خطبه جمعه، 5 دی ماه 1399

مطالب مهم خطبه اول: ولادت اعجازآمیز / موضع اسلام نسبت به مسیحیان / باید ایمان و ارزش‌ها تقویت شود.

مطالب مهم خطبه دوم: سالی دشوار برای لبنان / اجرا عبرت‌آموز است / وضعیت امنیتی و کرونا / تبریک میلاد حضرت مسیح(ع).

 

بسم الله الرحمن الرحیم

۱۰ جمادى الأولى 1442 هـ برابر با ۵ دی ۱۳۹۹ هـ و ٢٦/١٢/٢٠٢٠ م

میلاد حضرت مسیح(ع) مناسبتی برای همگرایی

 

مطالب مهم خطبه اول: ولادت اعجازآمیز / موضع اسلام نسبت به مسیحیان / باید ایمان و ارزش‌ها تقویت شود.

مطالب مهم خطبه دوم: سالی دشوار برای لبنان / اجرا عبرت‌آموز است / وضعیت امنیتی و کرونا / تبریک میلاد حضرت مسیح(ع).

 

خطبه اول:

خداوند سبحانه و تعالی در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «إِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهاً فِي الدُّنْيَا وَالْآَخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ» صدق الله العظيم.

در بیست و پنجم دسامبر مانند هر سال میلاد مبارک حضرت مسیح(ع) را گرامی می‌داریم. پیامبری که یاد او یادآور محبت، مدارا و برکت برای همه مردم است. همان‌طور که آیه «وَجِيهاً فِي الدُّنْيَا وَالْآَخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ» اشاره کرده، این ویژگی همان چیزی است که باعث شد آن حضرت جایگاه ویژه‌ای در دل‌های مردم و نزد خداوند عزوجل داشته باشد.

 

ولادت اعجازآمیز

به این مناسبت امروز می‌خواهیم به معجزه ولادت، نقش و چالش‌هایی که این پیامبر با آن‌ها روبرو گردید بپردازیم. قرآن کریم در اشاره به ولادت آن حضرت می‌فرماید: «وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكَاناً شَرْقِيّاً * فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَابا». چرا که مریم(س) بیت المقدس را برای عبادت و دوری گزیدن از دید مردم انتخاب کرد. «فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا» که اشاره به یکی از فرشتگان دارد «فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَراً سَوِيّاً * قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَاماً زَكِيّا».

آن روز مریم از سخن آن فرشته تعجب کرد و از او پرسید: چگونه امکان دارد فرزندی داشته باشد در حالی که هنوز ازدواج نکرده است: «قَالَ كَذَلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّن». خداوند خواسته است که این مولود، عادی نباشد. از این رو ولادت او نشانه قدرت و مشیت الهی خواهد شد و به عنوان رحمت و هدایت مردم برانگیخته خواهد شد: «وَكَانَ أَمْراً مَقْضِيّ».

بعد از آن مریم ساعات، روزها و ماه‌هایی را طبق روایات مختلف، به حاملگی گذراند، لحظه زایمان او فرارسید. از این رو به تنه درخت خرمایی تکیه داد. این کار بدون حساب نبود. چون مریم به خوبی از دشواری‌های این کار آگاه بود. او باید در حالی حمل خود را به زمین می‌نهاد که یاور، غذا و آبی به همراه نداشت. نمی‌دانست وقتی از او می‌پرسند این نوزاد را از کجا آورده‌ای، به مردم چه بگوید. حال آن که او به عفت و پاک‌دامنی معروف بود. او با گفتن: «يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هَذَا وَكُنْتُ نَسْياً مَنْسِيّا» این احساس خود را بیان کرد.

فرشته‌ای که خداوند او را فرستاده بود تا در این لحظات دشوار همراه او باشد، سریع به او پاسخ داد: «فَنَادَاهَا مِنْ تَحْتِهَا أَلَّا تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيّاً * وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيّاً * فَكُلِي وَاشْرَبِي وَقَرِّي عَيْناً فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَداً فَقُولِي إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمَنِ صَوْماً فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيّا».

