خطبه جمعه، 10 اردیبهشت ماه 1400

مطالب مهم خطبه اول: جایگاه شب قدر / قرآن و شب قدر / شب قدر کدام شب است؟ / استفاده از شب قدر.

مطالب مهم خطبه دوم: لبنان در معرض فروپاشی / قاچاق مواد مخدر / اهالی قدس در برابر دشمن می‌ایستند / روز کارگر.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

18 رمضان 1442 برابر با 10 اردیبهشت 1400 و 30/04/2021 م

احیای شب قدر؛ پاداش و برکات

 

مطالب مهم خطبه اول: جایگاه شب قدر / قرآن و شب قدر / شب قدر کدام شب است؟ / استفاده از شب قدر.

مطالب مهم خطبه دوم: لبنان در معرض فروپاشی / قاچاق مواد مخدر / اهالی قدس در برابر دشمن می‌ایستند / روز کارگر.

 

خطبه دینی:

خداوند سبحانه وتعالى می‌فرماید: «حم* وَالْكِتَابِالْمُبِينِ* إِنَّاأَنْزَلْنَاهُفِيلَيْلَةٍمُبَارَكَةٍإِنَّاكُنَّامُنْذِرِينَ * فِيهَايُفْرَقُكُلُّأَمْرٍحَكِيمٍ * أَمْراًمِنْعِنْدِنَاإِنَّا كُنَّامُرْسِلِينَ» صدق الله العظيم.

بیش از چند ساعت دیگر تا اولین شب قدر نمانده است؛ شبی که خداوند آن را از باقی شب‌های رمضان بلکه کل سال متمایز کرده است؛ چون فضائل و برکاتی در آن به ودیعت نهاده و شب قدر نامیده شده است؛ چرا که جایگاه عظیمی نزد خداوند عزوجل دارد. قرآن کریم در اشاره به عظمت شب می‌فرماید: «وَمَاأَدْرَاكَمَالَيْلَةُالْقَدْرِ * لَيْلَةُالْقَدْرِخَيْرٌمِنْأَلْفِشَهْرٍ».

 

جایگاه شب قدر

این شب نزد خداوند از هزار ماه بهتر است؛ یعنی خداوند متعال شبی را به امت اسلامی ارزانی داشته است که عمل در آن معادل هزار ماه و بلکه افزون‌تر است؛ یعنی عبادت هشتاد سال و چه ثوابی بالاتر از این ثواب وجود دارد.

در این شب خداوند فرشتگان خود و روح را به زمین می‌فرستد تا به خاطر نزول قرآن کریم گرامی‌شان بدارد و امنیت، صلح و آرامش را به آنان ارزانی دارد و دعا و مناجات مناجاتگران و ذکر و استغفار استغفار کنندگان را نزد خداوند بازآورد. «تَنَزَّل ُالْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا» البته مفسران در این که منظور از روح چیست؟ با هم اختلاف نظر دارند. برخی گفته‌اند که منظور جبرئیل امین است؛ چون خدای متعال درباره او فرموده است: «نَزَلَ بهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ» و برخی دیگر نیز گفته‌اند که روح آفریده‌ای بزرگ بالاتر از فرشته است.

در آیه‌ای دیگر خداوند به جنبه دیگری از این شب می‌پردازد و خواستار توجه به احیای آن می‌شود و آن این است که خداوند در این شب مرگ و زندگی، خیر و شر، سلامتی و بیماری، سعادت و شقاوت و عطا و محرومیت یک‌ساله بندگان خود را تقدیر می‌کند. می‌فرماید: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ * فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ * أَمْراً مِنْ عِنْدِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ».

آن چه بر شرافت این شب افزوده و جایگاه آن را بالاتر برده است، نزول قرآن کریم در آن است: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» و «حم * وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ * إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ».

 

قرآن و شب قدر

شاید این پرسش مطرح شود: چگونه این آیه از نزول قرآن کریم در شب قدر سخن می‌گوید، در حالی که قرآن کریم نه یک مرتبه بلکه در طول 23 سال، از آغاز بعثت تا وفات پیامبر نازل شده است؟ چون آیات در پاسخ به پرسش‌ها، مقابله با چالش‌ها، ابلاغ حکم شرعی یا مفهوم دینی یا راهنمایی اخلاقی بر پیامبر نازل می‌شد.

