خطبه جمعه، 6 آبان ماه 1401

مطالب مهم خطبه اول: اهمیت وضو / ابعاد جسمی و روحی وضو / پرداختن به معانی و مفاهیم وضو.

مطالب مهم خطبه دوم: لبنان و خلاء پیش رو / ترسیم مرز، امیدی برای لبنانی‌ها / جنایت داعش در ایران / دولت جدید عراق / اولویت با حمایت از مردم فلسطین است / همکاری برای مقابله با وبا.

 

بسماللهالرحمنالرحیم

2ربیعالثانی 1444 برابربا6 آبان 1401 و28/10/2022 م

وضو عبادتی که با ابعاد مادی و معنوی خود کامل می‌شود

 

مطالب مهم خطبه اول: اهمیت وضو / ابعاد جسمی و روحی وضو / پرداختن به معانی و مفاهیم وضو.

مطالب مهم خطبه دوم:لبنان و خلاء پیش رو / ترسیم مرز، امیدی برای لبنانی‌ها / جنایت داعش در ایران / دولت جدید عراق / اولویت با حمایت از مردم فلسطین است / همکاری برای مقابله با وبا.

 

خطبهدینی:

خداوند سبحانه و تعالی در قرآن کریم می‌فرماید: «يَاأَيُّهَاالَّذِينَآَمَنُواإِذَاقُمْتُمْإِلَىالصَّلَاةِفَاغْسِلُواوُجُوهَكُمْوَأَيْدِيَكُمْإِلَىالْمَرَافِقِوَامْسَحُوابِرُءُوسِكُمْوَأَرْجُلَكُمْإِلَىالْكَعْبَيْنِ» [المائدة: 6].

 

اهمیت وضو

یکی از مهم‌ترین عباداتی که خداوند متعال برای بندگانش وضع کرده، ولی بسیاری از مردم از اهمیت آن غفلت می‌کنند، وضو گرفتن است.

برای اثبات اهمیت وضو همین بسکه خداوند متعال وضو را شرط ایستادن در مقابل خود ونماز خواندن قرار داده است؛ پس بدون وضو گرفتن، ایستادن در برابر خدا تحقق نمی‌یابد و نماز درست نیست؛ زیرا همان طور که در حدیث آمده است، بدون طهارت نمازی وجود ندارد. وضو گرفتن شرط طواف پیرامون خانه کعبه است و بدون آن نمی‌توان به دور خانه خدا طواف کرد و فریضه حج و عمره را به جای آورد. همچنین بدون وضو نمی‌توان به آیات قرآن دست زد، چنان که قرآن مجید فرموده است که فقط پاکان می‌توانند به آن دست بزنندو فراتر از آن، وضو گرفتن عبادتی مستقل به حساب می‌آیدو آیات و روایاتی که انسان را به وضو داشتن همیشگی دعوت می‌کنند و انجام آن را دریچه‌ای برای رسیدن به حب، غفران و رضایت خداوند می‌دانند، بر این امر دلالت دارد.

این همان حقیقتی است که در فرمایش خداوند متعال آمده است: «إِنَّ اللهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ» [البقرة: 222]؛ منظور کسانی هستند که همیشه دائم الوضو هستند.

و در حديث آمده است: «إذا تَوَضَّأَ الرّجُلُ المُسلِمُ خَرَجَتْ خَطاياهُ مِن سَمعِهِ و بَصَرِهِ و يَدَيهِ و رِجلَيهِ، فإن قَعَدَ قَعَدَ مَغفورا لَهُ؛ هرگاه مرد مسلمان(زن مسلمان) وضو بگيرد، گناهان او از گوش و چشم و دستان و پاهايش بيرون می‌روند؛و چون بنشيند در حال آمرزيدگى نشسته است.» و در حديث دیگری می‌فرمايد: «إذا تَوَضّأَ العَبدُ تَحاطُّ عَنهُ ذُنوبُهُ كما تَحاطُّ وَرَقُ هذهِ الشَّجَرَةِ؛ هرگاه بنده وضو گيرد، گناهانش همچون برگ‌های اين درخت فرومی‌ریزد.» و در حدیث آمده است: «أكثِرْ مِن الطَّهورِ يَزِدِ اللّه ُ في عُمرِكَو إنِ استَطَعتَ أن تَكونَ بِاللَّيلِ و النَّهارِ على طَهارَةٍ فافعَلْ؛ فإنَّكَ تَكونُ إذا مُتَّ علَى الطَّهارَةِ شَهيدا؛ فراوان وضو بگير تا خداوند عمر تو را زياد گرداند. اگر توانستى شب و روز با طهارت باشى اين كار را بكن؛ زيرا اگر در حال طهارت بميرى، شهيد خواهى بود.»

