خطبه جمعه، 15 مهر ماه 1401

مطالب مهم خطبه اول: سالروز میلاد مبارک / نمونه‌هایی از مهربانی پیامبر خدا(ص) / مهربانی پیامبر در جنگ‌ها.

مطالب مهم خطبه دوم: پیامدهای بحران / اتحاد در مقابل دشمن / بحران سپرده‌گذاران / یمن؛ پایان آتش‌بس / تبریک سالگرد میلاد مبارک پیامبر خدا(ص)

 

بسم الله الرحمن الرحیم

11 ربیع الاول 1444 برابر با 15 مهر 1401 و 07/10/2022 م

در سالروز ولادت پیامبر(ص)؛ خوب است که نسبت به همه مردم مهربان باشیم

 

مطالب مهم خطبه اول: سالروز میلاد مبارک / نمونه‌هایی از مهربانی پیامبر خدا(ص) / مهربانی پیامبر در جنگ‌ها.

مطالب مهم خطبه دوم: پیامدهای بحران / اتحاد در مقابل دشمن / بحران سپرده‌گذاران / یمن؛ پایان آتش‌بس / تبریک سالگرد میلاد مبارک پیامبر خدا(ص)

 

خطبه دینی:

خداوند سبحانه و تعالى در کتاب عزیز خود می‌فرماید: «لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ» [التوبة: 128] صدق الله العظيم.

 

سالروز میلاد مبارک

دوازدهم یا هفدهم ماه ربیع الاول، طبق روایات مختلف، سالروز میلاد پیامبر رحمت، پیشوای خیر و کلید برکت، رسول خدا(ص) است. پیامبری که از لحظه تولد، از عنایت، حمایت و تأیید خداوند برخوردار بود؛ چنانکه خداوند متعال فرموده است: «أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآَوَى * وَوَجَدَكَ ضَالّاً فَهَدَى * وَوَجَدَكَ عَائِلاً فَأَغْنَى» [الضَّحى: 6 – 8] و فرمود: «أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ * وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ * وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ» [الشرح: 1 – 4]. تا آن گونه که خداوند اراده کرده بود، هدایت کننده، بشارت دهنده، بیم دهنده، دعوت کننده به سوی خداوند به اذن او، چراغ روشن و رحمتی برای مردم باشد. پس آن گونه که در زیارت‌نامه آن حضرت آمده است، امروز شهادت می‌دهیم: «أشهد أنَّك قد بلّغت الرسالة، وأدَّيت الأمانة، ونصحت الأمَّة، وأمرت بالمعروف ونهيت عن المنكر، وجاهدت في الله حقّ جهاده، حتى آتاك اليقين؛ گواهی می‌دهم که رسالت را ادا کردی، امانت را به جا آوردی، امت را نصیحت کردی، امر به معروف و نهی از منکر کردی و در راه خدا در راه حق جهاد را به جای آوردی تا اینکه مرگ تو را در رسید.»

باید با بیان امام زین العابدین(ع) درباره جدش رسول خدا(ص) به درگاه خداوند عرض کنیم: «اللّهمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّد أَمِينِكَ عَلَى وَحْيِكَ، وَنَجِيبِكَ مِنْ خَلْقِكَ، وَصَفِيِّكَ مِنْ عِبَادِكَ، إمَامِ الرَّحْمَةِ، وَقَائِدِ الْخَيْرِ، وَمِفْتَاحِ الْبَرَكَةِ، كَمَا نَصَبَ لأمْرِكَ نَفْسَهُ، وَعَرَّضَ فِيْكَ لِلْمَكْرُوهِ بَدَنَهُ، وَحَارَبَ فِي رِضَاكَ أسْرَتَهُ، وَأدْأبَ نَفْسَهُ فِي تَبْلِيغِ رِسَالَتِكَ، إرَادَةً مِنْهُ لإعْزَازِ دِيْنِكَ، حَتّى ظَهَر أَمْرُكَ، وَعَلَتْ كَلِمَتُكَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ».

امروز از این مناسبت شریف استفاده خواهیم کرد و به یکی از صفات برجسته رسول خدا(ص) که او را در کانون قلوب مؤمنان قرار داد و دل‌های مردم را به سوی آن حضرت و رسالتش گشود، خواهیم پرداخت و آن رحمتى است كه خداوند متعال هنگام سخن گفتن از پیامبرش بدان اشاره كرده است. «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ» [الأنبياء: 107].

و فرمود: «لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ» [التوبة: 128].