در تفسیر آن نظرات متعددی وجود دارد. برخی از مفسران گفته‌اند که در این شب، یعنی شب قدر قرآن کریم از لوح محفوظ به بیت العزة در آسمان دنیا نازل شد و بعد از آن به تدریج به هر مناسبت، حادثه‌ای و مرحله‌ای نازل گردید. برخی دیگر نیز گفته‌اند که در این شب نزول قرآن کریم بر پیامبر آغاز گردید؛ یعنی جبرئیل در غار حراء اولین آیات از قرآن کریم را بر پیامبر خدا نازل کرد. اینان در تقویت نظرشان می‌گویند که در خلال ماه رمضان پیامبر خدا در غار حراء عبادت می‌کرد و از سویی دیگر لفظ قرآن هم بر آیات قرآن صدق می‌کند و هم کل آن.

حال آن که برخی دیگر گفته‌اند قرآن در این شب بر قلب پیامبر نازل شد تا پیامبر خدا از کلیت آن اطلاع یابد و بعد از آن به تدریج و بر حسب شرایط که 23 سال طول کشید، نازل گردید.

 

شب قدر کدام شب است؟

اما این پرسش درباره شب قدر همیشه مطرح می‌شود: شب قدر کدام شب است؟ چرا با این که شب قدر یک شب است، سه شب احیا می‌شود؟ در این باره اختلاف به تعدد روایاتی برمی‌گردد که به شب قدر اشاره کرده‌اند. برخی از آن‌ها شب نوزدهم، برخی دیگر شب بیست و یکم و برخی دیگر شب بیست و سوم را شب قدر دانسته‌اند که نظر ما نیز همین است. روایات دیگر هم هستند که شب بیست و هفتم را گفته‌اند. روایاتی وجود دارد که می‌گوید شب قدر را در دهه آخر ماه رمضان پیدا کنید. پس ما باید همه این شب‌ها را احیا کنیم تا برای ما اطمینان حاصل شود که شب قدر را احیا کرده‌ایم و احیای آن را از دست نداده‌ایم و خیرات و برکات آن از ما سلب نشده است.

شاید این اختلافات نیز حکمتی داشته باشد و آن این که مؤمنان را وادارد که تمام این شب‌ها را احیا کنند تا خیرات و برکات آن را از دست ندهند.

احادیث اشاره داشته‌اند که خداوند رضایت خود را در میان انواع طاعات پنهان کرده است تا چیزی از طاعت او خوار و حقیر شمرده نشود و خشم خود را در میان معصیت خود پنهان کرده است تا بندگان از همه معاصی او پرهیز کنند و ولی خود را در میان بندگان خود پنهان کرده است تا کسی بنده‌ای از بندگان خدا را خوار و حقیر نشمارد، شاید او ولی خدا باشد و اجابت خود را در دعا کردن پنهان کرده است تا کسی دعا به درگاه او را حقیر نشمارد و اسم اعظم خود را در میان اسمای خود مخفی کرده است تا تمام اسمای او تعظیم و تکریم شوند و زمان مرگ را مخفی کرده است تا مردم همیشه برای مرگ آمادگی داشته باشند؛ همین طور خداوند این شب را در میان تمام این شب‌ها پنهان کرده است تا همه آن را احیا کنیم.

 

