خطبه جمعه، 24 اردیبهشت ماه 1400

یقیناً اقوامی از امت خود را سراغ دارم که در روز قیامت با کوه‌هایی از ثواب به درگاه خداوند حاضر می‌شوند و خداوند نیز اعمال آنان را بسان خاکستر به باد می‌دهد. عرض شد: ای پیامبر خدا! آن‌ها را برای ما توصیف فرمایید. فرمود: آن‌ها از برادران و خویشاوندان شما مسلمانان هستند و حتی شب را مانند شما شب‌زنده‌داری می‌کنند؛ اما چون تنها می‌شوند، حلال و حرام خدا را رعایت نمی‌کنند.

بسم الله الرحمن الرحیم

2 شوال 1442 برابر با 24 اردیبهشت 1400 و 14/05/2021 م

از آن‌هایی نباشید که رشته‌هایشان را پنبه می‌کنند

 

خطبه دینی:

خداوند سبحانه وتعالى می‌فرماید: «وَلَا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِن بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَاثًا تَتَّخِذُونَ أَيْمَانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبَىٰ مِنْ أُمَّةٍ إِنَّمَا يَبْلُوكُمُ اللهُ بِهِ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ» صدق الله العظيم.

این آیه به زنی از قریش در زمان جاهلیت اشاره دارد که او و کارگرانش از صبح تا نیم روز از پشم نخ می‌ریسیدند و بعد از این کارشان به اتمام می‌رسید، به آنان دستور می‌داد که بدون دلیل هر آنچه را رشته‌اند، باز کنند.

قرآن کریم اشاره می‌دارد که بسیاری از مردم به رغم انتقاداتی که دارند و این کار زن را احمقانه و غیر عقلایی می‌دانند، خودشان کار به نظر بسیار عجیب این زن را انجام می‌دهند.

در همین دنیا می‌بینیم که مردم زحمت می‌کشند و برای رسیدن به مال مشقات بسیاری را تحمل می‌کنند، ولی وقتی به مال و ثروت رسیدند، به خاطر بی‌تدبیری یا بی‌کفایتی تمام چیزهایی را که به دست آورده‌اند، از دست می‌دهند. یا کسانی که به خاطر کارهای واکنشی یا حرف‌های حساب نشده، تمام جایگاهی را که نزد مردم به دست آورده‌اند، از دست می‌دهند. در آخرت نیز کسانی را می‌بینیم که به واجبات و وظایف خود عمل کرده‌اند، هر آنچه را خداوند از ایشان خواسته‌اند، انجام داده‌اند، نماز خوانده‌اند، روزه گرفته‌اند، حج کرده‌اند، زکات داده‌اند، خمس پرداخت کرده‌اند، نماز شب خوانده‌اند و کارهای خیر انجام داده‌اند، ولی با ارتکاب گناه و معصیت، بداخلاقی و ظلم رفتاری و گفتاری به مردم همه اعمال خوبشان را از دست می‌دهند. از این رو می‌بینیم وقتی در برابر خداوند قرار می‌گیرند تا از اعمال خوبشان بهره ببرند، ناگهان می‌بینند که تمام کارهایشان از دست رفته‌اند و جایی هم برای جبران وجود ندارد.

این همان چیزی است که خداوند نسبت به آن هشدار داده و فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ». پیامبر خدا(ص) نیز در حدیث‌های بسیاری به نمونه‌هایی از این دست اشاره داشته و فرموده است: «لَأَعْلَمَنَّ أَقْوَامًا مِنْ أُمَّتِي يَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِحَسَنَاتٍ أَمْثَالِ جِبَالِ تِهَامَةَ بِيضًا، فَيَجْعَلُهَا اللهُ عَزَّ وَجَلَّ هَبَاءً مَنْثُورًا". فقيل له: يا رسول الله، صفهم لنا. قال: "أَمَا إِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ، وَمِنْ جِلْدَتِكُمْ، وَيَأْخُذُونَ مِنْ اللَّيْلِ كَمَا تَأْخُذُونَ، وَلَكِنَّهُمْ أَقْوَامٌ إِذَا خَلَوْا بِمَحَارِمِ اللهِ انْتَهَكُوهَا؛ یقیناً اقوامی از امت خود را سراغ دارم که در روز قیامت با کوه‌هایی از ثواب به درگاه خداوند حاضر می‌شوند و خداوند نیز اعمال آنان را بسان خاکستر به باد می‌دهد. عرض شد: ای پیامبر خدا! آن‌ها را برای ما توصیف فرمایید. فرمود: آن‌ها از برادران و خویشاوندان شما مسلمانان هستند و حتی شب را مانند شما شب‌زنده‌داری می‌کنند؛ اما چون تنها می‌شوند، حلال و حرام خدا را رعایت نمی‌کنند.»