و خداوند سبحان پیامد این رحمت را بیان کرده و فرموده است: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظّاً غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» [آل عمران: 159].

پس رسول خدا(ص) به واسطه رحمت و مهربانی خود به دل‌ها و عقل‌های مردم راه یافت و اگر درشت زبان و قسی‌القلب بود، کسی با او باقی نمی‌ماند. رحمت و مهربانی رسول خدا به کسانی که او را دوست می‌داشتند و با او همراه و به رسالتش پایبند بودند، منحصر نمی‌شد، بلکه حتی مخالفان و دشمنان و کسانی را که شمشیر دشمنی علیه او کشیده بودند، نیز شامل می‌شد.

 

نمونه‌هایی از مهربانی پیامبر خدا(ص)

امروز می‌خواهیم به برخی از مواردی اشاره کنیم که به این رحمت و پیامدهای آن اشارت دارند.

مورد اول: در جنگ احد وقتی که فشار مشرکان بر رسول خدا(ص) آن قدر شدت گرفت که دندان رباعی و سر مبارک آن حضرت شکست، عمویش حمزه کشته شد و بدنش مثله گردید و ده‌ها تن از یارانش به شهادت رسیدند، در آن روز عده‌ای از یارانش نزد او آمدند و به آن حضرت عرض کردند: ای رسول خدا! از درگاه خدا برایشان همان عذابی را بخواه که مشرکان قبلی به نفرین پیامبرانشان دچار آن عذاب شدند؛ اما پیامبر خدا(ص) به آنان فرمود: «إنّي لم أُبعث لَعّاناً، ولكنّي بُعثت داعياً و رحمةً؛ من برای لعن و نفرین مبعوث نشدم، بلکه برای دعوت و رحمت مبعوث شدم.» از این رو فقط به این دعا برایشان بسنده کرد: «اللّهمّ اهدِ قومي فإنّهم لايعلمون؛ خدایا قوم مرا هدایت کن که آنان نمی‌دانند.»

مورد دوم: در حالی که رسول خدا(ص) در میان اصحاب خود نشسته بود، مردی یهودی به نام زید بن سعنه لباس پیامبر(ص) را گرفت و به شدت کشید و گفت: اى محمد! قرض خود را بده که بنی‌هاشم در ادای قرض خود معطل می‌کنند. در آن زمان رسول خدا(ص) چند درهم از آن فرد یهودی قرض گرفته بود، اما زمان پرداخت آن فرا نرسیده بود. در این هنگام مردی از اصحاب رسول خدا(ص) شمشیر خود را کشید و می‌خواست به خاطر بدرفتاری با رسول خدا(ص) گردن آن یهودی را بزند؛ اما رسول خدا(ص) او را نهی کرد و به او فرمود: «مره بحسن الطَّلب ومرني بحسن الأداء؛ طلب نیکو را به او و ادای نیکو را به من نشان بده.» در اینجا مرد یهودی به پیامبر عرض کرد: سوگند به کسی که تو را به حق فرستاده است! ای محمد! من نیامده‌ام که قرضم را از تو طلب کنم، بلکه آمده‌ام تا اخلاق تو را بیازمایم؛ زیرا می‌دانم که وقت پرداخت قرض هنوز نرسیده است؛ من تمام توصیفات تو را در تورات خوانده‌ام، پس دیدم که همه آن‌ها در تو محقق شده است. فقط یک ویژگی تو را تجربه نکرده بودم و آن این است که در هنگام عصبانیت، بردبار هستی و شدت نادانی فقط بردباری تو را زیاد می‌کند و من اکنون آن را در تو دیدم. بعد از این قضیه، مرد یهودی در برابر پیامبر خدا(ص) اسلام آورد و در یکی از جنگ‌ها به شهادت رسید.

مورد سوم: نقل شده است که گروهی از یاران رسول خدا(ص) که از راه‌های اطراف شهر مراقبت می‌کردند، ثمامة بن مالک، پادشاه یمامه را که عازم مکه بود، دستگیر کردند. ثمامه در جنگ با مسلمانان عده‌ای از یاران رسول خدا را کشته بود و تهدید کرده بود که در صورت دست یافتن بر رسول خدا(ص) او را نیز خواهد کشت. چون رسول خدا(ص) از موضوع مطلع شد، امر کرد که با او نیکی کنند و بهترین غذاها و نوشیدنی‌ها را به او بدهند. سه روز در اسارت بود که رسول خدا(ص) به دیدارش رفت و رسالت و دعوت خود را برای او توضیح داد. پس از سه روز، رسول خدا(ص) نزد او رفت و به او فرمود: ای ثمامه چه داری؟ گفت: چیزی ندارم جز این‌که بگویم: اگر بکشی، جانداری را کشته‌ای و اگر ببخشی، فرد شکرگزاری را بخشیده‌ای و اگر مال بخواهی آنچه را که می‌خواهی به تو می‌دهم. پیامبر فرمود: می‌بخشم.