استفاده از شب قدر

عزیزان! باید در شب‌های قدر فعال باشیم. اگر در مساجد امکان ندارد، در خانه‌های خود احیا کنیم. نگذاریم شب سپری شود ولی از برکات آن بهره‌ای نبرده باشیم. چون معتقدیم که تمام ثانیه‌های آن گران‌بها هستند و چیزی گران‌بهاتر از آن وجود ندارد. نباید هیچ کاری ما را از احیای شب قدر بازدارد. باید با دل‌هایی صاف و بی‌کینه وارد این شب شویم و با زبانی پاکیزه از غیبت، سخن چنینی، دروغ و افترا به خداوند و مردم رو به درگاه خداوند بیاوریم؛ چون دعا و ذکربا زبان آلوده، قبول نمی‌شود. باید دعا کنیم که ما را از آتش جهنم حفظ کند؛ چون در دعای جوشن کبیر می‌خوانیم: «سُبحانَكَ يا لا إلهَ إلّا أنتَ، الغَوثَ الغَوثَ الغَوثَ، خَلِّصنا مِنَ النّارِ يارَبِّ». باید مکارم اخلاقی و صفات والا را در خودمان ایجاد کنیم و آن گونه که در دعای افتتاح آمده است، به درگاه الهی دعا کنیم تا به ما توفیق دهد تا خیرخواه نیرنگ‌ساز خویش باشیم و به کسی که از ما دوری کرده است، به خوبی پاداش دهیم و به آن کسی که محروممان کرده است، ببخشیم و به آن که از ما بریده است بپیوندیم و برخلاف آن که از ما غیبت کرده است، به نیکی یاد کنیم.

باید در زندگی خود از قرآن کریم راهنمایی بجوییم تا قرآن به راهنما، الگو و هدایت ما تبدیل شود و در دعای خود تمام نیازمندان را در نظر بگیریم؛ حتی آن‌هایی را که با ایشان اختلاف داریم یا میان ما و آن‌ها دشمن و عداوت وجود دارد. شب قدر فرصت گران‌بهایی است که آگاهان آن را از دست نمی‌دهند

وهمان‌طور که پیامبر خدا فرموده است: «مَنْ حُرِمَهَا فَقَدْ حُرِمَ الخَيْرَ كُلَّهُ، وَ لَايُحْرَمُ خَيْرَهَا إِلَّا مَحْرُومٌ؛ هر کس از خیرات این شب محروم شود، در واقع از تمام خیرات محروم شده است و جز محروم، کسی از خیرات از شب محروم نمی‌شود.» باید همیشه این گونه دعا کنیم: «اللَّهمَّ وفِّقني فيه لليلة القدر على أفضل حالٍ تحبّ أن يكون عليها أحد منأ وليائكوأ رضاها لك، وارزقني فيها أفضل ما رزقت أحداً ممن بلّغته إيَّاها و أكرمته بها، واجعلني فيها من عتقائ كمن النَّار وسعداء خلقك، برحمتك يا أرحم الرّاحمين؛ خدایا مرا توفیق ده تا در شب قدر بهترین حالتی را که دوست داری هر یک از دوستان تو داشته باشند و بیش از هر حالی مورد رضایت توست، داشته باشم. در این شب برترین روزی را نصیب ما بگردان، روزی کسی که به فضیلت شب قدرش رساندی و بدان شب تکریمش نمودی و مرا در آن از رها شدن از آتش جهنم و خوشبختان خلقت قرار ده. به رحمتت ای مهربان‌ترین مهربانان.»