در حدیث دیگری فرموده است: «أَتَدْرُونَ مَنِ الْمُفْلِسُ مِنْ أُمَّتِي؟"، قَالُوا: "الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا دِينَارَ وَلَا مَتَاعَ"، فَقَالَ رَسُولُ اللهُ(ص): "الْمُفْلِسُ مِنْ أُمَّتِي مَنْ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلَاتِهِ وَصِيَامِهِ، وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا، وَقَذَفَ هَذَا، وَأَكَلَ مَالَ هَذَا، وَسَفَكَ دَمَ هَذَا، وَضَرَبَ هَذَا، فَيُقْتَصُّ لِهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، وَلِهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، فَإِذَا فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يَقْضِيَ مَا عَلَيْهِ، أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ، فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ؛ آیا می‌دانید که ورشکستگان امت من کیستند؟ عرض کردند: از نظر ما ورشکسته کسی که درهم و دینار و کالا ندارد. پیامبر خدا فرمود: اما ورشکستگان امت من کسانی هستند که با نماز و روزه وارد قیامت می‌شوند، در حالی که به فلانی دشنام داده است، به آن دیگری تهمت زده است، مال این یکی را خورده است، خون آن دیگری را ریخته است، این یکی را زده است. پس از حسنات او گرفته می‌شود و به دیگران داده می‌شود. وقتی حسنات او تمام شد اما هنوز چیزهایی بر ذمه داشت، از گناهان دیگران گرفته می‌شود و به دوش او گذاشته می‌شود. پس از آن به آتش دوزخ انداخته می‌شود.»

در حدیث دیگری می‌فرماید: «يُؤتَى بأحدكم يوم القيامة، فيوقف بين يدي الله تعالى، ويدفع إليه كتابه، فلا يرى حسناته، فيقول: إلهي هذا كتابي، فإني لا أرى فيه طاعتي، فيقول له: إنّ ربّك لا يضلّ ولا ينسى، ذهب عملك باغتياب الناس، ثم يؤتى بآخر ويدفع إليه كتابه، فيرى فيها طاعات كثيرة، فيقول: إلهِي، ما هذا كتابي، فإني ما عملت هذه الطّاعات، فيقول: إنّ فلاناً اغتابك فدفعت حسناته إليك؛ در روز قیامت یکی از شما می‌آورند و در برابر خداوند متعال نگه می‌دارند و کتاب اعمالش را به او می‌دهند، اما اعمال نیک خود را در آن نمی‌بیند. عرض می‌کند: خدایا! این نامه اعمال من است ولی چیزی از طاعت خود را در آن نمی‌بینم. به او گفته می‌شود: پروردگار تو چیزی را گم یا فراموش نمی‌کند. اعمال تو با غیبت کردن مردم رفت. فرد دیگری را می‌آورند و نامه اعمالش را به او می‌دهند. می‌بیند که طاعت بسیاری در آن نوشته شده است. عرض می‌کند: خدایا! این نامه اعمال من نیست؛ چون من این طاعات را انجام نداده‌ام. می‌گویند: فلانی غیبت تو را کرد؛ پس حسنات او به تو داده شد.»

