خطبه جمعه، 26 آذر ماه 1400

مطالب مهم خطبه اول: محبوب‌ترین فرد نزد رسول خدا(ص) / غم و مسئولیت / اخلاص به حضرت زهرا(س)

مطالب مهم خطبه دوم: علل فروپاشی چاره‌پذیر نیست / تداوم تعطیلی دولت / تهدید امنیتی / حملات به سوریه / اقدامات پیشگیرانه را رعایت کنید.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

13 جمادی الاولی 1443 برابر با 26 آذر 1400 و 17/12/2021 م

جایگاه ویژه حضرت زهرا(س) نزد پیامبر(ص)

 

مطالب مهم خطبه اول: محبوب‌ترین فرد نزد رسول خدا(ص) / غم و مسئولیت / اخلاص به حضرت زهرا(س)

مطالب مهم خطبه دوم: علل فروپاشی چاره‌پذیر نیست / تداوم تعطیلی دولت / تهدید امنیتی / حملات به سوریه / اقدامات پیشگیرانه را رعایت کنید.

 

خطبه دینی:

خداوند سبحانه و تعالى می‌فرماید: «إنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» [احزاب: 33] صدق الله العظيم.

امروز سیزدهم جمادی الاولی مصادف با سالروز وفات کسی است که این آیه درباره او نازل شده و او صدیقه طاهره فاطمه زهرا(س) سرور زنان عالم است. امروز یادآور اندوه علی(ع) و حسین، حسین و زینب و ام کلثوم(ع) و همه کسانی است با او زیستند و از جایگاه والا، میزان احترام رسول خدا(ص) به او و نقشی که در طول زندگی خود ایفا کرد، به خوبی اطلاع داشتند.

این اندوه بر زبان علی(ع) نیز جاری شد؛ هنگامی که بر سر قبر او ایستاد و درباره کسی که امانت رسول خدا(ص) بود، چنین فرمود: «السَّلَامُ عَلَیک یا رَسُولَ اللَّهِ عَنِّی وَ عَنِ ابْنَتِک النَّازِلَةِ فِی جِوَارِک وَ السَّرِیعَةِ اللَّحَاقِ بِک قَلَّ یا رَسُولَ اللَّهِ عَنْ صَفِیتِک صَبْرِی وَ رَقَ عَنْهَا تَجَلُّدِی إِلَّا أَنَّ فِی التَّأَسِّی لِی بِعَظِیمِ فُرْقَتِک وَ فَادِحِ مُصِیبَتِک مَوْضِعَ تَعَزٍّ فَلَقَدْ وَسَّدْتُک فِی مَلْحُودَةِ قَبْرِک وَ فَاضَتْ بَینَ نَحْرِی وَ صَدْرِی نَفْسُک فَإِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیهِ راجِعُونَ فَلَقَدِ اسْتُرْجِعَتِ الْوَدِیعَةُ وَ أُخِذَتِ الرَّهِینَةُ أَمَّا حُزْنِی فَسَرْمَدٌ وَ أَمَّا لَیلِی فَمُسَهَّدٌ إِلَى أَنْ یخْتَارَ اللَّهُ لِی دَارَک الَّتِی أَنْتَ بِهَا مُقِیمٌ؛ سلام بر تو اى پیامبر خدا! سلام من و دخترت که اکنون در کنار تو فرود آمده و چه زود به تو پیوست. اى رسول خدا! بر مرگ دخت برگزیده تو، شکیبایى من اندک است و طاقت و توانم از دست رفته ولى مرا که اندوه عظیم فرقت تو را دیده‌ام و رنج مصیبت تو را چشیده‌ام، جاى شکیبایى است. من خود تو را به دست خود در قبر خواباندم و هنگامى که سر بر سینه من داشتى، جان به جان آفرین تسلیم نمودى. پس «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیهِ راجِعُونَ». آن ودیعت بازگردانده شد و آن امانت به صاحبش رسید و اندوه مرا پایانى نیست. همه شب خواب به چشمم نرود تا آن گاه که خداوند براى من سرایى را که تو در آن جاى گرفته‌ای، اختیار کند.»

در این مناسبت ما به این که اشک ماتم بریزیم، به نام او مجلس برپا کنیم و به زیارتش برویم، بسنده نمی‌کنیم و آن چه به این‌ها اضافه خواهیم کرد، توشه برداشتن از چشمه‌سار ایشان است.

