خطبه جمعه، 3 دی ماه 1400

مطالب مهم خطبه اول: تولد معجزه‌آسا / نبوت مسیح(ع) / فرازهایی از زندگی حضرت مسیح(ع) / اهمیت جشن میلاد.

مطالب مهم خطبه دوم: بن‌بست سیاسی / سرقت پول لبنانی‌ها / بحران کرونا / مناسبتی برای تقویت همگرایی.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

20 جمادی الاولی 1443 برابر با 3 دی 1400 و 24/12/2021 م

میلاد مسیح(ع)؛ فرصتی برای ترویج عدالت و مقابله با مفسدان

 

مطالب مهم خطبه اول: تولد معجزه‌آسا / نبوت مسیح(ع) / فرازهایی از زندگی حضرت مسیح(ع) / اهمیت جشن میلاد.

مطالب مهم خطبه دوم: بن‌بست سیاسی / سرقت پول لبنانی‌ها / بحران کرونا / مناسبتی برای تقویت همگرایی.

 

خطبه دینی:

خداوند سبحانه و تعالى می‌فرماید: «إِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهاً فِي الدُّنْيَا وَالْآَخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ» صدق الله العظيم.

 

تولد معجزه‌آسا

بیست و پنجم دسامبر هر سال زاد روز با سعادت حضرت مسیح(ع) را گرامی می‌داریم؛ پیامبری که فرشتگان فرود آمدند تا مژده ولادت بدون پدر او را به مادرش حضرت مریم(س) بدهند تا مظهر قدرت خداوند متعال باشد. قرآن با عبارت «إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِنْدَ اللهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» [آل‌عمران: 59] این ولادت را به ولادت آدم(ع) تشبیه کرده است. خداوند از زمان ولادت تا زمانی که او را به سوی خود بالا برد، دوستش داشت و تحت مواظبت و مراقبت خویش قرار داده بود. پس همان طور که در این آیه اشاره کردیم، او در دنیا و آخرت برجسته و از مقربان بود.

قرآن كريم درباره شرایط این ولادت معجزه‌آسا چنین سخن می‌گوید: «وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكَاناً شَرْقِيّا» [مريم: 16] در این آیه به بيت المقدس اشاره می‌کند که مریم فرزند خود را نذر خدمت به آن کرد. «فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَاباً ــ در جایی دور از مردم خود را وقف عبادت خدا کرد ــ فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَراً سَوِيّا» [مريم: 17]. چون ترسید به او گزندی وارد شود: «قَالَتْ إِنِّي أَعُوذُ بِالرَّحْمَنِ مِنْكَ إِنْ كُنْتَ تَقِيّاً * قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَاماً زَكِيّا» [مريم: 18- 19].

این خبر برای حضرت مریم(س) تکان دهنده بود؛ چون در حالی که ازدواج نکرده بود، چگونه ممکن بود صاحب فرزند شود و به افرادی که از او می‌پرسیدند: از کجا بچه‌دار شده است؟ چه پاسخی بدهد؟ در حالی که او را به پاکی و پاک‌دامنی می‌شناختند. از این رو زود به او اطمینان داد که این کار برای خدا آسان است و تقدر خداوند چنین است و او باید آن را بپذیرد و خداوند نیز او را تنها نمی‌گذارد، بلکه یاور و حافظ او از گزند زبان مردم خواهد بود.

پس از آن که علائم حاملگی در حضرت مریم ظاهر شد، تصمیم گرفت که از بیت المقدس به زادگاهش ناصره برود تا به دور از چشم مردم باشد و تا وقتی که درد زایمان فرارسید که حاکی از زایمان قریب الوقوع او بود، در آنجا ماند؛ پس از روستای خود به سوی بیابان رفت و در آنجا به تنه درخت خرمایی بزرگ تکیه داد تا در سایه آن پناه بگیرد؛ در آن زمان سختی کاری را که قرار بود انجام دهد، احساس کرد؛ زیرا او به تنهایی و بدون اینکه کسی به او کمک نماید یا برایش غذا و نوشیدنی فراهم کند، کودک خود را به دنیا می‌آورد. او این احساس خود را چنین بیان می‌کند: «يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هَذَا وَكُنْتُ نَسْياً مَنْسِيّا» [مريم: 23].