وقتی فرزندش را به آغوش گرفت و مردم از او پرسیدند: «يَا أُخْتَ هَارُونَ ــ از نظر پاکی و طهارت ــ مَا كَانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْءٍ وَمَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيّا» مریم نیز همین کار را کرد. سخنی نگفت و به نوزاد اشاره کرد.

در اینجا بود که حضرت مسیح(ع) در گهواره به زبان آمد تا از مادر خود دفاع کند و از آینده خود سخن بگوید: «قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللهِ آَتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيّاً * وَجَعَلَنِي مُبَارَكاً أَيْنَ مَا كُنْتُ وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيّاً * وَبَرّاً بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيّاً * وَالسَّلَامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَيَوْمَ أَمُوتُ وَيَوْمَ أُبْعَثُ حَيّاً * ذَلِكَ عيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِي فِيهِ يَمْتَرُونَ * مَا كَانَ للهِ أَنْ يَتَّخِذَ مِنْ وَلَدٍ سُبْحَانَهُ».

 

موضع اسلام نسبت به مسیحیان

نگاه اسلامی به حضرت مسیح(ع) این است که او یکی از پیامبران بزرگ الهی است. خداوند او را فرستاد تا راه پیشینیان خود را ادامه دهد و زمینه را برای پیامبر بعد از خود فراهم سازد. خداوند در اشاره به این نقش می‌فرماید: «إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ» و در آیه دیگری می‌فرماید: «يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ» و این که او کشته و به صلیب کشیده نشده است: «وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ».

این دیدگاه با نگاه مسیحیت متفاوت است که او را پسر خدا می‌داند که جوارح مریم او را حمل کرد و به صلیب کشیده شد. ولی این تفاوت نیز شکافی در رابطه اسلام با پیروان مسیحیت ایجاد نکرد و خواستار نفرت ورزی به آنان نشد. این موضع در چند مورد قابل ملاحظه است:

مورد اول – وقتی مسیحیان نجران به مدینه منوره آمدند، به رغم این که لباس مخصوص کلیسا به تن داشتند و صلیب به گردن آویخته بودند، پیامبر خدا در مسجد خود از آنان استقبال کرد. وقتی در مسجد پیامبر حضور داشتند، وقت دعایشان فرارسید. آنان درخواست کردند که به شیوه خود در مسجد دعا بخوانند. پیامبر اجازه داد. آنان نیز در مسجد ناقوس نواختند و آنان در برابر چشم مسلمانان دعا خواندند، بدون این که اعتراض مسلمانان را برانگیزد.

مورد دوم – بعد از این که در سال نهم هجرت اسلام تمام شبه جزیره عربستان را فراگرفت، پیامبر خدا نامه‌ای برای ابوحارث اسقف نجران فرستاد. در این نامه آمده بود: «بسم الله الرحمن الرحیم. از پیامبر خدا به ابوحارث اسقف بزرگ نجران و کشیشان و اسقف‌های او! اما بعد اسقف بزرگ و کشیشان و اسقف‌های او بدانند که کلیساها، معابد و صومعه‌های شما همان‌طور که بودند، باقی خواهند ماند و شما در عبادت خود آزادید و هیچ‌کدام از منصب و مقام خود برکنار نخواهد شد و چیزی تغییر نخواهد کرد و همین‌طور تا زمانی که اسقف‌ها صادق باشند و طبق آموزه‌های دین عمل کنند، چیزی از مراسم دینی شما تغییر نخواهد کرد؛ بنابراین هر کس چنین کند، در پناه خدا و پیامبرش خواهد بود و هر کس از این کار سرپیچی کند، او دشمن خدا و پیامبرش خواهد بود.»

مورد سوم – وقتی مسیحیان روم در برابر ایرانیان شکست خوردند،‌ مسلمانان از این بابت ناراحت شدند. پس آیات الهی نازل شد تا به مسلمانان بشارت دهد که بعد از این شکست، نوبت پیروزی خواهد بود. قرآن کریم این پیروزی را نصرت الهی نامید و اندوه مسلمانان به شادی تبدیل شد. سوره‌ای نازل شد که آیات ابتدایی آن چنین بود: «الم* غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ * فِي بِضْعِ سِنِينَ للهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ».