 

محبوب‌ترین فرد نزد رسول خدا(ص)

به یکی از ویژگی‌های ایشان که همان پیوند عمیق با رسول خدا(ص) است، خواهیم پرداخت. در سیره ایشان آمده است: چون رحلت رسول خدا(ص) نزدیک شد، دخترش زهرا(س) را صدا زد، او را در سمت راست خود نشاند، به سینه خود چسباند، چیزی در گوشش زمزمه کرد و او گریست. سپس در گوشش زمزمه دیگری کرد و او خندید و شادی در چهره‌اش نمایان شد و سپس محل را ترک کرد. به او گفتند: چه زود خنده به گریه تبدیل شد؟ چرا اول گریستی؟ و چرا به سرعت گریه به خنده تبدیل شد؟ فرمود: من راز رسول خدا را در زندگی‌اش فاش نمی‌کنم.

پس از آنكه رسول خدا(ص) به سوى پروردگارش رحلت كرد، این سؤال از او تكرار شد و حضرت فرمود: «به من فرمود که از این درد وفات می‌کند، پس گريستم. سپس برگشت و به من فرمود: من اولین نفر از خانواده پیامبر خدا هستم که به او می‌پیوندم؛ بنابراین خندیدم.» همین طور هم شد و حضرت زهرا(س) اولین نفر از اهل بیت رسول خدا(ص) بود که به او پیوست.

این داستان بیانگر میزان رابطه حضرت زهرا(س) با رسول خدا(ص) است و به جایی رسید که وقتی فهمید فاصله زمانی رحلت پیامبر خدا و وفات حضرت زهرا(س) زیاد نیست، خوشحال و خرسند شد؛ اما به خاطر محبتی که به پدرش رسول خدا(ص) داشت، نتوانست زندگی بدون او را تحمل کند. حضرت زهرا(س) رسول خدا(ص) را دوست می‌داشت و رسول خدا نیز او را چنان دوست داشت که این محبت سراسر وجودش را فراگرفته بود تا جایی که درباره او فرمود: «فاطمه مادر پدرش است». او بعد از وفات خدیجه بنت خویلد، مانند مادری مهربان و دلسوز برای پیامبر خدا بود؛ مواظب پدر بود و از درد و رنج قریش که از هیچ کوششی برای آزار دادن او و مانع تراشی برای دعوت او دریغ نمی‌کردند، می‌کاست.

در اینجا سیره روایتگر موردی است که بیانگر این مطلب است. نقل شده است که رسول خدا(ص) در مسجد الحرام نماز می‌خواند. یکی از مشرکان شکمبه شتر مرده‌ای را آورد و در حالی پیامبر خدا(ص) در سجده بود، آن را بر پشت رسول خدا(ص) انداخت.

در سیره ذکر شده است که رسول خدا(ص) به دلیل اینکه شکمبه بر پشت ایشان بود، نتوانست از سجده برخیزد؛ پس زهرا(س) که هفت ساله بود آمد و شکمبه را از پشت برداشت و به حال پدرش گریست. رسول خدا نیز سر از سجده برداشت و به او فرمود: «دخترم گریه مکن که خداوند پدرت را یاری می‌کند.»

از این رو در تمام مراحل او را ترک نکرد، حتی در زمانی که پیامبر به جنگ می‌رفت، نیز همراهش بود. زهرا(س) همراه پیامبر می‌شد تا به او نزدیک باشد، مراقبش باشد و همان طور که در جنگ احد اتفاق افتاد، بر جراحاتش مرهم بگذارد.

رسول خدا(ص) نیز محبت زهرا را با محبتی فراتر از محبت پدر به دختر جبران کرد؛ زیرا او محبوب‌ترین مردم نزد پیامبر بود و زمانی که از او پرسیدند: محبوب‌ترین مردم نزد او کیست؟ در گفتن فاطمه تردید نکرد. همیشه می‌فرمود: «فاطمه پاره تن من است؛ آنچه او را خشنود می‌کند، مرا شاد کرده و آنچه او را به خشم می‌آورد، مرا خشمگین می‌کند.» و «آنچه او را می‌آزارد مرا آزار می‌دهد» و چون به مسافرت می‌رفت، فاطمه آخرین کسی بود که با او خداحافظی می‌کرد و اگر از سفر می‌آمد، فاطمه اولین کسی بود که به دیدارش می‌رفت؛ سپس همسرانش می‌آمدند و چون فاطمه وارد می‌شد، در مقابلش می‌ایستاد و او را می‌بوسید. سپس دست او را گرفته و در جای خود می‌نشاند و چون پیامبر(ص) نزد او می‌آمد، به استقبالش می‌رفت، در برابرش بلند می‌شد و او را می‌بوسید؛ همان‌طور که پیامبر نیز چنین می‌کرد.