جبرئیل که خداوند فرستاد تا در این شرایط همراهش باشد و خیال او را آسوده کند، سریع جواب داد: «فَنَادَاهَا مِنْ تَحْتِهَا أَلَّا تَحْزَنِي ــ و اگر به غذا و نوشیدنی نیاز داری ــ قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيّا» [مريم: 24] نهر کوچکی در پایین پای تو جریان دارد «وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ ــ که در هنگام زایمان به آن تکیه داده بودی ــ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيّاً * فَكُلِي وَاشْرَبِي وَقَرِّي عَيْناً ــ و اگر نگرانی از تو بپرسند که چگونه بدون شوهر صاحب فرزند شده‌ای ــ فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَداً فَقُولِي إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمَنِ صَوْماً فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيّاً» [مريم: 25 – 26].

او نیز چنین کرد؛ اما مردم به سویش آمدند و اظهار داشتند: «يَا أُخْتَ هَارُونَ ــ هارون ضرب المثل پاکی و اخلاص بود ــ مَا كَانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْءٍ وَمَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيّا» [مريم: 28]. او نیز فقط به این بسنده کرد که به فرزندش اشاره کند.

در این لحظه حضرت مسيح(ع) در گهواره به زبان آمد تا به زبان خود از مادرش دفاع کند و از نقش آینده خود سخن گفت و این معجزه بود: «قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللهِ آَتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيّاً * وَجَعَلَنِي مُبَارَكاً أَيْنَ مَا كُنْتُ وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيّاً * وَبَرّاً بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيّاً * وَالسَّلَامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَيَوْمَ أَمُوتُ وَيَوْمَ أُبْعَثُ حَيّاً * ذَلِكَ عيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِي فِيهِ يَمْتَرُونَ * مَا كَانَ للهِ أَنْ يَتَّخِذَ مِنْ وَلَدٍ سُبْحَانَهُ» [مريم: 30 – 35].

 

نبوت مسیح(ع)

عزیزان! این دیدگاه اسلام به حضرت مسیح است. او پیامبری از پیامبران خداست که از جانب خداوند مبعوث شد تا از آنچه پیامبران پیشین آورده‌اند، پیروی نماید، انحرافات اعتقادی قوم خود و بشریت آن زمان را اصلاح کند، عدالت را در زندگی برقرار کند و آمدن رسول بعد از خود را که نامش احمد که همان نام رسول خدا(ص) است، بشارت دهد. خداوند نیز در اشاره به امر فرموده است: «وَإِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ» [الصّفّ: 6].

همان‌طور که مشخص است این دیدگاه از برخی جهات با دیدگاه مسیحیت به شخصیت حضرت مسیح(ع) که به اوصاف الوهیت داده‌اند، مطابقت ندارد؛ اما این تفاوت اگرچه به عقیده توحید آسیب می‌زند، به شکافی در تعامل مسلمانان با پیروان دین مسیحیت یا نفرت و نزاع با آنان تبدیل نشده است؛ می‌بینیم که قرآن آن‌ها را می‌ستاید و می‌فرماید: «وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آَمَنُوا الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى ذَلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ» [المائدة: 82]

 

فرازهایی از زندگی حضرت مسیح(ع)

به این مناسبت می‌خواهیم به برخی از موضع‌گیری‌های حضرت مسیح(ع) که البته با مواضع رسول خدا(ص) مطابقت دارد، چرا که هر دو از یک چشمه سیراب شده‌اند، بپردازیم.

مورد اول: به حضرت مسیح(ع) خبر رسید که برخی از احبار یهود که در بیت المقدس مسئولیت داشتند، از موقعیت دینی خود برای ثروت اندوزی و اعمال قدرت سوء استفاده می‌کنند. به رغم این که همیشه به مدارا دعوت می‌کرد، با اینان مدارا نکرد. در تاریخ آمده است که با شلاق وارد بیت المقدس شد و آن‌ها را تهدید کرد و گفت: "این دزدان را از معبد بیرون کنید." و این چنین شد. او با این کار می‌خواست تأکید کند هر که عنوان دین را یدک می‌کشد، باید به ارزش‌ها و اصول دین پایبند باشد و جامعه نیز باید برای حفظ دین و ارزش‌ها و اصول آن، با این افراد مدارا نکند.