پیامبر خدا(ص) نسبت به این رفتار هشدار می‌دهد و می‌فرماید: «من قال: سبحان الله، غرس الله له بها شجرة في الجنّة، ومن قال: الحمد لله، غرس الله له بها شجرة في الجنّة، ومن قال: لا إله إلا الله، غرس الله له بها شجرة في الجنة، ومن قال: الله أكبر، غرس الله له بها شجرة في الجنّة". فقال رجل من قريش: يا رسول الله، إنّ شجرنا في الجنة لكثير، قال: "نعم، ولكن إيّاكم أن ترسلوا عليها نيراناً فتحرقوها، وذلك أنَّ الله عزَّ وجلَّ يقول: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ؛ هر کس سبحان الله بگوید، خداوند درختی را در بهشت برای او می‌کارد و هر کس الحمد لله بگوید، خداوند درختی را در بهشت برای او می‌کارد و هر کس لا اله الا الله بگوید، خداوند درختی را در بهشت برای او می‌کارد و هر کس الله اکبر بگوید، خداوند درختی را در بهشت برای او می‌کارد. مردی از قریش عرض کرد: ای پیامبر خدا! پس ما در بهشت درختان بسیاری داریم. پیامبر فرمود: آری! ولی بپرهیزید از این که آتشی بفرستید و آن‌ها را بسوزانید؛ زیرا خداوند عزوجل می‌فرماید: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ».

عزیزان! مصیبتی بالاتر از این وجود ندارد. این که انسانی در دنیا با انجام عبادات و مستحبات خود را به زحمت بیندازد، اما در روز قیامت ببیند که تمام اعمال او به باد فنا رفته‌اند. آن هم در شرایطی که مجالی برای جبران وجود ندارد؛ مگر این که خداوند او را مشمول لطف و رحمت خود قرار دهد.

از این رو لازم است که زیاد به اعمال خود دل‌خوش نباشیم؛ زیرا ممکن است جزو کسانی شویم که اعمالشان را تباه کرده‌اند. از این رو باید همیشه پیگیر کار خودمان باشیم. ببینیم از زبانمان چه چیزهایی صادر می‌شود، گوش و چشممان چه چیزهایی را دریافت می‌کنند، اعضا و جوارحمان چه کارهایی انجام می‌دهند و خودمان چه کارهایی انجام می‌دهیم تا بلکه روزنه‌های نفوذ شیطان را ببندیم و با نفس اماره و منادیان بدی و انحراف مبارزه کنیم تا این که اعمالمان تباه نشوند. این امر را باید همیشه به یاد داشته باشیم. نیاز داریم که در این زمان یعنی بعد از پایان یافتن ماه رمضان این مسئله را به یاد داشته باشیم؛ زیرا ما در میهمانی خداوند حضور داشتیم، نماز خواندیم، روزه گرفتیم، قرآن خواندیم، شب‌ها و روزهایش را به عبادت و خواندن قرآن، ذکر، طلب بخشش و صدقه دادن سپری کردیم و خود را از حرام بازداشتیم و از لطف و کرم الهی بهره بردیم و توشه فراهم کردیم. پس باید بکوشیم که با کارهای ناشایست، اعمال خوب خود را خراب نکنیم.

دومین چیزی که باید بدان توجه داشته باشیم، این است که چگونه با امتحان الهی روبرو شویم که خداوند در سوره عنکبوت، سوره‌ای که معمولاً در شب‌های قدر می‌خوانیم بدان اشاره کرده است: «الم * أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ * وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ».

در این آیات به روشنی آمده است که انسان بعد از رمضان نیز در معرض امتحان و آزمایش قرار دارد تا میزان درستی و جدیت اعمالی را که در ماه رمضان انجام داده است، روشن شود؛ زیرا کافی نیست که انسان بگوید: من روزه می‌گیرم تا جزو روزه‌داران نوشته شوم و به وعده‌هایی که خداوند به روزه‌داران داده است، دست یابم. بلکه باید در معرض امتحان و آزمایش قرار گیرد تا میزان بهره او از روزه‌داری، نماز، حج و هر عبادت دیگری روشن شود؛ زیرا هر انسانی برای خود امتحان خاصی دارد. یکی با عاطفه خود امتحان می‌شود، آن دیگری با موضع‌گیری خود و آن یکی با شهوت و خواهش‌های خود.