علاوه بر همه این‌ها، باید به نظافت اشاره کرد که از طریق وضو حاصل می‌شود که روایات به اهمیت آن اشاره می‌کنند: «إنَّ الله نظيف يحبّ النظافة؛ خداوند پاک است و پاکیزگی را دوست دارد.» و در حديث دیگری آمده است: «تَنَظَّفُوا بِكُلِّ مَا اسْتَطَعْتُمْ، فَإِنَّ اللهَ تعالى بَنَى الإِسْلَامَ عَلَى النَّظَافَةِ، وَلَنْ يَدْخُلَ الجَنَّةَ إِلَّا كُلُّ نَظِيفٍ؛ خودتان را با هر وسیله‌ای كه می‌توانید پاكيزه كنيد؛ زيرا كه خداوند متعال اسلام را بر پايه پاكيزگى بنا كرده است و هرگز به بهشت نرود مگر كسى كه پاكيزه باشد.»

 

ابعاد جسمی و روحی وضو

وضو دو بعد دارد: یکی بعد مادی که خداوند متعال به آن اشاره فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ.» در این آیه خداوند متعال از کسی که می‌خواهد نماز بخواند می‌خواهد که تمام صورت را از بالا به پایین و دست‌های راست و چپ را بشوید.

سپس می‌فرماید: «وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ» که اشاره به مسح سر دارد. در اینجا «ب» اشاره به این نکته دارد که مسح مقداری از سر کفایت می‌کند که همان جلوی آن است. «وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ» که اشاره به مسح پاها دارد.