مورد دوم: نقل شده است که آن حضرت با عده‌ای از حواریون از کنار جنازه سگی می‌گذشتند. حواریون از بوی زننده آن بینی خود را گرفتند و گفتند: "چقدر بوی بدی دارد!" اما حضرت مسیح به آن‌ها فرمود: "چه دندان‌های سفیدی دارد!" با این کار می‌خواست که به ما بفهماند در نگاه به دیگران فقط معایب و نقاط منفی‌شان را نبینیم، بلکه در نگاه اول به جنبه‌های مثبت آن‌ها توجه کنیم. در نتیجه در نگاه کردن به افراد یا جریان‌ها، خواه با آن‌ها موافق باشیم یا مخالف، رعایت انصاف را خواهیم کرد.

آخرين مورد: روزى بر قبرى گذشت كه صاحبش در عذاب بود. سال بعد از همان‌جا گذشت و عذاب از او برداشته شده بود. عرض کرد: پروردگارا! من از کنار اين قبر گذشتم و او عذاب می‌شد؛ اما امسال از کنار آن گذشتم و عذاب از او برداشته شده بود؟ خدا به او وحی کرد: ای روح الله! این مرد پسر خوبی دارد که وقتی به بلوغ رسید، راهی را درست کرد و به یتیمی پناه داد؛ پس به خاطر پسرش او را بخشیدم. سپس رو به حواریون کرد و فرمود: "فرزندان خود را این گونه تربیت کنید." و ما نیز باید فرزندان خود را این گونه تربیت کنیم.

 

اهمیت جشن میلاد

عزیزان! تکریم ولادت حضرت مسیح(ع) فقط از باب مدارا با همتایان مسیحی نیست؛ بلکه بیانگر اعتقاد ما به عظمت این پیامبر است که رسول خدا(ص) آمد تا او و رسالتش را تأیید کند. هدف ما از برگزاری این مناسبت که عنوان جامعی برای مسلمانان و مسیحیان است، تقویت رابطه بین پیروان دو دین و همکاری در جهت ترویج ارزش‌های مشترکی است که حضرت مسیح(ع) آورد و از آن‌ها پیروی کرد و پیامبر خدا(ص) آن‌ها را تکمیل کرد؛ ارزش‌هایی چون محبت، رحمت، عدالت و احترام به کرامت انسانی و ایستادگی در برابر همه کسانی که برای گسترش فساد، بی‌عدالتی و ظلم تلاش می‌کنند و به حیثیت مردم و ملل مستضعف توهین می‌نمایند. نباید اجازه دهیم که اختلاف در مورد حضرت مسیح(ع) موجب درگیری و تنش شود یا اینکه کسی از این مسئله بهره بردای کند؛ چون خداوند و پیامبرش ما را به پیروی از این روش فراخوانده و فرموده است: «قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَاباً مِنْ دُونِ الله» [آل‌عمران: 64].

با این نگاه می‌توانیم زندگی را بسازیم. تنوع ادیان عامل هماهنگی است. در این صورت کسانی که ادیان را وسیله‌ای برای رسیدن به اهداف و منافع خود می‌خواهند، فرصت سوء استفاده پیدا نخواهند کرد