پس عزیزان! باید از جزو انسان‌های پیروز و سربلند باشیم و چه افتخاری از این بالاتر که جزو کسانی ثبت شویم که از آتش جهنم نجات یافته و سزاوار رسیدن به رضوان الهی شده‌اند. باید همیشه این چنین دعا کنیم: «اللَّهُمَّ ثَبِّتْنا عَلى دِينِكَ ما أَحْيَيْتَنِا، وَلا تُزِغْ قَلوبنا وأبصارنا وأسماعنا وجميع جوارحنا... واجعلنا من المرحومين، ولا تجعلنا من المحرومين، يا أرحم الراحمين؛ خدایا! تا زمانی که ما را زنده داشته‌ای، بر دین خود ثابت قدم بدار و دل‌ها، دیده‌ها، گوش‌ها و همه اعضا و جوارح ما را منحرف نفرما و ما را از جمله رحمت شدگان قرار ده و از جمله محروم شدگان قرار نده. ای مهربان‌ترین مهربانان.»

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به تقوای الهی سفارش می‌کنم که خداوند آن را فلسفه ماه رمضان قرار داده است و بدون تقوا، اهدافی که از ماه رمضان انتظار می‌رود، تحقق نمی‌یابد. خداوند درباره ارتباط تقوا و ماه رمضان چنین فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ».

بنابراین باید تقوا را به عنوان توشه تمام سال از ماه رمضان با خود برداریم. تقوا باعث می‌شود که خداوند را در همه چیز ناظر و مراقب خود بدانیم و از قدم از قدم برنداریم، حرفی نزنیم و موضعی نگیریم، مگر این که بدانیم رضایت خداوند در آن است و هرگاه چنین شدیم، از توان بیشتری برای مقابله با چالش‌ها برخوردار خواهیم شد.

از لبنان آغاز می‌کنیم که به خاطر برداشته شدن سوبسید از دارو، کالاهای ضروری، غذا و سوخت دارد به سوی فاجعه پیش می‌رود. اگر چه این مسئله اعلام نشده است، اما صف‌های طولانی ماشین‌هایی که برای ساعت‌ها در برابر پمپ‌بنزین‌ها توقف می‌مانند تا سوخت تهیه کنند، بسیاری از داروها در داروخانه‌ها یافت نمی‌شوند یا به اندازه کافی وجود ندارند و این امر باعث شده است که برخی از داروخانه‌ها تعطیل شوند، قیمت گوشت به صورت بی‌سابقه‌ای بالا رفته است؛ چون حمایتی از آن وجود ندارد تا خاموشی‌های برنامه ریزی شده‌ای که به مردم می‌گوید سوخت کافی برای کارخانه‌های برق وجود ندارد که باید درد و رنج لبنانی‌ها در عرصه‌های معیشتی و زندگی را نیز باید به آن افزود.

در همین زمان مسئولان به صورت غیرواقعی اظهار خوش‌بینی می‌کنند تا با صحبت پیرامون کارت حمایتی از فجایع ناشی از آن بکاهند. در حالی که تا کنون بودجه کافی برای این طرح فراهم نشده است و به نظر می‌رسد که در آینده نیز فراهم نخواهد شد. یا این که سخن از بازگرداندن اموال سپرده‌گذاران است که از اواخر ماه گذشته آغاز شده است. در حالی که همگان از وضعیت خزانه دولت آگاهی دارند و بانک‌ها نیز امکان حمایت از این طرح را ندارند. راه حل‌هایی هم در سطح منطقه مطرح شده است که روی لبنان تأثیر خواهد گذاشت. در حالی که کوچک و بزرگ می‌دانند که راه حل سریعی در این زمینه وجود ندارد و اگر راه حل‌هایی هم باشد، لبنان در اولویت آن‌ها قرار ندارد.

به رغم تصویر وخیمی که از کشور و مردم وجود دارد، کسانی که در مصدر امور سیاسی هستند، به همان وضعیت سابق هستند و به همه این قضایا پشت کرده‌اند و با بحران‌هایی که آسایش لبنانی‌ها را به هم ریخته و قوت روزانه و ثبات آن‌ها را در معرض تهدید قرار داده‌اند، طوری برخورد می‌کنند که گویا همه چیز به خیر و خوبی است؛ زیرا حکومتی که باید سریعاً تشکیل دهند، به خاطر تضاد منافع و تلاش گروه‌ها برای در اختیار گرفتن آن به منظور حفظ موقعیت سیاسی خود در داخل کشور یا داخل طایفه‌شان یا منتظر ماندن برای چیزهایی که فعال شدن دولت موقت از جمله آن‌ها نیست، اسیر تعطیلی است. دولت موقتی که تا تشکیل دولت باید امور کشور را اداره کند و جز برخی از مسکن‌های موردی نباید آن را در مرحله انتظار نگه دارد.