این بعد مادی وضو است، اما این برای رسیدن به هدف وضو کافی نیست و لازم است که بعد معنوی، ایمانی و تربیتی آن نیز اتفاق بیفتد. آمده است که انسان هنگام وضو باید رو به قبله باشد، با در نظر داشت این معناکه قبله نماد تسلیم شدن در برابر خدا و تن دادنبه او و وحدت مسلمانان است و هنگامی که نگاهش به آب می‌افتد بگوید: «الْحَمْدُللهِ الَّذی جَعَلَ الْماءَ طَهُوراً وَ لَمْ یَجْعَلْهُ نَجِساً؛ سپاس خدایی آب را پاک کننده قرار داد و آن را نجس قرار نداد.» و هنگام شستن دست‌ها که قبل از شروع وضو است بگوید: «اللّهمَّ اجعلني من التوَّابين واجعلني من المتطهّرين؛ خدایا مرا از توبه کنندگان قرار ده و مرا از پاکان قرار ده.» و هنگام شستن صورت بگوید: «اَللّهُمَّ بَیِّضْ وَجهی یَوْمَ تَسْوَدُّ فیهِ الْوُجُوهُ وَ لا تُسَوِّدْ وَجْهی یَوْمَ تَبْیَضُّ فیهِ الْوُجُوهُ؛ خدایا روز قیامت که صورت‌ها سیاه می‌گردد، روسفیدم گردان و مرا آن روز که چهره‌ها سفید و نورانی است، روسیاه قرار مده.» و هنگام شستن دست راست بگوید: «اَللّهُمَّ اَعْطِنی کِتابی بِیَمینی وَ الْخُلْدَ فِی الْجَنانِ بِیَساری وَ حاسِبْنی حِساباً یَسیراً؛ پروردگارا کتاب و نامه اعمالم را در روز قیامت به دست راستم و جاودانگی در بهشت را در دست چپم قرار ده و محاسبه مرا سهل و آسان نما.» چرا که در کتاب خدا درباره روز قیامت آمده است: «فَأَمَّا مَنْ أُوتيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ... فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ» [الحاقة: الآية 19 و الآية 21]؛ و هنگام شستن دست چپ بگوید: «اَللّهُمَّ لا تَعْطِنی کِتابی بِیَساری وَ لا تَجْعَلْها مَغْلُولَهً اِلی عُنُقی وَ اَعُوذُبِکَ مِنْ مُقَطَّعاتِ النِّیرانِ؛ بارالها نامه اعمالم را در روز محشر به دست چپم مده و آن را به گردنم آویزان مکن و از آتش جهنّم به تو پناه می‌برم.» و هنگام مسح سر مستحب است بگوید: «اَللّهُمَّ غَشِّنی بِرَحْمَتِکَ وَ بَرَکاتِکَ وَ عَفْوِکَ؛ خدایا رحمت و برکات و بخشایشت را بر من بگستران.» و هنگام مسح پاها بگوید: «اَللْهُمَّ ثَبِّتْنی عَلَی الصِّراطِ یَوْمَ تَزِلُّ فیهِ الاَقْدامُ وَاجْعَلْ سَعیی فیما یُرضیکُ عَنّی یا ذَالجلالِ و الاِکرام؛ خدایا مرا بر پل صراط ثابت قدم بدار، در آن روزی که قدم‌ها می‌لغزد و تلاش و کوششم را در آنچه باعث رضایت تو از من است، قرار ده ای که صاحب بزرگی و کرامات هستی.» پس از آن مستحب است که سوره قدر را بخواند و بگوید: «اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ تَمامَ الْوُضُوءِ وَتَمامَ الصَّلوةِ وَتَمامَ رِضْوانِكَ وَالْجَنَّةَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ؛ خدايا كمال وضو و كمال نماز و كمال خشنودی‌ات و بهشت را از تو می‌خواهم. ستايش خاص خداى پروردگار جهانيان است.»

 

پرداختن به معانی و مفاهیم وضو

پس از مجموع این‌هادرمی‌یابیم که اقتضای وضو این است که انسان به انجام واجبات وضو بسنده نکند، بلکه در کنار آن به مفاهیمی که او را به یاد، حمد و ثنایخدا می‌اندازند، بپردازد و این که چگونه می‌توان در روز قیامت، روزی که پاهاو دل‌هامی‌لرزند و هر کسی برای خود مجادله می‌کند و همان طور که رسول خدا(ص) فرموده است در اینجا هیچ چیز جز عمل با رحمت الهی، نجات نبخش نیست، امنیت تحقق پیدا می‌کند؟

امام رضا(ع) در حدیث دیگری به اهداف دیگر وضو اشاره کرده و می‌فرماید: «إنما أمَر بالوضوء لاِنْ یَکُونَ الْعَبْدُ طاهِرا ً اِذا قامَ بَیْنَ یَدَى ِ الْجَبّارِ عِنْدَ مُناجاتِهِنَ قّیِاً مِنْ الادْناسِ و َالنّجاسَةِ مَعَما فیهِمِ نْذِها بِالکَسَلِ وَطَرْدِ الْنُّعاسِوَ تَزْکِیَةِ الْفُؤادِ لِلْقیِامِ بِیْنَ یَدَىِ الجَبّار؛ خداوند واجب فرموده است که بندگانش وضو گيرند و نماز را با آن آغاز كنند تا در پيشگاهش پاكيزه و فرمان‌بردار باشند و از آلودگی‌ها و نجاسات پيراسته گردند. افزون بر اين، وضو موجب از ميان رفتن كسالت و افسردگى می‌شود و قلب آدمى را براى بازيافتن در حضور خداى جبّار پاك می‌سازد.»

در مورد وضو، مسئله‌ای باقی می‌ماند که باید به آن توجه کرد و آن هدر ندادن آب است. در این باره نقل شده است که رسول خدا(ص) از کنار مردی عبور کرد که وضو می‌گرفت و در مصرف آب اسراف می‌کرد. پس رسول خدا(ص) به او فرمود: «لا تسرف ولو كنت على نهر جار؛ اسراف نکن حتی اگر در کنار رودی جاری باشی.»