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! به شما و خودم سفارش می‌کنم که به نصیحت حضرت مسیح(ع) عمل کنیم که فرمود: «أ لَم تَسمَعوا أنّهُ قِيلَ لَكُم في التَّوراةِ: صِلُوا أرحامَكُم و كافِئوا أرْحامَكُم و أنا أقولُ لَكُم: صِلوا مَن قَطَعَكُم و اعطَوا مَن مَنَعَكُم و أحسِنوا إلى مَن أساءَ إلَيكُم و سَلِّموا على مَن سَبَّكُم و أنصِفوا مَن خاصَمَكُم و اعفُوا عَمَّن ظَلَمَكُم كما أنّكُم تُحِبّونَ أن يُعفى عَن إساءتِكُم فاعتَبِروا بعَفوِ اللّه ِ عَنكُم. أ لاَ تَرَونَ أنّ شَمسَهُ أشرَقَت علَى الأبرارِ و الفُجّارِ مِنكُم و أنّ مَطرَهُ يَنزِلُ علَى الصّالِحينَ و الخاطِئينَ مِنكُم؟! فإن كُنتُم لا تُحِبّونَ إلاّ مَن أحَبَّكُم و لا تُحسِنونَ إلاّ إلى مَن أحسَنَ إلَيكُم و لا تُكافِئونَ إلاّ مَن أعطاكُم فما فَضلُكُم إذا على غَيرِكُم؟! مگر نشنیده‌اید كه در تورات به شما گفته شده است: صله رحم كنيد و به خويشاوندانتان پاداش دهيد؟ و من به شما می‌گویم: با كسى كه از شما بريده است، پيوند برقرار كنيد و به كسى كه از شما دريغ كرده است عطا كنيد و به آنكه به شما بدى كرده است، خوبى كنيد و به كسى كه شما را دشنام می‌دهد، سلام گوييد و با كسى كه با شما خصومت می‌ورزد، انصاف ورزيد و از كسى كه به شما ستم كرده است درگذريد، چنان كه دوست داريد از بد كردارى شما درگذرند، از گذشت خداوند نسبت به خودتان عبرت گيريد. آيا نمی‌بینید كه آفتابِ خداوند بر نيک و بد شما می‌تابد و بارانش بر نيكوكار و گنه‌کار شما می‌بارد؟ اگر شما جز دوستدار خود را دوست نداشته باشيد و جز به آنكه به شما نيكى كرده است، نيكى نكنيد و جز به آنكه به شما عطا كرده است عطا نكنيد، پس چه فضيلتى بر ديگران داريد؟»

ما باید در زندگی خود از این سفارش الهام بگیریم که اگر به آن عمل کنیم باعث رفع اختلافات، زدودن کینه‌ها و دشمنی‌ها و نهادینه شدن صلح و آرامش در جان‌ها می‌شود و به نزدیک شدن به خداوند و توانمندی بیشتر در رویارویی با چالش‌ها کمک می‌کند.

 

بن‌بست سیاسی

از صحنه سیاسی لبنان شروع می‌کنیم؛ جایی که به دلیل تنش سیاسی بین احزاب سیاسی، به نظر نمی‌رسد درهای راه حل در عرصه سیاسی باز شده باشد؛ چرا که تمام تلاش‌ها برای برداشتن موانع حرکت چرخ سیاسی به نتیجه نمی‌رسد؛ زیرا جریان‌های سیاسی به دادن امتیاز برای دستیابی به چاره‌ای برای بحران‌های لاینحل در سطح دولت یا قوه قضائیه که برای کشور و شهروندان آن ضروری است، تمایل ندارند.

متأسفانه همه این‌ها در حالی صورت می‌گیرد که رنج شهروندان از نظر معیشت و زندگی بدتر می‌شود و لبنانی‌ها از تأمین مایحتاج اولیه زندگی خود اعم از غذا، درمان، تأمین برق و شاد کردن فرزندانشان در روزهای عید ناتوان هستند و باعث شده است که در داخل و خارج دنبال کسانی باشند که نیازهایشان را تأمین کنند.

در برابر این همه واقعیت اسفبار، غم انگیز و تحقیرآمیز که لبنانی‌ها در آن قرار دارند، مجدداً از جریان‌های فعال سیاسی می‌خواهیم که به این کشور و مردم آن رحم کنند، البته نه از روی لطف یا مرحمت بلکه به خاطر انجام مسئولیتی که عهده‌دار شده‌اند؛ زیرا مناصبی را که در آن قرار گرفته‌اید، به ارث نبرده‌اید بلکه با رأی و نظر لبنانی‌ها به دست آورده‌اید. آن‌ها کشوری را می‌خواهند که نیازهایشان را برآورده کند، نه کشوری که برای گرفتن کمک یا وام در دنیا به این و آن التماس کند. کمک‌ها و وام‌هایی که مجانی نیستند و ممکن است بهای آن به قیمت از دست رفتن حاکمیت یا منافع لبنانی‌ها و آینده آن‌ها باشد.

به همه نیروهای سیاسی عرض می‌کنیم: اگر با همدیگر همکاری کنید و از حساب‌های شخصی و فکری که برخی دارند و گمان می‌کنند با دامن زدن به تعصب و ایجاد ترس و نگرانی از طوایف دیگر یا جریان‌های سیاسی رقیب و حتی دوست و تشدید دیگری با آن‌ها می‌توانند موقعیت خود را تثبیت کنند یا زمام امور طایفه خود را به دست گیرند، دست بردارید می‌توانید این کشور را نجات دهید.

