوشد که دشمنان را به دوستان رسالتی که رحمتی برای همه جهانیان است، تبدیل کند.

 

نباید با ظلم و استکبار سازش کرد

فتح مکه راه را برای مسلمانان مشخص کرد. این که نباید با ظلم، تجاوز، اشغالگری، استکبار و طغیان سازش کنند، باید حامی ستمدیدگان و سختی کشیدگان باشند. باید صبر کنند، همدیگر را به صبر وادارند و با همدیگر بپیوندند تا آثار ظلم، طغیان و اشغالگری را برطرف کنند. وقتی چنین کردند، مایه خیر و رحمت برای مردم خواهند شد. از همان‌هایی که قرآن کریم درباره‌شان فرموده است: «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآَتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ». وآخر دعوانا أن الحمد لله ربِّ العالمين.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

موضع سیاسی

علامه سید علی فضل الله در ابتدای سخن هفته خود، به ارزش تقوا پرداختند که به دست آوردن هدف ماه رمضان است و بر اهمیت حفظ این ارزش تأکید داشتند. تقوا باعث می‌شود که خودخواهی‌های خود را مهار کنیم و در برابر ظلم و چالش‌ها قوی شویم.

 

مسئولیت پیشگیری

همه شهروندان مسئول هستند که از خود و دیگران در برابر این بیماری حفاظت کنند و در این باره سهل انگاری به خرج ندهند؛ زیرا هر گونه بی‌توجهی نسبت به اقدامات حفاظتی، موجب آزار و اذیت خود و دیگران و بسته شدن دوباره کشور می‌شود. همه می‌دانند که بسته شدن کشور چه پیامدهایی برای قوت مردم و اقتصاد کشور دارد. ایشان از دولت خواستند اقدامات مناسبی را در ازای کسانی که به قرنطینه بی‌توجه هستند، انجام دهد.

 

مبارزه با بالا رفتن قیمت‌ها

ایشان اظهار داشتند که دولت تا حالا، راه حل‌های جدی و روشنی برای مبارزه با بالا رفتن قیمت کالاهای ضروری شهروندان که تاب تحمل آن را ندارند، ارائه نداده است. به نحوی که شهروندان اسیر طمع ورزی بازرگانان و افزایش قیمت دلار که حقوق و پس اندازهایشان را می‌بلعد، باقی مانده‌اند. ایشان اقدامات اجتماعی و انسانی افراد، مؤسسات و جریان‌ها را برای کمک به شهروندان ستودند و آرزو کردند که این اقدامات هماهنگ شود و جبهه واحدی برای مقابله با فقر فزاینده تشکیل دهند که اگر فقر درمان نشود و لااقل کاهش نیابد، تبعات و آثار آن برای همه روشن است.

 

حاکمیت ملی در اولویت است

ایشان ضمن تقدیر از تلاش‌های همه جانبه دولت، رویکرد دولت به جریان‌های سیاسی و نظرات دیگر را مهم دانستند و از همه طرف‌هایی که منافع محدود گروهی خود را بر وحدت دولت و موضع گیری‌های آن در قضایای کنونی ترجیح می‌دهند، انتقاد کردند.

ایشان اظهار داشتند که لبنانی‌ها از شروط احتمالی صندوق بین المللی پول که ممکن است به ضرر شهروندان یا حاکمیت ملی و استقلال کشور باشد، نگران هستند و از دولت خواستند که بر سر آن‌ها معامله نکند.

ایشان از دولت خواستند که هر چه سریع‌تر به اصلاحات واقعی برای مبارزه با فساد و بستن کانال‌های هدر رفت، مبادرت بورزد. چون بدون اصلاحات، از وام خبری نیست.

 

فساد و علامت سؤال‌های بسیار

ایشان به این نکته اشاره کردند: نوع برخورد با فسادی که شاهد هستیم، در بیشتر موارد با علامت سؤال‌های بسیاری روبروست؛ مانند سوخت‌های ناخالص و رابطه بانک مرکزی و برخی بانک‌های دیگر با برخی صرافان. گویا برخی‌ها نمی‌خواهند تحقیقات به مسئولان واقعی این مشکلات برسد تا مورد بازخواست قرار گیرند. حال آن که ما همچنان تأکید می‌کنیم که ضروری است دستگاه قضایی از اسارت سیاسیون رها شود.