عزیزان! نیاز داریم که به این واجب بعد معنوی و ایمانی بدهیم تا به عبادتی تبدیل نشود که در آن به شستن صورتو دست و مسح سر و پا بسنده کنیم و بدون آن که در قلب، احساسات، رفتار و نگرش ما اثری بگذارد، همه چیز به پایان برسد. از این روباید این دعاها را بخوانیم و حفظ کنیم و مردم را به آن‌هادعوت کنیم تا از توبه کنندگان و پاکیزه گان شویم و از رسیدن به عشق و رضایتالهی که به وضو گیرندگان وعده داده شده است بهره‌مند شویم که او شنوا و اجابت کننده دعاست. وآخر دعوانا أن الحمد لله ربِّ العالمين.

 

خطبه سیاسی:

بسم الله الرحمن الرحیم

ای بندگان خدا! شما و خودم را به همان چیزی سفارش می‌کنم که رسول خدا به ابوذر صحابی بزرگ توصیه کرد. به او فرمود: «یَا اباذر! مَنْ لَمْ یَأْتِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِثَلَاثٍ فَقَدْ خَسِرَ، قُلْتُ وَ مَا الثَّلَاثُ فِدَاکَ أَبِی وَ أُمِّی، قَالَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِ، وَ حِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ السَّفِیهِ وَ خُلُقٌ یُدَارِی بِهِ النَّاسَ؛ یَا اباذر! إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَکُونَ أَقْوَی النَّاسِ فَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ، وَ إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَکُونَ أَکْرَمَ النَّاسِ فَاتَّقِ اللَّهَ، وَ إِنْ سَرَّکَ أَنْ تَکُونَ أَغْنَی النَّاسِ، فَکُنْ بِمَا فِی یَدِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَوْثَقَ مِنْکَ بِمَا فِی یَدَیْکَ؛ یَا اباذر! لَوْ أَنَّ النَّاسَ کُلَّهُمْ أَخَذُوا بِهَذِهِ الْآیَةِ لَکَفَتْهُمْ، وَ مَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ یَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ، وَ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ؛ یَا اباذر! یَقُولُ اللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ، وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَا یُؤْثِرُ عَبْدِیَ هَوَایَ عَلَی هَوَاهُ إِلَّا جَعَلْتُ غِنَاهُ فِی نَفْسِهِ وَ هُمُومَهُ فِی آخِرَتِهِ، وَ ضَمَّنْتُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ رِزْقَهُ وَ کَفَفْتُ عَلَیْهِ ضَیْعَتَهُ، وَ کُنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ کُلِّ تَاجِرٍ؛ یا اباذر! هر که در قیامت بدون سه چیز بیاید زیانکار است. پرسیدم آن‌ها چیست؟ فرمود: ورع و پارسایی که او را از گناهان حفظ کند و حلمی که در برابر نادان کاری سفیهان او را نگه دارد و اخلاقی که به وسیله آن با مردم مدارا نماید. ای اباذر! اگر خواهی که قوی‌ترین مردم باشی بر خدای متعال تکیه و توکل کن و اگر خواهی که گرامی‌ترین مردم باشی از خدا بترس و اگر دوست داری که غنی‌ترین مردم باشی به آنچه نزد خدا است امیدوارتر باش از آنچه در اختیار و در دست تو است. یا اباذر! اگر همه مردم به این آیه عمل کنند خداوند همه آن‌ها را کفایت کند: «هر که تقوی پیشه کند خداوند گشایشی بر او پدید آرَد و از جای بی‌گمان به او روزی رساند و هر که به خدا توکل کند خداوند برای او کافی است که خدا هدف و خواسته خود را به انجام می‌رساند». یا اباذر! خدای متعال گوید: به عزّت و جلالم هیچ بنده‌ای خواسته مرا بر خواهش خود مقدم نمی‌دارد مگر آن که بی نیازیش را در وجودش قرار می‌دهم و همّتش را متوّجه آخرت می‌گردانم و آسمان‌ها و زمین روزی‌اش را به عهده گیرند و تنگی روزی او را بر طرف گردانمو من برای او برتر از تجارت هر تاجری باشم.»