از این رو مجدداً از همه می‌خواهیم که با جدیت و مسئولیت‌پذیری در کنار هم کار کنند تا موانعی را که فراروی به حرکت درآمدن چرخ دولت قرار دارند، از سر را بردارند؛ زیرا این دولت مسئول حل بحران‌هایی که لبنانی‌ها از آن‌ها رنج و مقابله با چالش‌های پیش روست؛ چون مشخص شده است راه حل‌ها فقط با رعایت سازوکارهای قانون اساسی، قانونی و از طریق نهادها به دست می‌آید.

شرم آور است که خارجی‌ها بیایند و از مقامات لبنانی بخواهند که مسئولیت خود را در قبال کشور و شهروندان خود انجام دهند و ما می‌دانیم که وقتی دنیا به سراغ ما می‌آید، منافع خود را می‌خواهد؛ اما ما همیشه به کسانی که در مراکز سیاسی قرار دارند می‌گوییم: اگر در این دنیا هر کس به منافع کشور و رفاه مردم خود می‌اندیشد، چرا شما به منافع کشور و مردم خود فکر نمی‌کنید؟! تا هنوز مشکل این کشور کسانی هستند که پیش از منافع کشور خود به فکر منافع دیگران هستند.

 

سرقت پول لبنانی‌ها

در مسائل مالی، یک بار دیگر نسبت به تصمیمات مالی بانک مرکزی که منجر به سرقت وجوه سپرده لبنانی‌ها در بانک‌ها و تحقیرشان با صف کشیدن آن‌ها در مقابل در بانک‌ها با سوء استفاده از نیاز مردم به نقدینگی و تأمین نیازهایشان می‌شود، هشدار دهیم.

ما نسبت به تداوم این سیاست هشدار می‌دهیم و خواهان تلاش جدی برای بازگرداندن ثمره عمر مردم هستیم؛ زیرا وظیفه کسانی که این سرمایه‌ها به آن‌ها سپرده شده، این است که این امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانند.

مایه تأسف است کسانی که ملیت‌های دیگری دارند می‌توانند پول خود را تحت‌ فشار کشورهای خود پس بگیرند، اما لبنانی‌ها نمی‌توانند این کار را انجام دهند.

در زمینه دیگر مجدداً از تاجران عمده و واردکنندگان نیازمندی‌های مردم می‌خواهیم که به مردم رحم کنند، نباید فقط به فکر سود خود باشند. در عین حال از وزارت اقتصاد و شهرداری‌ها می‌خواهیم که بر قیمت‌هایی نظارت کنند که دیگر با افزایش نرخ دلار همخوانی ندارد، بلکه چند برابر می‌شود.

 

بحران کرونا

در همین زمان، با توجه به ناتوانی بیمارستان‌ها در تأمین هزینه‌های بالای درمان و تداوم مهاجرت پزشکان و پرستاران، با تشدید تعداد مبتلایان و فوتی‌ها، بحران ناشی از اپیدمی جدید کرونا، دوباره به کانون توجه تبدیل می‌شود. به این معنی که ما وارد یک تونل تاریک بهداشت و سلامت خواهیم شد که ممکن است خطرناک‌تر از آن چیزی باشد که سال گذشته و سال قبل از آن، تجربه کردیم.

از این رو مجدداً از شهروندان درخواست می‌کنیم تا بالاترین درجات پیشگیری را رعایت کنند. در عین حال از دولت نیز می‌خواهیم نقش مورد نیاز خود را در نظارت بر رعایت این پروتکل‌ها ایفا کند.

 

مناسبتی برای تقویت همگرایی

در پایان سالروز میلاد حضرت مسیح(ع) را به مسلمانان، مسیحیان و همه لبنانی‌ها تبریک می‌گوییم. می‌خواهیم که این مناسبت فرصتی برای تقویت روحیه همگرایی حول محور ارزش‌هایی باشد که حضرت عیسی(ع) تبلور آن‌ها بود؛ ارزش‌هایی چون مهربانی، محبت و خدمت به تمام انسان‌ها، بدون در نظر داشت گرایش‌های طایفه‌ای، مذهبی و سیاسی، پیشرفت مستضعفان و محرومان و مقابله با ظلم، ستم و طغیان از هر طرف که باشد. به این ترتیب کشورها حفظ شده و ثبات می‌یابند.