این برخورد رسول خدا ثمامه را به لرزه درآورد؛ زیرا پیامبر خدا در حالی او را عفو کرد که او می‌خواست پیامبر خدا را بکشد و برخی از اصحابش را کشته بود. پس از رهایی، ثمامه رفت تا این‌که در حومه مدینه به نخلستانی رسید که در آن آب بود. پس شتر خود را خوابانید و خود را شست. سپس به مسجد رسول خدا بازگشت، در حالی که می‌گفت: گواهی می‌دهم كه معبودی جز خدا نيست و گواهی می‌دهم كه محمد رسول خداست و به خدا سوگند در روی زمین هیچ چهره‌ای نزد من منفورتر از چهره تو نبود؛ اما اکنون چهره تو برای من محبوب‌ترین چهره‌ها شده است و به خدا سوگند! هیچ دینی در نزد من منفورتر از دین تو نبود؛ اما اکنون دین تو محبوب‌ترین دین برای من شده است و به خدا سوگند هیچ سرزمینی نزد من منفورتر از سرزمین تو نبود و اکنون سرزمین تو نزد من محبوب‌ترین دیار شده است. پس گفت: من خون اصحاب تو را ریخته‌ام. چه کار باید بکنم؟ پیامبر خدا فرمود: «اى ثمامه! ملامتی بر تو نیست؛ زیرا اسلام اعمال پیش از خود را می‌بخشد.» سپس ثمامه به رسول خدا(ص) عرض کرد: من به مشرکان چند برابر آنچه به اصحاب تو آسیب زدم، ضربه خواهم زد و خود و شمشیر و افرادم را در حمایت تو و دین تو صرف خواهم کرد. پس از آن ثمامه از مدافعان سرسخت رسول خدا(ص) و اسلام و از مخالفان مشرکان قریش شد.

بارزترین نشانه رحمت و مهربانی رسول خدا(ص) زمانی رخ داد که مکه را با لشکریانش فتح کرد. در آن روز قریش با مردان و زنانشان در انتظار تصمیم آن حضرت بودند تا معلوم شود پس از آن همه آزار و اذیت و جنگ‌هایی که علیه او راه انداخته بودند، با آن‌ها چه خواهد کرد؛ اما پیامبر خدا در آن روز به آن‌ها فرمود: «بروید، شما آزاد شدگانید.» و به یارانش توصیه کرد که خون هیچ شخصی را صرف نظر از سابقه او، نریزند. به این ترتیب پیامبر خدا شگفت انگیزترین نمونه عفو، بخشش و گذشت را برای خود ثبت کرد.

 

مهربانی پیامبر در جنگ‌ها

عزیزان! این برخوردها به میزان رحمت رسول خدا اشاره دارد که در تمام مراحل دعوت ایشان و حتی در جنگ‌هایی که علیه ایشان صورت می‌گرفت وجود داشته است.

در سیره آن حضرت آمده است که گروهی را به جنگ می‌فرستاد. پیامبر آن‌ها را در مقابل خود نشاند و به آن‌ها فرمود: «سِیرُوا بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ عَلَی مِلَّة رَسُولِ اللَّهِ(ص) وَ لَا تَغُلُّوا وَ لَا تُمَثِّلُوا وَ لَا تَغْدِرُوا وَ لَا تَقْتُلُوا شَیْخاً فَانِیاً وَ لَا صَبِیّاً وَ لَا امْرَأَة وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَراً إِلَّا أَنْ تُضْطَرُّوا إِلَیْهَا؛ به‌نام خدا و با یاری خدا حرکت کنید و در راه خدا و بر روش رسول خدا(ص) پیکار کنید، مراقب باشید که پیمان خود را نشکنید، در غنائم جنگی خیانت نکنید، گوش و بینی کسی را نبرید، درختان دشمن را قطع نکنید، مگر آنکه ناچار شوید.»، «وَ لاَ تُجْهِزُوا عَلَى جَرِيحٍ وَ لاَ تَتْبَعُوا مُدْبِراً؛ مجروح را نکشید و فراری را تعقیب نکنید».