عزیزان! ما نیاز داریم که از این کلمات استفاده کنیم تا کمک کار ما در این زندگی باشند و ما را آگاه‌تر، مسئولیت‌پذیرتر و تواناتر در برابر چالش‌هاسازند.

 

لبنان و خلاء پیش رو

از لبنان شروع می‌کنیم که فقط چند روز با مرحله‌ای فاصله دارد که ما و همه لبنانی‌ها از عواقب آن می‌ترسیم، چون بدون تردید مشخص شده است که مرحله بعدی، مرحله ایجاد خلأ در پست ریاست جمهوری است؛ زیرا مجلس نتوانست به مسئولیت خود در انتخاب رئیس‌جمهور عمل کند و تشکیل دولت همچنان اسیر شرایط متضاد و گروگان منافع مخالف و حساب‌های تنگ‌نظرانه باقی ماند.

مایه تأسف است که همه این‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که کشور یکی از سخت‌ترین مراحل را پشت سر می‌گذارد و این وخامتی که لبنانی‌ها از نظر معیشتی و زندگی در حال تجربه هستند و پیامدهای آن به ناتوانی در تأمین نیازهایشان منحصر نشده و با گسترش اپیدمی‌ها و بیماری‌ها تشدید می‌شود که آخرین آن‌ها بیماری وبا است که جان بسیاری را گرفته است تا چه رسد به وخامت وضعیت امنیتی و اجتماعی و بی‌توجه شدن دنیا به بحران‌های این کشور.

در برابر این واقعیت، بار دیگر از نیروهای سیاسی کشور می‌خواهیم که مسئولانه رفتار کنند و با استفاده از این چند روز ارزشمند باقیمانده، دولتی تشکیل دهند که از اعتماد مجلس فعلی برخوردار باشد و بتواند امور کشور را اداره کند و ازبحث‌های بی‌پایان سیاسی و قانونی در مورد مشروعیت دولت موقت به شکل کنونی آن بپرهیزد.

در عین حال، باید به دنبال انتخاب رئیس جمهوری باشد و کشور را برای مدت طولانی در خلاء ریاست جمهوری با همه عواقب آن تنها نگذارد.

در این زمینه، ما از هر فراخوانی برای گفتگو استقبال می‌کنیم و از همه می‌خواهیم که آن را غنیمت بشمارند و برای ثبات و بقای کشور، آمادگی به خطر انداختن حساب‌ها و منافع جناحی خودرا داشته باشند؛ زیرا اگر هرکس در موضع خود باقی بماند و نخواهد قدمی به سوی دیگران بردارد، کشور ساخته نمی‌شود بلکه کشور بر اساس اجماع سازنده ساخته می‌شود. ستون‌هایاین کشور بر اساس آن بنا شده است و تنها با این اجماع می‌توان آن را حفظ کرد.

 

ترسیم مرز، امیدی برای لبنانی‌ها

در موضوع ترسیم مرزهای دریایی با رژیم صهیونیستی که همگان آن را دریچه امید در این کشور می‌دانند، ما نیز بر اهمیت دستیابی به این گام تأکید می‌کنیم و از هر تلاشی که در این زمینه انجام ‌شده قدردانی می‌کنیم؛ چون لبنان به بهره برداری از منابع خود نیاز فوری دارد؛ اما در صورت عدم تسریع در سرمایه‌گذاری و بهره‌مندی از آن با تأمین تمامی شرایط لازم برای شروع حفاری و مانع زدایی از برابر آن، این گام ناقص می‌ماند و به هدف مورد نظر نمی‌رسد. ترسم این است که دشمن صهیونیستی این منابع را به انحصار خود درآورد و برنده نهایی این قضیه باشد؛ زیرا دشمن شروع به استخراج کرده است. در عین حال باید زمینه بروز ثبات سیاسی و اصلاحات لازم فراهم شود تا این ثروت نیز به مانند تمام ثروت‌های دیگر کشور از بین نرود.

