خطبه جمعه، 16 خرداد ماه 1399

مطالب مهم خطبه اول: زیان‌کاران روز قیامت / چگونه داشته‌های خود را حفظ کنیم؟

مطالب مهم خطبه دوم: باید سخت‌گیری شود / مسئولیت دولت / عدم استفاده ابزاری از حرکت‌ها / عبرت گرفتن از روز شکست / سالروز رحلت امام خمینی.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

13 شوال 1441 هـ برابر با 16 خرداد ۱۳۹۹ هـ و ٥/٦/٢٠٢٠ م

مؤمن نباید طاعات خود را تباه کند

 

مطالب مهم خطبه اول: زیان‌کاران روز قیامت / چگونه داشته‌های خود را حفظ کنیم؟

مطالب مهم خطبه دوم: باید سخت‌گیری شود / مسئولیت دولت / عدم استفاده ابزاری از حرکت‌ها / عبرت گرفتن از روز شکست / سالروز رحلت امام خمینی.

 

خطبه اول:

خداوند سبحانه و تعالی در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَطِيعُوا اللهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ» صدق الله العظيم.

در این آیه کریمه قرآن کریم از مؤمنان می‌خواهد که با ادای واجبات و انجام مسئولیت‌ها از خدا و پیامبرش اطاعت کنند. ولی هشدار می‌دهد بعد از انجام واجبات، با گناه کردن یا ظلم و اهانت به مردم دستاوردهای خود را تباه نکنند.

پیامبر خدا(ص) نیز همین هشدار را می‌دهد و می‌فرماید: «مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اَللَّهِ غَرَسَ اَللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فِي اَلْجَنَّةِ وَ مَنْ قَالَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ غَرَسَ اَللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فِي اَلْجَنَّةِ وَ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ غَرَسَ اَللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فِي اَلْجَنَّةِ وَ مَنْ قَالَ اَللَّهُ أَكْبَرُ غَرَسَ اَللَّهُ لَهُ بِهَا شَجَرَةً فِي اَلْجَنَّةِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنَّ شَجَرَنَا فِي اَلْجَنَّةِ لَكَثِيرٌ قَالَ نَعَمْ وَ لَكِنْ إِيَّاكُمْ أَنْ تُرْسِلُوا عَلَيْهَا نِيرَاناً فَتُحْرِقُوهَا وَ ذَلِكَ أَنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ «يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اَللّهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ»؛ هر كه سبحان الله بگويد خداوند براي او درختي با آن ذكر در بهشت بروياند و هر كه الحمد لله بگويد خداوند براي او درختي با آن ذكر در بهشت بروياند و هر كه لا اله الا الله بگويد خداوند براي او درختي با آن ذكر در بهشت بروياند و هر كه الله اكبر بگويد خداوند براي او درختي با آن ذكر در بهشت بروياند. مردي از قريش عرض كرد: اي پيامبر خدا! بنا بر فرموده شما درختان ما در بهشت بسيار است. پيامبر صلي الله عليه و آله فرمود: آري! ولي پرهيز داريد از اين كه آتشي بفرستيد و درختان را بسوزانيد و اين از آن رو باشد كه خداوند گرامي و بزرگ می‌فرماید: اي كساني كه ايمان آورده‌اید از خدا فرمان پذيريد و از پيامبر او نيز فرمان بريد و کرده‌های خويش را تباه نسازيد.»

 

زیان‌کاران روز قیامت

احادیث شریف به برخی از مواردی که به تباه شدن اعمال و از دست رفتن دستاوردهای آن‌ها نزد خداوند منجر می‌شود، اشاره داشته‌اند.

در حدیثی از پیامبر خدا(ص) آمده است: «لَأَعْلَمَنَّ أَقْوَامًا مِنْ أُمَّتِي يَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِحَسَنَاتٍ أَمْثَالِ جِبَالِ تِهَامَةَ بِيضًا، فَيَجْعَلُهَا اللهُ عَزَّ وَجَلَّ هَبَاءً مَنْثُورًا؛ گروه‌هایی از امتم را می‌شناسم که با نیکی‌هایی به اندازه کوه تهامه به قیامت می‌آیند؛ امّا خدای متعال آن نیکی‌ها را همچون غبار پراکنده می‌سازد و نمی‌پذیرد». عرض شد: ای پیامبر خدا! آن‌ها را برای ما توصیف فرمایید. فرمود: «أَمَا إِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ، وَمِنْ جِلْدَتِكُمْ، وَيَأْخُذُونَ مِنْ اللَّيْلِ كَمَا تَأْخُذُونَ، وَلَكِنَّهُمْ أَقْوَامٌ إِذَا خَلَوْا بِمَحَارِمِ اللهِ انْتَهَكُوهَا؛ آنان برادران شما و از خودتان هستند و مانند شما اهل شب زنده داری هستند؛ امّا در هنگام خلوت، مرتکب بی‌شرمی در برابر خدای متعال می‌شوند و گناه می‌کنند.» حدیث به کسانی اشاره دارد که وقتی از چشم مردم دور می‌شوند، مرتکب گناه و معصیت می‌شوند، اما در برابر دیدگان مردم گناه نمی‌کنند.