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به وصیت امیرالمؤمنین(ع) پیش از وفات و در مقام خداحافظی با اهل بیت و کسانی که این نوشته به آن‌ها می‌رسد و یارانش، سفارش می‌کنم. فرمود: «أوصيكما وجميع ولدي وأهلبيتي، ومن بلغهم كتابي هذا من المؤمنين، بتقوالله، و نظم أمركم وصلاح ذات بينكم، فإنيس معت رسول الله(ص) يقول: صلاح ذات البين أفضل من عامة الصّلاة والصّيام. الله الله في الأيتام، لاتغبّوا أفواههم ولايضيعوا بحضرتكم. والله والله فيجيرانكم، فإنه موصيّة نبيّكم، ما زال يوصي بهم حتى ظنّنا أنّه سيورّثهم. والله الله في القرآن، فلا يسبقنّكم إلى العمل به غيركم. والله الله فيبيتربّكم، فلايخلو منكم مابقيتم، والله الله في الجهاد في سبيل الله بأموالكم وأنفسكم وألسنتكم. الله الله في الفقراء والمساكين فشاركوهم في معايشكم. ولاتتركوا الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر، فيولَّى الأمر شراركم، ثم تدعون فلا يستجاب لكم. وعليكم بالتّواصل والتّباذل، و إيّاكم والتّدابر والتقاطع والتفرّقو الحسد؛ شما و تمام فرزندان و خاندانم و كسانى را كه اين وصيت به آن‌ها می‌رسد، به ترس از خدا و نظم در امور زندگى و ايجاد صلح و آشتى در ميانتان سفارش می‌کنم؛ زيرا از پيامبر خدا(ص) شنيدم كه می‌گفت: اصلاح دادن بين مردم از نماز و روزه يكسان برتر است. خدا را! خدا را! درباره يتيمان، نكند آنان گاهى سير و گاه گرسنه بمانند و حقوقشان ضايع گردد. خدا را! خدا را! درباره همسايگان، حقوقشان را رعايت كنيد كه وصيت پيامبر شماست، همواره به خوش‌رفتاری با همسايگان سفارش می‌کرد تا آنجا كه گمان برديم براى آنان ارثى معين خواهد كرد. خدا را! خدا را! درباره قرآن! مبادا ديگران در عمل كردن به دستوراتش از شما پيشى گيرند. خدا را! خدا را! درباره خانه خداتا هستيد آن را خالى مگذاريد؛ زيرا اگر كعبه خالى شود مهلت داده نمی‌شوید. خدا را! خدا را! درباره جهاد با اموال و جان‌ها و زبان‌های خويش در راه خدا. خدا را! خدا را! درباره فقرا و نیازمندان. آن‌ها را در درآمدهای خود شریک کنید وامر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که بدانتان عهده‌دار امر شما می‌شود و سپس دعا می‌کنید و مستجاب نمی‌شود و بر شما باد به پيوستن با يكديگر و بخشش به همديگر. مبادا از هم روى گردانيد و پيوند دوستى را از بين ببريد ودچار تفرقه و حسد شوید.»

سپس فرمود: «أستودعكم الله جميعاً سددكم الله جميعاً، حفظكم الله جميعاً، خليفتي عليكم الله و كفى بالله خليفةً؛ همه شما را به خدا می‌سپارم. خداوند به همه شما توفیق دهد، همه شما را حفظ کند. جانشین من برای شما خداست و خداوند برای جانشینی کفایت می‌کند.»

این وصیت امیرالمؤمنین به ماست و ما باید با پایبندی دقیق به آن باید به آن عمل کنیم. چون پایبندی به این وصیت نشانه محبت واقعی است. او از ما نمی‌خواهد که به نشان دادن احساسات و عواطف در ازای او یا هواداری از او بسنده کنیم بلکه از ما عمل و رفتار نیز می‌خواهد.

و همانطور که امام باقر(ع) فرموده است: آیا برای مرد کافی است که بگوید من علی را دوست دارم و به او ولایت می‌جویم ولی در عمل چنین نباشد. این محبت سودی برای او ندارد. پس از خدا بترسید و هرگاه چنین شدیم از توان و آگاهی بیشتری برای مقابله با چالش‌ها برخوردار خواهیم گردید.

 

لبنان در معرض فروپاشی

از لبنان آغاز می‌کنیم که لبنانی‌ها روزهای دشواری را پشت سر گذاشتند و بعد از این که روشن شود کشور در معرض فروپاشی است، این وضعیت بدتر هم خواهد شد. با توجه به مقدار ذخیره مالی بانک مرکزی،این مدت از چند هفته تجاوز نخواهد کرد. البته این غیر از ذخیره احتیاطی الزامی باقیمانده است که از اموال سپرده‌گذاران است و برای باقی ماندن بانک مرکزی لبنان در ساختار بانک جهانی ضروری است.

البته طبیعی است که پیامدهای این امر به اوضاع معیشتی و حیاتی که لبنانی‌ها قادر به تحمل آن نیستند، محدود نخواهد ماند بلکه ممکن است به بروز حوادث امنیتی بینجامد و شاید هم به سر حد ناامنی برسد. آن هم در زمانی که غیر از حرف و سخن پیرامون کارت مالی حمایتی به جای برداشته سوبسیدها، راه حل‌های جدی یا اقدام فوق العاده نجات ملی که کشور را از این وضعیت و پیامدهای آن نجات دهد، وجود ندارد. ولی این طرح نیز مشکلات خود را دارد؛ چون منابع کافی برای تحت پوشش قرار دادن مردمی که به زیر خط فقر رسیده‌اند، فراهم نیست و به خاطر سهمیه‌بندی‌ها یا بازی منافع، این طرح نیز اسیر نهادهای دولتی فروپاشیده و فساد گسترده خواهد شد.