روشن شده است که کشور به حال خود رها شده است؛ زیرا داخلی‌ها و خارجی‌ها از برداشتن قدمی برای رسیدن به راه حل خسته و از کسانی که لبنان را مدیریت می‌کنند، مأیوس شده‌اند. در این شرایط وظیفه لبنانی‌ها این است که خودشان امور خود را مدیریت و با همدیگر همکاری کنند تا خارهایی را که در همه زمینه‌ها خسته‌شان کرده است، درآورند.

ما در برابر این وضعیت به مسئولانی که به درد و رنج لبنانی‌ها پشت کرده‌اند، هشدار می‌دهیم. باید از خشم مردمی بترسند که مسببان این وضعیت را نخواهند بخشید.

به فلسطین می‌رسیم؛ مردم فلسطین با اقتدار، بالندگی و آمادگی برای هر انجام نوع جان‌فشانی در برابر اقدامات تجاوزگرانه دشمن صهیونیستی در قدس و یا در برابر سیاست نابود کردن سنگ و انسان در غزه که به جان باختن ده‌ها شهید و زخمی شدن صدها نفر منجر شده است، به علاوه ویرانی ده‌ها ساختمان و واحدهای مسکونی و تأسیسات حیاتی یا اقدامات شهرک‌نشینان در برابر فلسطینیان ساکن در اراضی اشغالی 1948 ایستاده‌اند.

متأسفانه تمام این قضایا در شرایطی انجام می‌شود که دنیا برای ایستادن در کنار این مردم برای مقابله با رژیم صهیونیستی کاری انجام نمی‌دهد و به صدور بیانیه محکومیت بسنده می‌کند.

در عین حال که قهرمانی، مقاومت و ایستادگی مردم فلسطین را می‌ستاییم، بار دیگر از کلیه ملل اسلامی و عربی می‌خواهیم که صدای اعتراض خود را بلند کنند، به خروش بیایند و در حد و اندازه چالشی عمل کنند که مقدساتشان را هتک و ثبات و امنیتشان را در معرض تهدید قرار داده است.

همین روزها 73 مین سالروز نکبت بود؛ مناسبتی آکنده از یاد و خاطره جنایاتی که دشمن در سال 1948 با ویرانی روستاها، ارتکاب جنایات، آواره کردن کامل مردم و راندن آن‌ها از سرزمینشان انجام داد.

نباید آن گونه که عادتمان شده است، خیلی راحت از کنار این مناسبت عبور کنیم. بلکه این مناسبت باید بر آگاهی ما نسبت به اهمیت این قضیه بیفزاید؛ چون صداهایی از نوع: فلسطین به ما چه مربوط است؟ ما را به فلسطین چه کار؟ مردم فلسطین باید مسئولیت سرزمینشان را به دوش بکشند، به گوش ما می‌رسد. در این برهه و تمام مراحل دیگر باید در کنار مردم فلسطین ایستاد.

مناسبت دوم، سالروز توافق 17 می است. این روز یادآور موضع قهرمانانه‌ای است که از بئرالعبد و مسجد امام رضا(ع) برخاست و این توافق حقیرانه را رد کرد و آتشی را روشن کرد که باعث الغای این توافق و آثار آن شد و نگذاشت که دشمن صهیونیستی از اشغالگری سال 1982 خود بهره‌ای ببرد.

این مناسبت ثابت کرد که ملت‌ها اگر از آگاهی صحیح، ایمان ژرف، حکمت، اراده قوی و آمادگی برای فداکاری برخوردار باشند، می‌توانند در برابر توطئه‌هایی که سرزمین و ثروت‌هایش را هدف گرفته است، حتی اگر این توطئه با حمایت ناوها دنیا همراه باشد، ایستادگی کنند.