در حدیث آمده است: «إيَّاك أن تكون صديقاً لإبليس في السّرّ عدوّاً له في العلانية؛ بپرهیز از این که در نهان، دوست ابلیس و در آشکار، دشمن او باشی.»

در حديث دیگری آمده است: «اتّق أن يكون الله أهون النّاظرين إليك؛ بپرهیز از این که خداوند را پست‌تر از هر بیننده‌ای به حساب آوری.»

در حديث دیگری آمده است: «أَتَدْرُونَ مَنِ الْمُفْلِسُ مِنْ أُمَّتِي؟ قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا دِينَارَ وَلَا مَتَاعَ. فَقَالَ رَسُولُ الله(ص): الْمُفْلِسُ مِنْ أُمَّتِي مَنْ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلَاتِهِ وَصِيَامِهِ، وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا، وَقَذَفَ هَذَا، وَأَكَلَ مَالَ هَذَا، وَسَفَكَ دَمَ هَذَا، وَضَرَبَ هَذَا، فَيُقْتَصُّ لِهَذَا مِنْحَسَنَاتِهِ، وَلِهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، فَإِذَا فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يَقْضِيَ مَا عَلَيْهِ، أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ، فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ، ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ؛ آيا مي‌دانيد مفلس کيست؟ گفتند: به نظر ما مفلس کسي است که پول و دارايي نداشته باشد. فرمود: به راستي مفلس کسي است که در روز قيامت با نماز و روزه خود مي‌آيد، در حالي که به يکي توهين کرده و به يکي تهمت زده و مال ديگري را خورده و خون شخصي را ريخته و ديگري را زده است. پس تمام این‌ها از حسناتش گرفته مي‌شود؛ اگر پیش از اينکه خطاهايش جبران شود، حسناتش تمام شود، از خطاهاي آن‌ها گرفته مي‌شود و به او منتقل مي‌شود و سپس در آتش افکنده مي‌شود.»

در حديث آمده است: «يؤتى بأحد يوم القيامة يوقف بين يدي الله ويدفع إليه كتابه، فلا يرى حسناته، فيقول: إلهي، ليس هذا كتابي! فإني لا أرى فيها طاعتي؟! فيقال له: إنّ ربّك لا يضلّ ولا ينسى، ذهب عملك باغتياب النّاس، ثم يؤتى بآخر ويدفع إليه كتابه، فيرى فيه طاعات كثيرة، فيقول: إلهي، ما هذا كتابي! فإني ما عملت هذه الطّاعات! فيقال: لأنّ فلاناً اغتابك فدُفعت حسناته إليك؛ در روز قیامت فردی را به پیشگاه الهى می‌آورند و نامه عملش را به او می‌دهند. متوجه می‌شود از کارهاى خوب او در نامه عملش خبرى نیست. می‌گوید: خدایا! این نامه عمل من نیست؛ چون عبادت‌هایم را در آن نمی‌بینم. به او گفته می‌شود: خداوند هیچ‌گاه کار کسى را فراموش و عوض نمی‌کند. اعمال تو با غیبت کردن از بین رفته است. فرد دیگرى را می‌آورند و نامه عملش را به او می‌دهند. می‌بیند که خوبی‌های بسیارى در آن وجود دارد. می‌گوید: خدایا! چنین طاعاتى را انجام نداده‌ام. به او گفته می‌شود: فلانى از تو غیبت کرد، در نتیجه حسنات او به تو رسید.»

در تاریخ آمده است: «شخصی شنید که فردی غیبت او را کرده است. او طبقی از خرما برای او فرستاد و گفت: به من خبر رسید که حسنات خود را برایم فرستاده‌ای. از این رو خواستم جبران کنم؛ اما عذر مرا بپذیر. چون نمی‌توانم کار تو را به صورت کامل جبران کنم.»