از این رو باید در سالروز ولادت او، همین رحمت را نسبت به مردم در دل داشته باشیم. رحمتی که اقتضا می‌کند کسانی را که از نظر دین و سیاست و یا در سطح خانواده با آن‌ها اختلاف نظر داریم، به جای خشونت گفتاری و رفتاری که معمولاً اتفاق می‌افتد، از جهل، انحراف و رفتار ناپسند رها کنیم. این روش آن‌ها را از دشمن به دوست یا افرادی با دشمنی کمتر تبدیل می‌کند. با این کار به وعده الهی به مهرورزان نائل می‌شویم: «الرَّاحمون يرحَمُهمُ الرحمنُ؛ خداوند مهرورزان را می‌آمرزد.» و به آنچه خداوند وعده داده است، می‌رسیم که فرموده است: «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللهَ وَالْيَوْمَ الْآَخِرَ» [الأحزاب: 21].

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خود را به وصیت رسول خدا(ص) سفارش می‌کنم که فرمود: «إنَّ الإمامةَ لا تَصْلُحُ إلاّ لِرَجُلٍ فيهِ ثَلاثُ خَصالٍ: وَرَعٌ يَحْجِزُهُ عَنِ المَحارمِ و حِلْمٌ يَمْلِكُ بهِ غَضَبَهُ و حُسْنُ الخِلافةِ على مَن وُلِّيَ حتّى يَكونَ لَهُ كالوالِدِ الرَّحيمِ؛ امامت شايسته نيست مگر براى كسى كه داراى سه خصلت باشد: پارسایی‌ای كه او را از كارهاى حرام بازدارد، بردباری‌ای كه با آن خشم خود را مهار كند و خوش‌رفتاری با كسانى كه بر آنان حكومت می‌کند، چندان كه برايشان همچون پدرى مهربان باشد.»

این سفارش رسول خدا(ص) به ماست، وقتی که برای منصب و موقعیتی حاکم، مسئول یا مدیری را انتخاب می‌کنیم. اگر به این سفارش عمل کنیم، مناصب و مسئولیت‌های ما اصلاح می‌شوند و ما برای رویارویی با چالش‌ها قوی‌تر و تواناتر خواهیم شد.

 

پیامدهای بحران

از درد و رنج مستمر لبنانی‌ها از نظر معیشت و زندگی آغاز می‌کنیم که به دلیل افزایش مداوم و روزافزون قیمت اجناس، مواد غذایی و دارو و هزینه‌های بالای درمان به دغدغه اصلی‌شان تبدیل شده است و هزینه حمل و نقل و تحصیل، امروز شاهد آن هستیم. مشخص است که این وضعیت ناشی از افزایش مستمر نرخ دلار است که به نظر نمی‌رسد در قیمت‌های فعلی متوقف شود. البته طمع بازرگانان و مافیای نفت، سنگینی بار مالیات و عوارض دولت که تحمیل کرده و خواهد کرد، عقب‌گرد جهان و عدم تمایل آن برای کمک به لبنان به خاطر عدم انجام اصلاحات مورد نیاز و شرایطی که از این کشور می‌خواهند را نیز به این علل باید افزود.

میزان عواقب این وضعیت رو به وخامت آشکار شده است. عواقب این وضعیت دیگر به ناتوانی لبنانی‌ها در تأمین نیازهای ضروری و اساسی و حتی ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی متوقف نمی‌شود. بلکه فراتر از آن به عرصه امنیت نیز رسیده است. چون شاهد افزایش نسبت جنایت و سرقت، مظاهر خشونت یا تمایل به فرار از کشور حتی اگر به بهای گران تمام شود، هستیم.

متأسفانه همه این‌ها در سایه تداوم وضعیت رخوت و تفرقه سیاسی رخ می‌دهد که بارزترین جلوه‌های آن را در خلأی که فعلاً در سطح دولت رخ داده است، می‌بینیم. همه نسبت به این قضیه اعتراف دارند؛ اما مثل خیلی‌ها می‌ترسیم این خلأ به موضوع ریاست جمهوری با همه عواقبی که خواهد داشت، برسد.

در مواجهه با این واقعیت، مجدداً از نیروهای سیاسی می‌خواهیم که درد و رنج مردم را درک کنند و به مسئولیت خود برای جلوگیری از این خلاء در سطح دولت در فرصت باقیمانده و تسریع در توافق در مهلت قانونی بر سر رئیس جمهوری که مورد توافق همه لبنانی‌ها باشد، عمل کنند و منتظر پیام خارجی‌ها نباشد.