 

بحران انتصابات

ایشان به بحران انتصابات پرداختند که روی عرصه سیاسی بازتاب داشته است و اظهار امیدواری کردند که این مسئله هیچ گونه تنش یا هیاهویی در این زمینه ایجاد نکند و مراکز دینی وارد این قضیه نشوند. ایشان تأکید داشتند که عاقلانه نیست با هر انتصابی لبنان آماج تازیانه‌های سیاسی، طایفه‌ای و مذهبی قرار گیرد. از این رو لازم است که راه‌کار انتصابات مورد بازنگری قرار گیرد و حقوق طوایف نیز مد نظر قرار گیرد؛ اما نباید به گونه‌ای باشد که ضرر شایستگی و اخلاق تمام شود.

زمان آن فرارسیده است که دولت به شعار تغییر خود عمل کند و معیارها و ملاک‌های قانونی را در انتصابات یا تشکیلات در نظر بگیرد تا دستگاه اداری و قضایی از افراد شایسته و پاک دست پر شود، نه افراد وابسته‌ای که منافع عمومی را به نفع فلان رهبر، مرجع و گروه سیاسی به کار می‌گیرند. افراد شایسته‌ای که نمی‌گذارند امور دولتی تابع حساب‌های گروهی شود و منافع ملی و نیازهای آن به معیارهای عملی تمام اقدامات تبدیل شود. ما همین را در بخش برق می‌خواهیم. چرا که همچنان رقابت روی تعداد کارخانه‌های مورد نیاز ادامه دارد. در حالی که تعداد کارخانه‌ها باید با توجه به نیازهای فعلی کشور تعیین شود نه توازن‌های طایفه‌ای.

 

روز قدس و سالروز آزادسازی

ایشان تأکید داشتند که روز جهانی قدس، روز تجدید میثاق با آرمان آزادسازی این شهر، زدودن اشغالگری از آن و ایستادن در برابر تمام کسانی است که سعی در یهودی سازی آن با معامله قرن و بعد از آن کل فلسطین دارند.

ایشان معتقدند که بیست و پنج می، روز آزادسازی، مناسبتی است که مؤلفه‌های قدرت و توانایی‌های لبنانی‌ها برای حمایت از لبنان در برابر هرگونه تجاوز صهیونیستی را به آنان یادآور می‌شود. دشمنی که سخت‌ترین شکست‌ها را از لبنانی‌ها دریافت کرده است. به نحوی که افسانه ارتش شکست‌ناپذیر در هم شکست. ایشان به پیروزی آفرینان مقاومت و ارتش لبنان و حامیانشان درود فرستاد و از همه لبنانی‌ها خواست که نقاط قوت خود را به یاد داشته باشند و از آن‌ها حفاظت کنند و در مورد آن‌ها کوتاهی نکنند. چون دشمن هنوز هم در کمین این کشور است، چه از طریق برگزاری مانور و چه تهدید مراکز ارتش و نقض حریم هوایی، زمینی و دریایی آن. از این رو برای مقابله با آن باید آمادگی داشت. چون جز با وحدت، ارتش و مقاومت لبنانی‌ها که کارایی و توانایی‌اش را در محافظت از کشور به اثبات رسانده است، نمی‌شود با این دشمن مقابله کرد.

 

روز یکشنبه عید سعید فطر است

ایشان در خاتمه سخنان خود خاطر نشان کرد: همان طور که پیش از این اعلام شده است، فردا شنبه آخرین روز ماه رمضان است و بنا بر مبنای فقهی مرجع راحل آیت الله سید محمد حسین فضل الله(ره) و همه کسانی که محاسبات فلکی را معتبر می‌دانند، روز یکشنبه روز عید سعید فطر است. از خداوند می‌خواهیم که این روز حامل بشارت برای ما باشد که در عرصه‌های بهداشتی، اقتصادی و معیشتی و چالش‌هایی که کشور و جهان با آن‌ها روبروست، منتظرشان هستیم.