 

غم و مسئولیت

چون زهرا(س) به داغ وفات پدر دچار شد، اندوهی بسیار وجودش را فراگرفت و از این جهت بعد از وفات پیامبر، خندان دیده نشد.

اما اندوه او آن گونه نبود که برخی نشان داده‌اند که او طوری می‌گریست که مردم شهر از گریه او به تنگ آمدند. چون حضرت زهرا(س) با تمام غم و اندوهی که در دل داشت، بی‌تاب نشد و وصیت پیامبر را فراموش نکرد که به او فرموده بود: «إِذَا أَنَا مِتُّ فَلاَ تَخْمِشِي عَلَيَّ وَجْهاً وَ لاَ تَنْشُرِي عَلَيَّ شَعْراً وَ لاَ تُنَادِي بِالْوَيْلِ وَ لاَ تُقِيمِي عَلَيَّ نَائِحَةً؛ هنگامى كه من از دنيا رفتم، صورتت را برايم زخمى نكن، مويت را برايم پريشان نكن، صداى «واويلا» بلند نكن و بر من نوحه‌خوانى نكن.»

او تمام علاقه و محبت خود به رسول خدا را به احساس مسئولیت در قبال رسالت تبدیل کرد که پیامبر تمام عمر خود را به پای آن گذاشت و در این راه اذیت‌ها دید تا جایی که فرمود: «هیچ پیامبری مانند من اذیت نشد.» از این رو به وظیفه مکتبی خود در امر تعلیم و تربیت و ارشاد ادامه داد و چون دید جامعه اسلامی در حال منحرف شدن است که جلوگیری از حق او در فدک و دور کردن امام علی(ع) از خلافت از مهم‌ترین تجلیات این انحراف به شمار می‌رود، زهرا(س) صدای اعتراض خود را بلند کرد تا همه چیز به جایگاه واقعی خود بازگردد. ولی در عین حال مواظب بود که این کار به بروز فتنه‌ای که برخی‌ها برای از بین بردن اسلام در آتش آن می‌دمیدند، آن هم در زمانی که اسلام در مراحل ابتدایی خود قرار داشت و برخی دیگر مترصد آسیب زدن به آن بودند، نینجامد. از این رو به مسجد پدرش رفت تا صحبت کند، تبیین نماید و گفتگو کند.

از همین جا زهرا(س) در حضور همگان اعم از زن و مرد، با تمام قوت، قدرت، برهان و منطق سخنرانی کرد و اعتراض و خشم خود را از اقدام مسلمانان پس از رحلت پیامبر اعلام داشت و آیه «وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُم عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللهُ الشَّاكِرِينَ» [آل عمران: 144].

حضرت زهرا(ع) به اعتراض مستقیم بسنده نکرد و موضع صریح خود را در قبال آنچه رخ داد، اعلام کرد و در برابر زنان مهاجر و انصار موضع خود را بیان داشت و از آنان دلیل تنها گذاشتن علی(ع) توسط مردانشان و نایستادن در کنار علی(ع) را پرسید و فرمود: «وَمَا نَقمُوا مِنْ أبِي الحَسَن؟! نَقمُوا وَاللهِ مِنْهُ نَكِيرَ سَيْفِهِ، وَشِدَّةَ وَطْئِهِ، ونكَالَ وَقْعَتِهِ، وتَنَمُّرِهِ فِي ذَاتِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ؛ چه عيبى از ابوالحسن گرفتند؟ به خدا قسم تنها عيب على شمشير برّان او و بی‌اعتنایی به مرگ و برخورد سخت و ضربه‌های مرگبار و خشم سركش او در راه خداست.»

