خطبه جمعه، 10 مرداد ماه 1399

مطالب مهم خطبه اول: رؤیای ذبح / موفقیت در امتحان / جاودانه کردن واقعه.

مطالب مهم خطبه دوم: وخامت وضعیت معیشت و سلامت / مسئولیت مشترک / همبستگی علیه دشمن / حمایت از ارتش ضرورت دارد.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

خطبه‌های نماز جمعه بیروت به امامت علامه سید علی فضل الله

10 ذی الحجة 1441 هـ برابر با 10 مرداد ۱۳۹۹ هـ و 31/٧/٢٠٢٠ م

 

مطالب مهم خطبه اول: رؤیای ذبح / موفقیت در امتحان / جاودانه کردن واقعه.

مطالب مهم خطبه دوم: وخامت وضعیت معیشت و سلامت / مسئولیت مشترک / همبستگی علیه دشمن / حمایت از ارتش ضرورت دارد.

 

خطبه اول:

خداوند سبحانه و تعالی در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَاماً قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ» صدق الله العظيم.

این آیه به این نکته اشاره دارد که حضرت ابراهیم(ع) با وظایف سنگین و دشواری مورد امتحان قرار گرفت. او نیز به خوبی این وظایف را به دوش کشید و از عهده انجام آن‌ها برآمد. از این رو شایستگی یافت تا الگو و پیشوای مردم شود.

 

رؤیای ذبح

یکی از این وظایف مهمی که قرآن کریم بدان اشاره کرده، این است که حضرت ابراهیم(ع) در خواب دید که باید تنها فرزند خود اسماعیل را ذبح ‌کند و می‌دانیم که رؤیای پیامبران، صادق و وحی الهی است.

در آن روز ابراهیم(ع) بدون تردید تسلیم امر الهی شد. ولی پیش از هر چیزی باید به فرزندش خبر می‌داد تا او نیز برای این کار آماده شود. گویی از اسماعیل می‌خواست که به اختیار خود این کار را انجام دهد. از این رو فرمود: «قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى». پاسخ اسماعیل این بود: زمانی که این کار دستور خداوند متعال است، او نیز تسلیم امر پدرش است؛ بنابراین عرض کرد: «يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللهُ مِنَ الصَّابِرِينَ». این که اسماعیل عرض کرد: پدر جان! اشاره به این واقعیت دارد که تن دادن به این امر، حتی اگر به مرگ او بینجامد، باز هم ذره‌ای از محبت و عاطفه او نسبت به پدرش نمی‌کاهد. وقتی تصمیم گرفتند که فرمان الهی را انجام دهند، «فَلَمَّا أَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَبِينِ»، ابراهیم(ع) با سرعت و قدرت کارد را به گردن فرزندش اسماعیل فرود آورد، اما کارد تیز کوچک‌ترین اثری روی گردن اسماعیل به جای نگذاشت. بار دیگر کارد را بر گردن اسماعیل کشید، ولی باز هم کوچک‌ترین اثری روی گردن اسماعیل نداشت. حضرت ابراهیم از این اتفاق شگفت‌زده شد. در اینجا بود که خطاب به ابراهیم(ع) این ندا آمد: «وَنَادَيْنَاهُ أَنْ يَا إِبْرَاهِيمُ * قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ * إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِينُ * وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ».

خداوند در این موقعیت دشوار به ابراهیم(ع) مهر آورد. همان طور که پیش از این نیز وقتی نمرود پادشاه بابل می‌خواست به خاطر شکستن بتان و دعوت به پرستش خداوند یگانه او را بسوزاند، به او رحم کرده بود: «يَاْ نَاْرُ كُونِي بَرْداً وَسَلَاماً عَلَى إِبْرَاهِيمَ». خداوند با ذبح بزرگی فدیه اسماعیل را داد. چرا که روایت می‌گوید در آن لحظه جبرئیل قوچی را برای ابراهیم آورد و به او گفت تا به جای اسماعیل آن را ذبح کند.