آنچه را که قبلاً به همه گفتیم تکرار می‌کنیم که زمان، زمان کسب سهمیه یا جمع کردن امتیاز یا زمان درگیری بر سر نفوذ یا غلبه یک گروه بر گروه دیگر نیست، اگرچه معتقدیم که هر گروهی حق دارد که جایگاه برجسته داشته باشد؛ چون این روش، روش سیاست است، اما در کشوری که دارد به مرز فروپاشی می‌رسد، این اتفاق نمی‌افتد.

ما در این کشور به غیور مردان داخل و خارج اعتماد داریم؛ کسانی که از هیچ کوششی برای نجات کشور دریغ نمی‌کنند و آماده فداکاری برای آن هستند و قبلاً نیز سوپاپ اطمینانی برای کشور بودند و در آینده نیز خواهند بود.

 

اتحاد در مقابل دشمن

در عرصه داخل کشور، به موضوع تعیین مرزهای دریایی می‌پردازیم تا به اهمیت آنچه در زمینه وحدت و قوت موضع لبنان در عرصه مذاکرات در حال انجام و نفی هر گونه عقب نشینی از حق حاکمیت بر دریا و استفاده از منابع آن اشاره کنیم.

ما می‌خواهیم این موضع در مقابل فشارها، بازی‌ها و تعلل دشمن در به رسمیت شناختن حق لبنانی‌ها در استفاده از منابع و تلاش در جهت کسب دستاوردهای بیشتر یا التیام بخشیدن به شکافی که در عرصه داخلی کشور رخ داده است، این موضع ادامه یابد.

امید ما به آگاهی و استواری لبنانی‌ها در برابر این دلهره‌هاست. امید آن‌ها باید به حق مشروعشان برای استفاده از ثروت و عناصر قدرت کافی برای دفع تهدیدات دشمن و در نظر داشتن نقطه ضعف دشمن در نیازمندی به این ثروت و ترس از وارد شدن به جنگ با کشوری که بارها حیثیت و ابهتش را در هم شکسته است، باشد. ما عقیده داریم که این راه، تنها راه برای رسیدن به حقوق کامل است و همان چیزی است که دشمن را در نهایت وادار به تسلیم می‌کند.

 

بحران سپرده‌گذاران

اما در مورد بحران سپرده‌گذاران، بار دیگر از بانک‌ها و بعد از آن‌ها، از دولت مسئول در قبال شهروندان و ضامن سپرده‌هایشان می‌خواهیم که با توجه به شرایط سختی که شهروندان از آن‌ها رنج می‌برند، این بحران را حل کنند. نگذارند این زخم در حال خونریزی بماند؛ زیرا پس از حوادث مکرری که در برابر بانک‌ها رخ داده است، این زخم عواقب خطرناکی در پی دارد. پیامدهای این بحران به کسانی که در بانک سپرده دارند ولی توان دسترسی به آن را ندارد و از هیچ وسیله‌ای برای رسیدن به هدف خود نخواهند گذشت، متوقف نمی‌شود. در این صورت نه راه حل‌های امنیتی فایده خواهد داشت و نه بسته شدن بانک‌ها و نه درمان‌های مقطعی و جزئی.

 

یمن؛ پایان آتش‌بس

به درد و رنج مردم یمن می‌پردازیم. می‌ترسیم پس از پایان آتش‌بسی که به یمنی‌ها حس امنیت و ثبات و مرهم گذاشتن بر زخم‌هایشان را داد، این درد و رنج ادامه یابد. از این رو از همه تأثیرگذاران این بحران می‌خواهیم شرایطی را فراهم کنند که راه حل‌های ریشه‌ای برای بحران‌های این کشور را تضمین ‌کنند، به نحوی که ثبات این منطقه حساس استراتژیک حفظ، خونریزی متوقف و راه برای بازسازی هموار شود.

 

تبریک سالگرد میلاد مبارک پیامبر خدا(ص)

در خاتمه؛ به سالروز میلاد رسول خدا(ص) می‌پردازیم و میلاد مبارک این پیامبر را که خداوند او را رحمت، هدایت و بیدارگر برای همه جهانیان فرستاد، به مسلمانان و عموم مردم لبنان تبریک و تهنیت عرض می‌کنیم. از خداوند عزوجل می‌خواهیم که این روز را برای ما عید قرار دهد و ما از اتحاد، سربلندی، عزت و امنیتی که او بدان دعوت کرد، بهره‌مند شویم.