زهرا(س) در باقیمانده عمر پاک خود آرام نگرفت و اوج اعتراض او زمانی بود که از علی(ع) خواست او را مخفیانه دفن کند تا این اعتراض در طول تاریخ ادامه یابد. زهرا می‌خواست که اعتراض به ظلم پایان نداشته باشد وگرنه ظلم تثبیت شده و به امری طبیعی تبدیل می‌شود.

 

اخلاص به حضرت زهرا(س)

حضرت زهرا(س) با دلی مملو از درد و رنج دنیا را ترک کرد، اما مطمئن بود که دوستدارانش همچنان محبت به رسول خدا(ص) ادامه می‌دهند و محبتشان به پیامبر مانند عشق و ارادت او به رسالت و حفظ خلوص و زلالی اسلام در باور مردم در طول زمان خواهد بود تا اسلام همواره عزت، کرامت، آزادی و عدالت به زندگی ببخشد.

زهرا(س) وظیفه خود را ایفا کرد، کارش را به خوبی انجام داد و تلاش کرد و اکنون در کنار پیامبر، صدیقین، شهدا و صالحان قرار دارد.

این همان چیزی است که ما را به آن فرامی‌خواند و محبت خدا باید بر همین مبنا باشد. سلام بر او روزی که به دنیا آمد و روزی که به جوار رحمت پروردگارش پر کشید و روزی که زنده برانگیخته می‌شود.

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خود را به همان چیزی توصیه می‌کنم که حضرت زهرا(س) به فرزندش حسن(ع) سفارش کرد. از آن حضرت نقل شده است که فرمود: «در شب جمعه‌اي مادرم فاطمه را ديدم كه در محرابش ايستاده بود و پيوسته در حال ركوع و سجده بود تا اينكه روشنايي صبح نمايان شد و از او شنيدم كه براي مردان و زنان مؤمن دعا مي‌كرد و اسم آنان را مي‌برد و برايشان زياد دعا مي‌كرد ولي براي خويش چيزي نمي‌خواست، پس به او گفتم: مادرم چرا آن‌گونه كه براي ديگران دعا مي‌كني براي خود دعا نمي‌كني؟ و او گفت پسرم اول همسايه بعد خانه!»

این زهرا(س) است؛ عشقی جوشان و جاری به خدا که تمام شدنی نیست و محبت بی‌اندازه به مردم. این عشق او را به جایی رسانده که پیش از توجه به نیازهای خود و دعا کردن برای خانواده خود، به فکر مسائل و نیازهای مردم است و برای آن‌ها دعا می‌کند. باید این روحیه را در میان خود ایجاد کنیم و با این کار محبت و ولای خود را به آن حضرت نشان دهیم. این که برای ما همسایه از خانه و دیگران از خودمان پیشتر باشد. با این روحیه جوامع ساخته و تقویت می‌شوند و با آن با چالش‌هایی مواجه می‌شویم.

 

علل فروپاشی چاره‌پذیر نیست

از لبنان شروع می‌کنیم که فروپاشی به واسطه کاهش ارزش لیره لبنانی در برابر دلار آمریکا ادامه دارد که اثرات فاجعه باری بر معیشت لبنانی‌ها، دارو، درمان، تأمین برق، حمل و نقل، گرمایش، آن هم در این سرمای شدید و خدمات مورد نیاز لبنانی‌ها بر جای گذاشته است و پیامدهای آن ثبات و امنیت کشور را تهدید می‌کند.

همه این‌ها در حالی جریان دارد که هیچ‌گونه بسیجی از سوی دستگاه‌های دولتی برای درمان علل این فروپاشی انجام نمی‌شود؛ زیرا چاره اندیشی محدود به اخذ تصمیماتی دارد جنبه آرام‌بخش و تسکینی دارند.

روشن است که درمان این فروپاشی از تلاش برای از بین بردن علل آن آغاز می‌شود که در درجه اول به سوء مدیریت بیت المال و تصمیمات بانک مرکزی لبنان تا حدس و گمان‌های افراد، احزاب و بانک‌ها برای کسب منافع مادی بیشتر و وجود دست‌های پنهان و پیدایی که بازار را مدیریت می‌کنند و از نظر روانی بر آن تأثیر می‌گذارند، برمی‌گردد.