 

موفقیت در امتحان

عزیزان! خداوند سبحان نمی‌خواست که ابراهیم طبق دستور او اسماعیل را واقعاً ذبح کند. بلکه می‌خواست او را بیازماید تا راستی ارتباط او با خداوند، تسلیم بودن در برابر پروردگار و آمادگی او برای قربانی کردن گران‌بهاترین و عزیزترین داشته‌هایش معلوم شود.

قربانی ابراهیم(ع) قربانی معمولی نبود. اسماعیل فرزندی مانند دیگر فرزندان نبود. بلکه قربانی ابراهیم بسیار گران‌قیمت بود. او باید فرزند خود را به دست خود قربانی می‌کرد نه به دست دیگری. آن هم در شرایطی که سالخورده شده بود و در روایت آمده است که در روز ولادت اسماعیل، او هفتاد ساله بود. در شرایطی که اسماعیل به جوانی و توانایی رسیده بود و می‌توانست یار و یاور پدرش باشد و به درجه‌ای از صفات و ویژگی‌ها رسیده بود که تقدیر الهی این شده بود که پیامبر شود و نمونه ایمان گردد. وقتی خداوند به ابراهیم(ع) بشارت تولد اسماعیل را داد، درباره او فرمود: «وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولاً نَبِيّاً * وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيّاً».

 

جاودانه کردن واقعه

خداوند سبحانه و تعالی با واجب قرار دادن قربانی کردن در مناسک حج و مستحب بودن آن در جاهای دیگر، این رویداد را جاودانه کرد. خداوند با این کار به مسلمانان یادآوری می‌کند که در زندگی خود باید این راه را در پیش بگیرند. راه تسلیم خداوند بودن و رضایت دادن به آن چه خداوند بدان دعوت می‌کند. به گونه‌ای که برای آن‌ها دستور خداوند بالاتر از تمام دستورات و اوامر و نهی خداوند بالاتر از تمام نواهی باشد.

با تسلیم خداوند شدن، جان آرامش می‌یابد و به قربانی کردن جان، مال، خواسته‌ها، تعصبات، حساسیت‌ها، خودخواهی‌ها و واکنش‌ها رضایت می‌دهد. با تسلیم خدا شدن، از تنش‌ها و خطاها می‌کاهیم، از کشورها و مردم محافظت می‌کنیم، به آرزوهای خود می‌رسیم و انسان را به رضوان و بهشت الهی می‌رسانیم: «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ».

 

خطبه دوم:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به همان چیزی توصیه می‌کنم که خداوند با این فرمایش ما را بدان سفارش کرده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً * يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ».

این توصیه خداوند به ماست. باید متوجه حرف‌های خود باشیم. باید نسبت به پیامدهای سخنان خود هوشیار باشیم. چون حرف‌های ما ممکن است که پیامدهای خطرناکی داشته باشد. چه بسیار حرف‌هایی که به حق، عدالت و آزادی آسیب می‌زنند، سیمای انسان را مخدوش می‌کنند، کرامت او را به هدر می‌دهند، فتنه می‌افروزند و خانه‌ای را ویران می‌کنند. برخی حرف‌ها ممکن است عزم انسان را از مسائل حق، عدالت و آزادی بازدارند، موجب ترک معروف شوند و منکری را اشاعه دهند. چون در ترازوی الهی کلام بسیار حساس است و انسان مسئول تمام پیامدها و آثار آن است. از این رو خداوند متعال فرموده است: «وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآَثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ» و فرموده است: «مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ».

هرگاه چنین کردیم، می‌توانیم تنش‌ها را برطرف کنیم، فتنه‌ها را ریشه کن کنیم و زندگی را بسازیم و از توانایی بیشتری برای رویارویی با چالش‌ها برخوردار گردیم.