 

چگونه داشته‌های خود را حفظ کنیم؟

عزیزان! مصیبتی از این بالاتر نیست که انسان در این دنیا با انواع عبادات و مستحبات خود را به زحمت بیندازد، تلاش کند، صدقه بدهد و بیاموزد تا در روز قیامت پاداش دریافت کند و از این آتش جهنم نجات یابد و وارد بهشت شود؛ اما به او گفته شود که حسنات تو به باد فنا رفت. آن هم در شرایطی که مجالی برای جبران نیست. مگر این که خداوند لطف و رحمت خود را شامل حال او کند. در این شرایط، حال او به مانند بازرگانی است که با رنج‌ها و مشقات بسیار، ثروت فراوانی به دست آورده است، اما درست در روزی که به این ثروت نیاز دارد، آن را از دست بدهد یا این که حال او مانند زنی است که در مکه می‌زیست و خداوند در اشاره به او می‌فرماید: «وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكَاثاً». این زن به همراه کارگران دیگر از صبح تا شام پشم می‌ریسید؛ اما وقتی کارشان به پایان می‌رسید، بی‌هیچ دلیلی به آنان دستور می‌داد، هر چه را رشته‌اند، باز کنند.

از این رو عزیزان! باید همیشه مواظب خودمان باشیم و نفس خود را مورد محاسبه و ملامت قرار دهیم. باید از چیزهایی که از گوش و دیده ما صادر می‌شوند و به دست و همه اعضا و جوارح ما انجام می‌شوند، اطمینان حاصل کنیم. مطمئن شویم که با آن‌ها معصیت خدا نکرده‌ایم، به کسی ستم نکرده‌ایم و به کسی اهانت روا نداشته‌ایم تا ناگهان با این خطاب الهی مواجه نشویم که می‌فرماید: «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالاً* الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً». همان‌هایی که تمام سرمایه‌شان اعم از خیرات و حسنات را از دست داده‌اند.

در هر زمان و مکانی، بعد از انجام هر طاعت و عبادتی و بعد از هر بخشش، جهاد و فداکاری باید این نکته را به یاد داشته باشیم تا تلاش‌ها، فداکاری‌ها و پاداش‌های خود را حفظ کنیم.

همیشه باید این چنین دعا کنیم: خدایا تا زمانی که ما را زنده داشته‌ای، بر دین خود ثابت قدم بدار و دل‌ها، دیده‌ها، گوش‌ها و اعضا و جوارح ما را منحرف مکن و ما را از جمله رحمت شدگان قرار ده و ما را از محرومان قرار نده. ای مهربان‌ترین مهربانان.

 

خطبه دوم:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به همان چیز توصیه می‌کنم که خداوند به توصیه فرموده است: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْماً لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئاً إِنَّ وَعْدَ اللهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللهِ الْغَرُورُ».

خداوند از بندگان خود می‌خواهد که اگر قرار است از چیزی بترسند، از آن روزی بترسند که حتماً می‌آید. در آن روز هر کسی گرفتار خودش است. هیچ کس دیگری را بی‌نیاز نمی کند. حتی پدر فرزندان خود را بی‌نیاز نمی کند. نه مادر فرزندان خود را بی‌نیاز می کند و نه فرزندان والدین خود را. آن چه در این روز آن‌ها را بی‌نیاز می‌کند، تقوا و طاعت الهی است. هر کس در زندگی خود تقوا داشته باشد و فریب شهوات و لذات دنیا، وعده‌های شیطان، آرزوهای شیرین و حتی فریب نفس خود را نخورد.

ما نیاز داریم که این توصیه را بپذیریم تا خود را از آن چه خداوند در این روز ما را از آن بیم داده است، حفظ کنیم و از آگاهی و مسئولیت‌پذیری بیشتری در زندگی برخوردار شویم و از توان بیشتری برای مقابله با چالش‌ها برخوردار گردیم.

 

باید سخت‌گیری شود

از ویروس کرونا آغاز می‌کنیم که افزایش تعداد مبتلایان در میان کسانی که از خارج آمده‌اند یا مقیم کشور هستند، متوقف نشده است. از این رو بار دیگر باید یادآوری کرد که ضروری است پروتکل‌های بهداشتی به صورت کامل رعایت شوند و این کار باید وظیفه و واجب دینی و انسانی در نظر گرفته شود.

در اینجا از دولت که تصمیم گرفته است به پذیرش لبنانی‌های خارج نشین ادامه دهد و شروع به باز کردن نهادهای عمومی و خصوصی برای راه افتاد چرخ اقتصاد کشور کرده است، می‌خواهیم که نسبت به کسانی که از خارج آمده‌اند و مقیم کشور هستند، مقررات را به شدت اجرا کند و به هیچ وجه بی‌توجهی و سهل انگاری نکند.

در اینجا باید از رعایت پروتکل‌های بهداشتی توسط نمازگزاران این مسجد و مساجد دیگر تشکر کنیم. این کار باعث می‌شود که بازگشت به این مکان‌ها به صورتی ایمن اتفاق بیفتد و اثر منفی روی سلامت نمازگزاران و خانواده‌هایشان نداشته باشد.