تأثیر اختلافات و تنش‌هایی که در عرصه سیاسی رخ می‌دهد بر این فروپاشی امر پنهانی نیست؛ چون به ابزاری برای درگیری میان جریان‌های سیاسی و اعمال فشار از درون و بیرون بر این کشور تبدیل شده است.

 

تداوم تعطیلی دولت

علی رغم تمام این وضعیت غم انگیزی که لبنانی‌ها از آن رنج می‌برند و قادر به تحمل عواقب آن نیستند، تنش در سطح سیاسی بین ارکان دولت یا بین نیروهای سیاسی موجود در آن ادامه دارد که به صورت تعطیل شدن کار دولت و ناتوانی آن در ایفای نقش مطلوب در این مرحله سخت بازتاب می‌یابد و بیم آن می‌رود که این تعطیلی به جاهای دیگر یا رها کردن کشور در خلأ و بی سرنوشتی بینجامد.

طبیعی است که این امر روی افکار عمومی و روابط لبنانی‌ها با یکدیگر نیز تأثیر بگذارد؛ آن هم در زمانی که بیش از هر وقت دیگری به اتحاد، همکاری و همبستگی نیاز دارند و منجر به از بین رفتن اعتماد لبنانی‌ها در سرزمین به میهن و اعتماد خارجی‌ها به لبنان می‌شود.

به همین دلیل به همه کسانی که کشور را اداره می‌کنند می‌گوییم بازی با سرنوشت کشور و خواسته‌های مردم آن را بس کنید؛ به وجدان و انسانیت خود بازگردید و مسئولیت‌های خود را انجام دهید؛ زیرا مردم کسانی را که در انجام مسئولیت خود سهل انگاری کنند و به پشت کردن به مردم ادامه دهند، نمی‌بخشند.

از این رو مجدداً از نیروهای سیاسی می‌خواهیم به خاطر ثبات یافتن عملکرد دولت و کشوری که مشکلات آن جز از راه گفتگو و توافق روی منافع آن حل نمی‌شود، هر چه سریع‌تر عواملی را که مانع تشکیل جلسات دولت هستند، برطرف کنند. در عین حال از رهبران سیاسی و دینی مذهبی می‌خواهیم به جای رد و بدل کردن کلمات آزاردهنده و تنش آمیز که روی افکار عمومی اثر منفی به جای می‌گذارد و باعث ناامیدی لبنانی‌ها از کشورشان می‌شود، با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. آن هم در زمانی که میهن نیاز مبرمی به وحدت و خوش بینی دارد.

 

تهدید امنیتی

همچنان در زمینه امنیتی نسبت به خطر افزایش نرخ سرقت و تعرض به اموال و دارایی‌ها، همان‌طور که برای برخی بانک‌ها و مؤسسات اتفاق افتاد و بیم آن می‌رود که تشدید شود، هشدار می‌دهیم. در اینجا از عملکرد و هوشیاری دستگاه‌های امنیتی برای تعقیب عاملان و داشتن سرعت لازم، علی رغم شرایطی که این دستگاه‌ها از آن‌ها رنج می‌برند و وضعیت اقتصادی نامناسب نیروهایشان قدردانی کنیم.

 

حملات به سوریه

به حملات مستمر دشمن صهیونیستی به سوریه می‌پردازیم که در چارچوب اهداف دشمن مبنی بر تضعیف موقعیت و نقش سوریه و جلوگیری از بازگشت ثبات به این کشور قرار دارد که متأسفانه با سکوت عربی، اسلامی و بین المللی همراه شده است.

ما این وضعیت را موجب تشویق دشمن صهیونیستی برای ادامه دادن به تجاوزات خود می‌دانیم که به این رژیم اجازه می‌دهد هر وقت منافعش ایجاب کرد، هر کشور عربی را تهدید کند.

 

اقدامات پیشگیرانه را رعایت کنید

در خاتمه و با توجه به ادامه شیوع اپیدمی کرونا، ما خواستار رعایت همه اقدامات پیشگیرانه هستیم که در صورت عدم رعایت، بیم آن داریم که منجر به از دست رفتن برادران، پسران و عزیزان شود؛ آن هم در زمانی که بیمارستان‌ها به دلیل افزایش شدید قیمت دارو و هزینه درمان ظرفیت پذیرش بیماران جدید را ندارند.