در این راستا، مجدداً تأکید می‌کنیم که به این گام، ابعادی فراتر از آنچه هست، داده نشود؛ زیرا این اقدام دروازه‌ای برای عادی‌سازی روابط یا پایان درگیری با دشمن صهیونیستی نخواهد بود؛ چون تا زمانی که دشمن بخشی از خاک لبنان را در اشغال خود دارد و از زمین، دریا و هوا آن را تهدید می‌کند، در درگیری با دشمن همچنان باز خواهد بود.

 

جنایت داعش در ایران

اما در ایران، تلاش‌های پیگیر برای ایجاد تنش و هرج و مرج در این کشور ادامه دارد که هولناک‌ترین آن، جنایت داعش و هدف قرار دادن حرم یکی از فرزندان امام موسی کاظم(ع) است که منجر به شهادت و مجروح شدن ده‌ها تن از زائران این حرم شریف گردید.

در این راستا، ضمن محکوم کردن این حمله جنایتکارانه، از مردم ایران می‌خواهیم که در برابر تمامی توطئه‌هایی که هدفشان تضعیف امنیت و ثبات است، متحدانه بایستند.

در عین حال، ما خواستار موضع‌گیری قاطع و یک صدایهمه مراجع دینی و فعالان فرهنگی و فکری همه گرایش‌های مختلف مذهبی و علاقه‌مند به سیمای اسلام و مسلمین هستیم تا این گروه گمراه را محکوم می‌کنیم. گروهی که در جنایات خود قداست مساجد و معابد و کشته شدن انسان‌های بی‌گناه را در نظر نمی‌گیرد و همه جنایت‌های خود را به نام اسلام انجام می‌دهد و دینی که سرشار از رحمت و سلام است و هیچ ربطی به این‌گونه اعمال ندارد.

 

دولت جدید عراق

به مردم عراق بابت گامی که در جهت تشکیل دولت و کسب اعتماد برداشته شد، تبریک می‌گوییمو امیدواریم که این دولت آرزوهای عراقی‌ها را برآورده کند. مردم عراق مشتاق دولتی هستند که آن‌ها را از شرایط تلخ و دشوار رها کند و بهانه‌ایبرای وحدت آن‌ها باشد.

 

اولویت با حمایت از مردم فلسطین است

اما در فلسطین؛ مردم فلسطین در مقابل دشمن صهیونیستی قربانی‌ها و ارزشمندترین تاوان‌هارا می‌دهند و با وجود همه ترورها، دستگیری‌ها و تهاجم‌های مکرر به کرانه باختری و بیت‌المقدس، عزم و اراده خود را برای بازگرداندن میهن و حمایت از مقدسات خود در برابر نجاست اشغالگری نشان می‌دهند.

امیدواریم اجلاس سران کشورهای عربی که در روزهای آتی در الجزایر برگزار می‌شود، حمایت از مردم فلسطین و متحد کردن توانمندی‌هایاعراب در مقابله با دشمن صهیونیستی و حملات آن که این مردم را هدف گرفته‌اند، در اولویت قرار دهند. آن هم در شرایطی که حمله به یک کشور عزیز عربی (سوریه) ادامه دارد.

 

همکاری برای مقابله با وبا

در پایان از وزارت بهداشت، وزارتخانه‌های مرتبط و شهرداری‌ها می‌خواهیم که تمام تلاش خود را برای مقابله با اپیدمی وبا و اتخاذ اقدامات لازم برای جلوگیری از آن را تشدید کنند. در اینجا از همه تلاش‌هایی که برای پیشگیری یا درمان انجام شده است، قدردانی می‌کنیم و امیدواریم این تلاش‌ها با هم جمع شوند و با وجود شرایط سختی که در کشور وجود دارد، همکاری همگانی ایجاد شود. در همین زمان از شهروندان می‌خواهیم که حداکثر احتیاط و پیشگیری را برای دفع این همه‌گیری خطرناک به کار گیرند.