همیشه امیدوار بودیم که این وضعیت باعث شود وجدان کسانی که در مصدر مسئولیت هستند، تکان بخورد و آنان را وادارد که از محاسبات شخصی و امیدهای واهی داخلی و خارجی دست بردارند و به همگرایی برگردند تا در کنار هم برای برداشتن موانع تشکیل دولت جدید تلاش کنند؛ ما خواستار تشکیل دولتی هستیم که دولت شایسته‌سالاری باشد و به دور از نگاه به دیگران بتواند کشور را از وضعیت ناگوار کنونی رهایی بخشد. دولتی که اعتماد لبنانی‌ها را به دست آورد و دروازه‌های خارج را به روی آن باز کند.

در این زمینه بار دیگر از همه کسانی که مقام و مسئولیتی دارند می‌خواهیم که از بازی با سرنوشت کشور دست بردارند و درباره این مردم راه تقوا را در پیش بگیرند. مردم صبرشان تمام شده است و بیش از این نمی‌توانند پشت کردن به درد و رنج و نبود دارو و غذا و ساده‌تریننیازمندی‌هایزندگی‌شان را تحمل کنند.

 

قاچاق مواد مخدر

در همین زمان دوباره موضوع قاچاق مواد مخدر از لبنان دوباره مطرح شده است؛ چرا که برخی از دولت‌های خلیج [فارس] تصمیم گرفته‌اند که نگذارند صادرات لبنان وارد سرزمینشان شود. در این باره، بدون این که بخواهیم درباره پس زمینه‌های این تصمیم سخن بگوییم، بار دیگر خواستار مبارزه جدی و مسئولانه برای حمایت از این کشور در برابر قاچاقچیان و توزیع کنندگان مواد مخدر هستیم. این نیز به داشتن تصمیم جدی برای برداشته شدن حمایت‌ها از این دسته افراد هستیم. از دولت‌های خلیج [فارس] نیز خواهش می‌کنیم که به این خاطر، همه لبنانی‌ها را مجازات نکنند و آیه «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى» مبنای کارشان باشد. به جای آن همکاری با دولت لبنان را تقویت کنند تا جلوی این گونه رویدادها گرفته شود.

از تلاش‌های گذشته و حال دولت در تعقیب قاچاقچیان تشکر می‌کنیم و امیدواریم که با تمام جدیت و مسئولیت ملی، دینی و انسانی این کار ادامه یابد تا این مصیبت از کشور ریشه کن شود.

 

اهالی قدس در برابر دشمن می‌ایستند

به جوانان، زنان، مردانو کودکان قدس به خاطر ایستادگی قهرمانانه در برابر شهرک نشینان و نیروهای اشغالگر تبریک می‌گوییم که با وجود قربانی‌هایی که داده‌اند، نگذاشتند دشمن برنامه خود را برای یهودی‌سازی قدس و تقسیم جغرافیایی و مکانی(پس از تقسیم زمانی) ادامه دهد.

امید ما همچنان به مردم فلسطین و توانایی آنان در تحقق اهدافشان است. البته اگر مثل الآن تمام توان خود را متحد و بسیج کنند.

 

روز کارگر

در خاتمه باید عرض کنیم که امسال روز کارگر در شرایطی آمده است که متأسفانه بسیاری از کارگران کار و فرصت زندگی آبرومندانه را از دست داده‌اند. به این مناسبت روز کارگر را به تمام کارگران تبریک و تهنیت عرض می‌کنیم و از تمام کارفرمایان و مسئولان می‌خواهیم که به کارگران رحم کنند و به سویشان دست یاری دراز کنند و دستی را مورد تقدیر و تکریم قرار دهند که خدا و پیامبرش آن را دوست دارند. آنان را در برابر شرایط دشوار تنها نگذاریم یا این که وادار شوند به کشور دیگر مهاجرت کنند. شما باید دست و بازوی کارگران باشید و کمکشان کنید که با دشواری‌های زندگی مقابله کنند.