 

مسئولیت دولت

در کنار تلاش برای مبارزه با ویروس و آثار و پیامدهای آن، به نظر می‌رسد نیاز شدیدی وجود داشته باشد که برای درمان وضعیت معیشت مردم اقدامی جدی صورت گیرد و به مسکن‌ها بسنده نشود. چون قیمت کالاهای ضروری و آخرین آن‌ها بهای نان و مازوت و همین طور نسبت بیکاری و میانگین فقر در حال افزایش است و این روی قوت روزانه لبنانی‌ها، امنیت اجتماعی و تأمین ساده‌ترین نیازهای آنان اثر منفی دارد.

در اینجا بار دیگر از دستگاه‌های دولتی می‌خواهیم برای برکنار ماندن از عواقب و پیامدهای این مسئله و حمایت از به حرکت افتادن چرخ کشاورزی، صنعت، مشاغل، مؤسسات و شرکت‌های زیان دیده با جدیت و مسئولیت‌پذیری، راه‌های درمان این مشکل را بررسی کنند و از همه راه‌های مجاز برای تأمین شرایط زندگی شرافتمندانه برای مردم، استفاده کنند.

در عین حال که از نیروهای موافق و مخالف دولت می‌خواهیم زمینه را برای ایفای وظایف دولت فراهم کنند، از دولت نیز می‌خواهیم که فعال‌تر عمل کند، روی اهداف اعلام شده خود پایداری به خرج دهد، روش اصلاحی خود را ادامه دهد و در پرونده‌های مطرح شده، به جهنم سهمیه بندی‌ها نیفتد. همان پرونده‌هایی که اعتبار دولت‌های گذشته را نابود کرد و کشور را به اینجا رساند. دولت باید بداند علاوه بر حمایت همه نیروهای سیاسی و مردمی مخلص که خواستار برون رفت لبنان از این تونل تاریک به سوی بهبودی و ثبات هستند، چیزی که به آن مشروعیت، قدرت و توان تداوم می‌دهد، مبارزه با فساد، انجام اصلاحات جدی و ارائه راه حل‌های جدی برای وضعیت اقتصادی موجود است.

 

عدم استفاده ابزاری از حرکت‌ها

در همین زمان لبنانی‌ها مراقب خواسته‌ها و مطالبات تظاهرات مجموعه‌ای از حرکت‌های مردمی در ششم این ماه تحت عنوان مبارزه با وضعیت اقتصادی موجود هستند.

در این زمینه در عین حال که موافق اعتراضات برای اعمال فشار علیه دولت و جریان‌های سیاسی هستیم تا تمام توان خود را مقابله با وضعیت اقتصادی موجود و حرکت در مسیر اصلاحات بسیج کنند، اما هشدار می‌دهیم که این حرکت‌ها نباید از حالت مسالمت‌آمیز بودن و طرح مطالبات خارج شده و در چارچوب درگیری‌های سیاسی داخلی قرار گیرند یا از آنها در راستای اعمال فشار خارجی برای از بین بردن حاکمیت ملی و آزادی کشور استفاده شود.

 

عبرت گرفتن از روز شکست

این روزها سالروز شکست سال 1967 است. مهم‌ترین عبرتی که باید از این واقعه بگیریم این است که باید نسبت به نیرنگ دشمن هشیار بود. چون رژیم صهیونیستی دشمنی نیرنگ‌باز است و مترصد فرصتی است که طرح‌های خود را در منطقه عملی کند و به تجاوزگری‌های خود ادامه دهد. همان طور که دیروز از آسمان لبنان سوریه را هدف قرار داد. از این رو باید با مقاومت و وحدت در برابر این دشمن ایستاد در برابر طمع ورزی‌ها و توطئه‌های آن از پای نیفتاد.

 

سالروز رحلت امام خمینی

در خاتمه باید به سالروز رحلت امام خمینی، فقیه مجددی که حیات، درخشندگی و معنویت را به اسلام بازگرداند و تجربه اسلامی پیشروی را برای پرداختن به دغدغه‌ها و مسائل مستضعفان، به ویژه قضیه فلسطین و طرح آن به عنوان مهم‌ترین محور وحدت اسلامی و آزادی خواهی در جهان ارائه داد.

به این مناسبت احساس می‌کنیم که مسئولیت سنگین بر عهده کسانی است که دغدغه های اسلامی دارند. این که این ارزش را حفظ کنند تا اسلام همچنان در عرصه‌های تمدنی و فکری در برابر تمام چالش‌های فراروی جهان حضوری فعال داشته باشد.