این موضع، به گذشته منحصر نیست بلکه در گذشته وجود داشته و در حال و آینده نیز ادامه خواهد داشت.

 

باید ایمان و ارزش‌ها تقویت شود

عزیزان! خواست ما این است که میلاد حضرت مسیح(ع) مناسبتی برای همگرایی مسلمانان و مسیحیان باشد. این که ارتباطشان را تقویت کند و باعث همکاری مشترک برای تقویت ایمان و ارزش‌هایی که حضرت مسیح(ع) آورد و پیامبر خدا(ص) آن‌ها را کامل کرد، در دنیا شود. ارزش‌هایی چون محبت، مهربانی، عدالت، احترام به کرامت انسان و مقابله با کسانی که برای رواج کفر، ظلم و طغیان تلاش کرده و به کرامت مردم و ملل مستضعف اهانت می‌کنند. با این کار به جایگاه بایسته نزد خداوند می‌رسند.

«إِنَّ الَّذِينَ آَمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آَمَنَ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ».

 

خطبه دوم:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به همان چیزی توصیه می‌کنم که حضرت مسیح(ع) به حواریون خود توصیه کرد. به آنان فرمود: «بحقٍّ أقولُ لكُم: إنَّ الحَريقَ لَيَقَعُ في البَيتِ الواحِدِ فلا يَزالُ يَنتَقِلُ مِن بَيتٍ إلى بَيتٍ حتّى تَحتَرِقَ بُيوتٌ كثيرَةٌ، إلاّ أن يُستَدرَكَ البَيتُ الأوَّلُ فَيُهدَمَ مِن قَواعِدِهِ فلا تَجِدَ فيهِ النارُ مَحَلاًّ و كذلكَ الظَّالِمُ الأوَّلُ لو اُخِذَ على يَدَيهِ لَم يُوجَدْ مِن بَعدِهِ إمامٌ ظالِمٌ فَيَأتَمُّونَ بهِ كما لَو لَم تَجِدِ النارُ في البَيتِ الأوَّلِ خَشَبا و ألواحا لَم تُحرِقْ شيئا؛ به حق، به شما بگويم اگر اتاقى آتش بگيرد، آن آتش پيوسته از اتاقى به اتاق ديگر سرايت می‌کند تا جايى كه اتاق‌های بسيارى می‌سوزند، مگر اين كه همان نخستين اتاق را دريابند و آن را از بيخ و بن براندازند كه در اين صورت، جاىی برای آتش نخواهد ماند. چنين است آفت ستمگر نخست كه اگر جلويش گرفته شود، بعد از او پيشواى ستمگرى پيدا نخواهد شد؛ چرا كه ديگران از او سرمشق گيرند؛ چنان كه اگر آتش در اولين خانه، چوب و تخته‌ای نيابد چيزى را نمی‌سوزاند.»

حضرت مسیح(ع) از جامعه می‌خواهد به ایستادگی در برابر همه ظالمان، فاسدان و منحرفان اهتمام داشته باشند و در برابر ظلم، فساد و انحرافشان سکوت نکنند تا ظلم و فساد به‌ جاهای دیگر تسری پیدا نکند. در این صورت جامعه در مقابله با چالش‌ها قوی‌تر خواهد شد.

 

سالی دشوار برای لبنان

از لبنان آغاز می‌کنیم که در حال خاتمه دادن به سالی است که به خاطر شیوع کرونا در جهان و فروپاشی اقتصادی، معیشتی و مالی برای لبنان بسیار دشوار بود.

هر چند بعد از تهیه واکسن کرونا که امید است به لبنان هم برسد، نشانه‌هایی از ضعیف شدن این بلا در حال بروز است، اما به نظر نمی‌رسد که این روند در زمینه‌های اقتصادی و معیشتی نیز به جریان افتد. بلکه به نظر می‌رسد با آغاز سال جدید این وضعیت وخیم‌تر شود. چرا که مشکلات تشکیل دولتی که بتواند کشور را از بحران‌ها نجات دهد، ادامه دارد و درگیری میان جریان‌های سیاسی متولی تشکیل دولت روی این که کدام یک اختیار جزئیات دولت و تصمیمات آن را در دست داشته باشند و کدام یک در محاسبات داخلی و خارجی دست بالاتر را داشته باشند، داغ‌تر می‌شود.