 

وخامت وضعیت معیشت و سلامت

از وخامت بحران سلامت آغاز می‌کنیم که به خاطر گسترش سریع ویروس کرونا، فشار خود را بر کشور افزایش داده است. ما در برابر این بیماری، هنوز هم امید ما به پایبندی مردم به اقدامات دولت و رعایت روش‌های پیشگیری است تا به وضعیتی دچار نشویم که کشور تاب تحمل پیامدها و آثار بهداشتی و مالی آن را نداشته باشد.

به موازات این مسئله، وضعیت معیشت نیز رو به وخامت نهاده است، قیمت‌ها در حال بالا رفتن است و سریال از دست رفتن ساده‌ترین ملزومات زندگی مانند برق، سوخت و مواد غذایی ادامه دارد. در حالی که نه نیروهای امنیتی به مسئولیت‌های خود عمل می‌کنند و نه دستگاه قضایی کسانی را که در گذشته فساد کردند و یا الآن در برابر دیدگان مردم دست به فساد می‌زنند، مورد بازخواست و محاسبه قرار می‌دهد.

در برابر این وضعیت می‌توانیم سخن فلان مسئول را بفهمیم که از وجود مافیای تجاری و حمایت‌های سیاسی و طایفه‌ای از فسادی که ممکن است از کسی مخفی نباشد، سخن می‌گوید. ولی نباید دیگران را ملامت کرد بلکه باید تلاش جدی به خرج داد.

 

مسئولیت مشترک

دولتی که به عهده گرفت تا کشور را از بحران‌های معیشتی نجات دهد، در این باره مسئولیت دارد و تا زمانی که از این مسئولیت دست نکشیده است، نباید از زیر باز مسئولیت شانه خالی کند. از جریان‌های سیاسی مخالف نیز می‌خواهیم که مسئولیت‌پذیر باشند و نباید در برابر تلاش‌های دولت برای کاستن از شدت بحران معیشتی و اقتصادی مانع‌تراشی کنند. چون مخالف بودن به معنای سنگ‌اندازی در برابر دولت نیست، بلکه ارائه راه‌حل‌های جایگزین و بهتر است. الآن زمان تصفیه حساب‌های سیاسی داخلی و خارجی نیست. بلکه حفظ کشور در برابر خطر فروپاشی است. چون اگر کشور دچار فروپاشی شود هیچ کس سالم نخواهد ماند. ما نسبت به تداوم این رنج‌ها هشدار می‌دهیم. ادامه یافتن این دردها باعث خواهد شد مردم به سمت گزینه‌های خطرناکی بروند که نباید چنین باشد.

 

همبستگی علیه دشمن

در همین زمان تجاوز دشمن اسرائیلی علیه کشور ادامه دارد و نقض حریم خشکی، دریایی و هوایی لبنان متوقف نشده است و آخرین آن چند روز پیش در مزارع شبعا اتفاق افتاد و دشمن به بهانه نفوذ رزمندگان مقاومت، بهانه‌ای هیچ‌گاه اثبات نشده است، شهروندان و دارایی‌هایشان را مورد تعدی قرار داده است.

ما عقیده داریم که مقابله با این وضعیت به همبستگی داخلی نیاز دارد تا نگذارد که دشمن با ریسمان اختلاف داخلی بازی کند و اهداف خود را در لبنان و منطقه تحقق ببخشد.

 

حمایت از ارتش ضرورت دارد

در خاتمه روز ارتش را تبریک عرض می‌کنیم و تأکید می‌کنیم که ارتش دژ میهن است و از لبنانی‌ها نیز می‌خواهیم که نسبت به حاکمیت ملی خودشان علاقه‌مند باشند و برای تقویت ارتش تلاش کنند و موانعی را که جلوی تجهیز ارتش برای دفاع از سرزمین و میهن را می‌گیرند، برطرف سازند.

ما اطمینان داریم که ارتش از عزم، اراده و تصمیم الهی برخوردار است. ولی تا هنوز نمی‌گذارند که ارتش ما قوی شود. ولی این نیز نباید تقدیر ارتش تلقی شود بلکه در این زمینه باید برای گذار همه جانبه از این وضعیت تلاش کرد.