در برابر این واقعیت بار دیگر برای هزارمین بار تأکید می‌کنیم که جریان‌های سیاسی باید به مسئولیت خود در ازای میهن در حال فروپاشی و انسان‌های مترصد مهاجرت برای فرار از دردها و رنج‌های همیشگی آن عمل کنند. باید سریعاً دولتی تشکیل دهند که لبنانی‌ها و دنیا منتظر آن هستند تا به لبنان کمک کند که از تنگناهای خود خلاصی یابد و از پیامدهای داغ منطقه‌ای و جهانی برکنار بماند؛ بنابراین بازی کردن با سرنوشت کشور و مردم آن کافی است.

هر گروه سیاسی حق دارد که در چارچوب رقابت میان نیروهای سیاسی، برای حمایت از موقعیت خود وارد درگیری سیاسی شود. ولی این کار وقتی توجیه دارد که وضعیت عادی بوده و کشور تحمل چنین درگیری‌هایی را داشته باشد. ولی وقتی کشور در حال فروپاشی است و نیازمند تلاش همگانی برای نجات آن است، این کار نباید صورت بگیرد.

متأسفانه در این دنیا هستند کسانی که دلشان با لبنان است، اما سیاسیون ما غرق در خیال منافع و محاسبات ناپایدار خود هستند. بار دیگر تأکید می‌کنیم که لبنانی‌ها زیاد منتظر نخواهند ماند و نباید به صبر آنان و سخنانی شیرینی که تحویلشان داده می‌شود و سیاست هراس افکنی رایج در عرصه سیاسی دل‌خوش کرد.

 

اجرا عبرت‌آموز است

در همین زمان، می‌خواهیم به تصمیم پارلمان مبنی بر رفع محرمانه بودن امور بانکی برای مدت یک سال بپردازیم. تا بار دیگر بر اهمیت این تصمیم تأکید کنیم؛ چون این تصمیم فتح بابی برای بررسی جنایی و رفع موانع سر راه آن خواهد شد. امیدواریم که رفع محرمانه بودن امور بانکی محدود به یک سال نشود؛ چون این مدت برای به سامان رسیدن تحقیقاتی که نشان می‌دهند اموال و ذخیره‌های مردم لبنان کجا رفته‌اند، کفایت نمی‌کند. عبرت‌آموزی این قوانین به اجرای آن‌هاست نه رفع موانع تصویب آن‌ها.

 

وضعیت امنیتی و کرونا

در زمینه امنیتی، نگرانی ما این است که به خاطر حوادثی چون قتل، تشدید موج دزدی‌ها و آدم‌ربایی امور از کنترل خارج شود. این مسائل ایجاب می‌کند که نیروهای امنیتی و مسئولان میدانی، برای جلوگیری از این پدیده‌ها و حمایت از صلح و ثبات داخلی بیدار و هوشیار باشند.

می‌ماند در زمینه بلای کرونا که تعداد مبتلایان به صورت بی سابقه ای در حال افزایش است، بار دیگر به هوشیاری درباره این بیماری و پیشگیری از آن و پرهیز از مراسم اجتماعی و حتی دینی که ممکن است باعث ابتلا یا گسترش بیماری می‌شود، فرا می خوانیم. ای لبنانی‌ها! تصمیم به دست شماست. پس نسبت به خودتان و دیگران امین باشید.

 

تبریک میلاد حضرت مسیح(ع)

در خاتمه سالروز میلاد حضرت مسیح(ع) را به مسلمانان، مسیحیان و همه لبنانی‌ها تبریک عرض می‌کنیم. خواست ما این است که این روز مناسبتی برای تقویت روح همگرایی بر اساس ارزش های تبلور یافته توسط آن حضرت باشد. ارزش‌هایی مانند مهربانی، محبت و خدمت به مردم بدون در نظر داشتن وابستگی‌های طایفه‌ای، مذهبی و سیاسی، رشد دادن ضعفا و محرومان، مقابله با ظلم، جور و طغیان از هر جهت و به نفع هر کسی که می‌خواهد باشد. با این کار کشور حفظ شده و ثبات پیدا می‌کند.